Δραστηριότητες στην τάξη

Τίτλος δραστηριότητας:
Περίπατος βιοποικιλότητας: Η πράσινη κληρονομιά – Παρατήρηση τοπικών οικοσυστημάτων μέσω των ευρωπαϊκών αξιών

Μαθησιακοί στόχοι

Να μάθουν και να κατανοήσουν τις έννοιες της δίκαιης μετάβασης

Ευθυγράμμιση με τους ΣΒΑ

ΣΒΑ 15 (Ζωή στη ξηρά – έμφαση στα τοπικά οικοσυστήματα και τη διατήρηση), ΣΒΑ 13 (Δράση για το κλίμα – πράσινοι χώροι και δέσμευση άνθρακα), ΣΒΑ 4 (Ποιοτική εκπαίδευση).

Σύνδεση με τις αξίες και την ταυτότητα της ΕΕ

Σεβασμός (για όλες τις μορφές ζωής, όχι μόνο για τον άνθρωπο), Αλληλεγγύη (προς τις μελλοντικές γενιές μέσω της διατήρησης των οικολογικών υπηρεσιών), Ισότητα (κατανόηση της ίσης αξίας όλων των ειδών στο οικοσύστημα).

Ο ρόλος της ΕΕ στην προώθηση της παγκόσμιας ατζέντας για τη διατήρηση (ΣΒΑ 15) και στην αντιμετώπιση του περιβάλλοντος ως κοινής κληρονομιάς και κοινού αγαθού που υπερβαίνει τα εθνικά σύνορα.

Ηλικία/Επίπεδο

Κάτω δευτεροβάθμια εκπαίδευση (13–15)

Προηγούμενες γνώσεις/Προαπαιτούμενα

Βασικές γνώσεις σχετικά με την ΕΕ και τους ΣΒΑ, τη βιοποικιλότητα, τα αυτόχθονα και τα εισβλητικά είδη

Φορτισμένα κινητά τηλέφωνα, βασικό κουτί πρώτων βοηθειών

Διάρκεια

Συνολικός χρόνος + ανάλυση  90' =10 + 30+ 25 + 15+10

10 λεπτά για την εισαγωγή και την εστίαση

30 λεπτά περπάτημα

25 λεπτά Αξιολόγηση κατάστασης ευπάθειας

15 Σχέδιο δράσης

10 λεπτά Ανασκόπηση και παρουσίαση

Μέγεθος ομάδας & ομαδοποίηση

Όλη η τάξη/ζεύγη/ομάδες των 3-5 ατόμων· σημειώστε πώς σχηματίζονται οι ομάδες (μεικτές ικανότητες, ρόλοι).

Περιβάλλον

Τάξη / Εργαστήριο / Εξωτερικός χώρος / Κοινοτικός χώρος / Διαδικτυακά / Υβριδικά.

Υλικά & Πόροι

Google Maps, σημειωματάριο, ερωτηματολόγιο. Πακέτο κυνήγι θησαυρού, https://www.inaturalist.org/ Merlin Bird ID, PlantNet

Συμμετοχή της κοινότητας/των ενδιαφερόμενων μερών (προαιρετικά)

Τοπικές κυβερνητικές υπηρεσίες και περιβαλλοντικές ΜΚΟ, Εθνικά Πάρκα

Προσβασιμότητα & ένταξη

Οπτικοποίηση, ψηφιακά και έντυπα υλικά, φωτογραφίες, παρουσίαση

Περιγραφή

Ο κύριος στόχος αυτής της 90λεπτης πρακτικής άσκησης στην ύπαιθρο είναι να συνδέσει τις παρατηρήσεις της τοπικής φύσης με τους παγκόσμιους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) και τις βασικές ευρωπαϊκές αξίες.

Σε ένα τοπικό πάρκο ή στην αυλή ενός σχολείου, οι μαθητές χωρίζονται σε ομάδες και τους ανατίθεται το καθήκον να γίνουν «Αξιολογητές του Τοπικού Οικοσυστήματος».

Κύρια αποστολή και στόχοι

Αξιολόγηση ειδών: Οι μαθητές πρέπει να εντοπίσουν, να φωτογραφίσουν και να καταγράψουν συγκεκριμένα είδη, χρησιμοποιώντας εφαρμογές αναγνώρισης (π.χ. iNaturalist), και να δώσουν ιδιαίτερη έμφαση στη διαφορά μεταξύ εισβλητικών (επιθετικών) και ιθαγενών (τοπικής κληρονομιάς) φυτών και ζώων σε μια λίστα «Κυνήγι Θησαυρού».

Ανάλυση αξιών: Οι ομάδες πρέπει να συζητήσουν τα ηθικά ζητήματα που παρουσιάζονται, αναλύοντας τα αποτελέσματά τους μέσα από το πρίσμα των ευρωπαϊκών αξιών.

-        Σεβασμός: Πώς μπορούμε να δείξουμε σεβασμό σε όλα τα ζωντανά όντα, ακόμη και σε εκείνα που μπορεί να χαρακτηρίσουμε ως «άσχημα»;

-        Αλληλεγγύη: Με ποιον τρόπο η διατήρηση της τοπικής βιοποικιλότητας αντιπροσωπεύει αλληλεγγύη προς τις μελλοντικές γενιές (ΣΒΑ 15);

-        Ισότητα: Με ποιους τρόπους οι κοινωνικές και οικονομικές συγκρούσεις αντικατοπτρίζουν την αντιπαλότητα μεταξύ εισβλητικών και ιθαγενών ειδών;

Σχέδιο δράσης: Οι ομάδες συντάσσουν ένα σύντομο «Σχέδιο Δράσης για την Πράσινη Κληρονομιά», προσδιορίζοντας συγκεκριμένα μέτρα που θα μπορούσε να λάβει η κοινότητα ή το σχολείο, όχι μόνο για να βελτιώσει την τοπική οικολογία, αλλά και για να μειώσει τον κίνδυνο εισβολής ξενικών ειδών. Στόχος: Να προταθούν 3-5 συγκεκριμένα, εφικτά μέτρα για τη βελτίωση της βιοποικιλότητας της περιοχής που ερευνήθηκε.

