1. Μελέτη περίπτωσης 1: Τα σκαλιά της βιβλιοθήκης

Στο σχολείο μας η βιβλιοθήκη βρίσκεται πάνω από μερικά σκαλιά. Για τους περισσότερους μαθητές αυτό δεν είναι τίποτα. Για τη Νάντια όμως, που χρησιμοποιεί αναπηρικό αμαξίδιο, σημαίνει ότι δεν μπορεί να μπει μόνη της. Πρέπει να περιμένει κάποιον να σηκώσει το αμαξίδιο ή να της κατεβάσει βιβλία. Κανείς δεν της λέει «εσύ δεν ανήκεις εδώ», αλλά κάπως έτσι της το λέει το ίδιο το κτίριο.

Την ίδια εβδομάδα κυκλοφορεί μια φήμη στα group chat της τάξης: 

«Γιατί το σχολείο ξοδεύει χρήματα για κάποιους μαθητές και όχι για όλους;»

Κάποιοι μαθητές την προωθούν χωρίς να το σκεφτούν. Άλλοι θυμώνουν. Μερικοί μένουν σιωπηλοί, γιατί το να μαλώνεις στο διαδίκτυο μοιάζει με το να μπαίνεις σε καταιγίδα κρατώντας μια χάρτινη ομπρέλα.

Στο μάθημα της πολιτικής αγωγής αποφασίζουμε να κάνουμε κάτι ουσιαστικό και με σεβασμό.

Πρώτα μιλάμε με τη Νάντια και τη ρωτάμε τι θέλει η ίδια. Μας λέει: «Θέλω απλώς να διαλέγω μόνη μου τα βιβλία μου, όπως όλοι.»

Μετά ψάχνουμε τα πραγματικά στοιχεία και όχι τις εντυπώσεις. Μετράμε τα σκαλιά, εξετάζουμε την είσοδο και ρωτάμε τη βιβλιοθηκονόμο τι μπορεί να γίνει άμεσα. Μια μόνιμη ράμπα θέλει χρόνο και χαρτιά, μπορούμε όμως να ξεκινήσουμε με ένα απλό σχέδιο:

  • ένα κινητό καρότσι με βιβλία στο ισόγειο, σε συγκεκριμένες ώρες,

  • μια ευδιάκριτη πινακίδα που λέει πότε είναι διαθέσιμο το καρότσι,

  • ένα αίτημα στο σχολικό συμβούλιο για πρόταση κατασκευής κανονικής ράμπας.

Ασχολούμαστε και με τη φήμη. Δεν επιτιθέμαστε σε κανέναν, της απαντάμε. Φτιάχνουμε μια σειρά από μικρές αφίσες στο σχολείο με ένα μήνυμα:

«Δίκαιο δεν είναι να παίρνουν όλοι το ίδιο πράγμα. Δίκαιο είναι να μπορούν όλοι να συμμετέχουν.»

Μετά από δύο εβδομάδες, η Νάντια δανείζεται βιβλία μόνη της στις ώρες που λειτουργεί το καρότσι. Η ένταση στα chat καταλαγιάζει. Και μαθαίνουμε κάτι σημαντικό: οι ευρωπαϊκές αξίες δεν είναι μόνο μεγάλα λόγια. Μερικές φορές είναι απλώς να φροντίζεις ώστε μια πόρτα να είναι πόρτα για όλους.

Ερωτήσεις για σκέψη
  1. Ποιο ήταν το μεγαλύτερο πρόβλημα εδώ: τα σκαλιά, η φήμη ή οι αντιδράσεις σε αυτήν; Γιατί;

  2. Είναι «άδικο» να παίρνει κάποιος βοήθεια για να φτάσει εκεί όπου οι άλλοι φτάνουν εύκολα; Εξήγησε την άποψή σου.

  3. Ποιος είναι ένας τρόπος να διορθώσεις μια ψευδή είδηση με σεβασμό, χωρίς να ρεζιλέψεις κανέναν;

  4. Αν η μόνιμη ράμπα χρειαστεί μήνες, ποιες δράσεις κρατούν στο μεταξύ ζωντανό το ενδιαφέρον της σχολικής κοινότητας;

  5. Τι σημαίνει «ανήκω» σε ένα σχολείο και ποιος το αποφασίζει;