1. Εισαγωγή

Αυτό το εγχειρίδιο δείχνει σε μαθητές 13 έως 15 ετών πώς να χρησιμοποιούν τη μεθοδολογία «Living Labs»: έναν τρόπο σκέψης και δράσης που σε βοηθά να αλλάξεις την καθημερινότητα του σχολείου σου, με μικρά αλλά αποτελεσματικά βήματα. Ταυτόχρονα, θα σε βοηθήσει να δεις τον εαυτό σου κάτι παραπάνω από μαθητή: να τον δεις ως μελλοντικό Ευρωπαίο πολίτη! Θα μάθεις πώς μικρά βήματα θετικής αλλαγής, για παράδειγμα στο σχολείο σου, αλλάζουν τελικά προς το καλύτερο και τη μεγάλη εικόνα, δηλαδή την Ευρώπη. Θα δεις επίσης πώς τα Living Labs και η ευρωπαϊκή ταυτότητα συνδέονται μέσα από ένα σύνολο παγκόσμιων κανόνων για τη θετική αλλαγή, τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΣΒΑ).

Το Living Lab είναι ένας τρόπος να μαθαίνεις κάνοντας… και αυτό το «κάνοντας» μοιάζει συχνά με κοινωνικό ακτιβισμό! Αυτό σημαίνει: δουλεύεις μαζί με άλλους ανθρώπους για να αλλάξεις πράγματα προς το καλύτερο και για όλους. Σε ένα Living Lab ξεκινάς από ένα πραγματικό πρόβλημα της σχολικής σου καθημερινότητας: έναν θορυβώδη χώρο φαγητού, πολλά σκουπίδια στην αυλή ή μαθητές που μένουν έξω από τις δραστηριότητες. Μαζί με την ομάδα σου μιλάς με όσους εμπλέκονται, σκέφτεστε λύσεις, δοκιμάζετε μια απλή εκδοχή, μαζεύετε σχόλια, τα επεξεργάζεστε και ξαναδοκιμάζετε! Αυτός ο κύκλος «δοκιμάζω – μαθαίνω – βελτιώνω», όπως θα δεις σε αυτό το εγχειρίδιο, μοιάζει με επιστημονική μέθοδο, και γι’ αυτό η μέθοδος έχει αυτό το περίεργο όνομα, Living Labs, δηλαδή «ζωντανά εργαστήρια». Είναι πράγματι μέθοδος σκέψης και δράσης, μόνο που δεν γίνεται σε εργαστήριο επιστημών, αλλά μέσα στην κοινωνία! Το «εργαστήριό» σου είναι η κοινότητά σου, στη δική σου περίπτωση το σχολείο σου!

Ταυτόχρονα, τα Living Labs αφορούν και τις ευρωπαϊκές αξίες, τη δική σου ευρωπαϊκή ταυτότητακαι δεν εννοούμε μια ταυτότητα με φωτογραφία, αλλά την αίσθηση ότι ανήκεις κάπου, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι για σένα σημαντική σαν σπίτι. Η Ευρωπαϊκή Ένωση στηρίζεται σε ιδέες όπως η αλληλεγγύη, η ισότητα, η δημοκρατία, καθώς και ο σεβασμός στη διαφορετικότητα. Θα μάθεις γι’ αυτές τις αξίες, γιατί μέσα σε ένα Living Lab τις εξασκείς κιόλας: ακούς τους άλλους, μοιράζεσαι τις αποφάσεις σου με όποιον ενδιαφέρεται, περιλαμβάνεις διαφορετικές φωνές και προσπαθείς να κάνεις το σχολείο σου πιο δίκαιο και πιο φιλόξενο. Αυτό σημαίνει ενεργός Ευρωπαίος πολίτης: δεν ξέρεις απλώς τα δικαιώματα και τις αξίες σου, τα χρησιμοποιείς στην πράξη για να αλλάξεις τα πράγματα προς το καλύτερο!

Το εγχειρίδιο σου δείχνει τι σημαίνει ευρωπαϊκή ταυτότητα, συνδέοντας τον κοινωνικό ακτιβισμό κάθε Living Lab με τους ΣΒΑ, τους παγκόσμιους στόχους που συμφώνησαν χώρες από όλον τον κόσμο. Για παράδειγμα, όταν μειώνεις τη σπατάλη τροφίμων, στηρίζεις τον ΣΒΑ 12 (Υπεύθυνη κατανάλωση και παραγωγή). Όταν δουλεύεις για την ένταξη, βοηθάς τον ΣΒΑ 10 (Λιγότερες ανισότητες). Όταν βελτιώνεις έναν χώρο του σχολείου ή της γειτονιάς σου με τρόπο που κρατά στον χρόνο, συνδέεσαι με τον ΣΒΑ 11 (Βιώσιμες πόλεις και κοινότητες). Έτσι βλέπεις ότι, όσο μικρό κι αν είναι το πρότζεκτ του σχολείου σου, γίνεται πάντα κομμάτι μιας μεγαλύτερης εικόνας θετικής αλλαγής. Οι ΣΒΑ είναι πολύ σημαντικοί για την Ευρωπαϊκή Ένωση και γι’ αυτό ο ακτιβισμός του καθενός καλό είναι να ακολουθεί κάποιους από αυτούς τους δρόμους: η δύναμή μας ως πολιτών μεγαλώνει επειδή δουλεύουμε όλοι για κοινούς στόχους!