Μέσω αυτής της δραστηριότητας, ένα μάθημα βιολογίας μετατρέπεται σε ένα έργο κοινωνικής δράσης που καταδεικνύει πώς η φροντίδα του περιβάλλοντος σε τοπικό επίπεδο αποτελεί κοινή ευθύνη της Ευρώπης και του κόσμου.

Αξιολόγηση

Διαμορφωτική αξιολόγηση

Συμμετοχή και συνεργασία.

Συνολική αξιολόγηση (εάν ισχύει)

Παρουσίαση  Επισυνάψτε ή αναφερθείτε στη βαθμολογική κλίμακα.

Μαθητής

Αυτοαξιολόγηση

Σκέψεις των μαθητών: 1. Τι έμαθα κατά τη διάρκεια της εργασίας;

2. Ποια ήταν τα δυνατά μου σημεία και τι πρέπει να βελτιώσω;

3. Πώς συνέβαλα στην ομαδική εργασία;

Ανατροφοδότηση από τους συμμαθητές

Πρωτόκολλο (π.χ. Πες/Ρώτα/Δώσε). Βλέπε πίνακα παρακάτω.

Τεκμηρίωση, αποδεικτικά στοιχεία και παρακολούθηση

Αποδεικτικά στοιχεία που πρέπει να συλλεχθούν

Φωτογραφίες ή σχέδια, Σχέδια δράσης, Λίστα κυνήγι θησαυρού που ολοκληρώθηκε (βλ. μετά την περιγραφή)

Παρακολούθηση επιπτώσεων

Επιστημονική παρατήρηση, ηθική ανάλυση, πρακτική εφαρμογή, επικοινωνία.

Διάδοση

Η πρόταση θα μπορούσε να σταλεί στο τοπικό γραφείο προστασίας του περιβάλλοντος.

Επόμενα βήματα

Δημιουργία μιας διαδρομής βιοποικιλότητας για τους κατοίκους της περιοχής, με οδηγό τους μαθητές και τη βοήθεια του τοπικού Εθνικού Πάρκου και περιβαλλοντικών ΜΚΟ. Ή καταγραφή στο https://www.inaturalist.org/ και κοινοποίηση των αποτελεσμάτων.

Σκέψεις του εκπαιδευτικού

Τι λειτούργησε καλά και γιατί;

Τι θα άλλαζα την επόμενη φορά;

Αποδεικτικά στοιχεία μάθησης (πληρούνται τα κριτήρια επιτυχίας;)

Ένταξη και ευημερία: ποιοι (δεν) συμμετείχαν;

Συνεργασίες και κοινότητα: προστιθέμενη αξία;

Κριτήρια

Περιγραφή

Κακή (0-1 πόντος)

Αποδεκτό (2 πόντοι)

Άριστο (3 πόντοι)

Μέγιστοι βαθμοί

Ακρίβεια τεκμηρίωσης

Σωστή αναγνώριση και ακριβής τεκμηρίωση (φωτογραφίες/σκίτσα, τοποθεσία) των απαιτούμενων ιθαγενών και εισβλητικών ειδών που περιλαμβάνονται στον κατάλογο του κυνήγι θησαυρού.

Η αναγνώριση είναι σε μεγάλο βαθμό λανθασμένη ή ελλιπής.

Τα περισσότερα είδη έχουν ταυτοποιηθεί και τεκμηριωθεί σωστά.

Όλα τα είδη έχουν ταυτοποιηθεί με ακρίβεια, έχουν τεκμηριωθεί με σαφήνεια και είναι καλά οργανωμένα.

3

Οικολογική ανάλυση

Κατανόηση της διάκρισης μεταξύ ιθαγενών και εισβλητικών ειδών και του βασικού οικολογικού ρόλου (π.χ. αρπακτικό, αποικοδομητής) των ταυτοποιημένων ειδών.

Η διάκριση μεταξύ ιθαγενών και εισβλητικών ειδών δεν γίνεται κατανοητή ή απουσιάζει.

Οι οικολογικοί ρόλοι γενικά κατανοούνται και αναφέρονται.

Σαφής, ακριβής εξήγηση του οικολογικού αντίκτυπου του είδους και της απειλής που αποτελεί το εισβλητικό είδος.

3

Οργάνωση του φακέλου

Σαφήνεια και πληρότητα του τελικού κατατεθέντος ημερολογίου/χαρτοφυλακίου (συμπεριλαμβανομένων αποδεικτικών στοιχείων από εφαρμογές/σκίτσα).

Το ημερολόγιο είναι ακατάστατο, ελλιπές και δύσκολο να το ακολουθήσει κανείς.

Το ημερολόγιο είναι πλήρες, αλλά στερείται οπτικής ή οργανωτικής σαφήνειας.

Το ημερολόγιο είναι περιεκτικό, οπτικά σαφές και παρουσιάζεται συστηματικά.

2