Öğrenme materyali

Avrupa’daki okullarda benzer Living Lab örnekleri tekrar tekrar ortaya çıkmakta ve bu tekrarlar, belirli Living Lab türleri olarak düşünebileceğiniz “Living Lab kalıplarını” oluşturmaktadır. Aşağıda sunulan örneklerin, sizin de aynen onlar gibi bir Living Lab oluşturmanızı sınırlamak için verilmediğini unutmayın. Aksine, bu örnekler Living Lab metodolojisiyle izleyebileceğiniz farklı yönleri göstererek hayal gücünüzü harekete geçirmeyi amaçlamaktadır; daha önce başarılı olmuş projeler, kendi ekibiniz için birer yol haritası görevi görebilir, sizi hedefinize daha hızlı ulaştıracak daha akıllı “adımlar” atmanıza yardımcı olabilir ve yaygın hatalardan kaçınmanızı sağlayabilir!

• Eko-okul pilotları. Örnekler arasında enerji tasarrufu (sınıfların elektrik kullanımını azaltmak için farklı yöntemleri test etmesi) ve atık ayrıştırma (çöp kutusu etiketlerinin yeniden tasarlanması, kutuların yerlerinin ayarlanması veya temizlik zamanlarının değiştirilmesi) yer alır. Ekipler basit bir ölçütü takip eder (örneğin haftalık kWh ya da çöp kutularının doluluk oranı) ve sonuçları toplantılarda veya koridor panolarında paylaşır. Bu pilotlar, SKA’larla (örneğin SKA 7 “Erişilebilir ve Temiz Enerji” ve SKA 12 “Sorumlu Tüketim ve Üretim”) açıkça bağlantılıdır ve çoğu zaman yerel iklim planlarıyla da uyumludur. ENoLL gibi ağlar, okullardan ve şehirlerden benzer örnek olayları paylaşır; böylece fikirleri ödünç alıp uyarlayabilirsiniz (ENoLL, t.y.).

• Sosyal adalet pilotları. Bu tür projeler erişilebilirliğe (örneğin daha iyi yönlendirme tabelaları, tekerlekli sandalye kullanıcılarını destekleyen sınıf düzenleri) veya akran kapsayıcılığına (yeni öğrenciler için karşılama arkadaşları, sessiz oda uygulamaları ya da daha büyük öğrencilerin rehberlik ettiği akran mentörlüğü ve destek programları) odaklanır. Tek bir ölçüt, pilotun odaklı kalmasını sağlar (örneğin her gün sessiz alanı kullanan öğrenci sayısı ya da tek soruluk kısa görüşmelerle yapılan “aidiyet” yoklaması). Zamanla ekip neyin işe yaradığını geliştirir ve iyileştirmelerin kalıcı olması için basit bir sürdürülebilirlik planı hazırlar (UNESCO, 2021; Leminen vd., 2012). Bu pilotlar SKA 4 “Nitelikli Eğitim” ve SKA 10 “Eşitsizliklerin Azaltılması” ile bağlantılıdır.

• Toplumla köprü kuran pilotlar. Bunlar okul ile mahalleyi birbirine bağlayan etkinliklerdir: ortak temizlik günü, okula güvenli ulaşım yollarını haritalama çalışması veya yerel kütüphane ile birlikte hazırlanan küçük bir yerel tarih sergisi gibi. Bu çalışmalar küçük ölçekli olsa da okul dışındaki gençler ile yetişkinler arasında güven oluşturur ve öğrenci eylemlerinin şehir hedeflerini nasıl destekleyebileceğini gösterir (Avrupa Komisyonu, Eurostat, 2020; ENoLL, t.y.). Bu tür çalışmalar SKA 17 “Amaçlar için Ortaklıklar” ve SKA 11 “Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar” ile ilişkilidir.”.

Tipik Okul Yaşam Laboratuvarı modelleri

Living Lab Kuraları:  Yapmayın!

• Rıza ve gizliliği atlamayın! (Toplayacağınız veriler hakkında insanları her zaman bilgilendirin ve izin alın.)

• Sürdüremeyeceğiniz bir şeyi tasarlamayın! (Bir fikir para gerektiriyorsa ya da yetişkinlerden yardım istemeyi gerektiriyorsa, onu küçültün veya yönünü değiştirin.)

• İlk fikrin en iyisi olduğunu varsaymayın! (Geri bildirimi eleştiri olarak değil, düşünmek için değerli bir kaynak olarak görün.)

• Kapsayıcılığı unutmayın! (Her olumlu değişimden önce kimin fayda sağladığını, bunun adil olup olmadığını ve kimlerin dışarıda kalabileceğini düşünün.)  

Living Lab Kuralları: Yapın!

• Hedefleri etkilenen kişilerle birlikte oluşturun! (Sorunu tanımlamaya ve projenizin başarısını nasıl ölçeceğinize karar vermeye onların da katkı sağlamasını isteyin.)

• Küçük başlayın! (Bir sınıfta, bir koridorda ya da bir hafta boyunca pilot uygulama yapın; işe yararsa genişletin.)

• Tek bir şeyi ölçün! (Basit bir ölçüt seçin—örneğin bir şeyin kaç kez gerçekleştiği, ne kadar enerji ya da yiyeceğin israf edildiği, evet/hayır anketleri ya da kısa görüşmeler—ve bunu bir poster ya da pano üzerinde gösterin.)

• Sonuçları paylaşın! (Ekip dışındaki insanlara denediklerinizi, değiştirdiklerinizi ve sırada ne yapmayı planladığınızı sunun.)

• Sürdürülebilirliği planlayın! (Koridorlardaki tabelaları kim yenileyecek? Malzemeleri kim yeniden dolduracak? Ne sıklıkla?)

En Yaygın Yapılmaması Gerekenler, Hatalar ve Yapılması Gerekenler.

Unutmayın: Yaşayan Laboratuvar döngüsü tamamen yaparak öğrenmekle ilgilidir ve her engel, bir sonraki sefer daha iyi bir yol denemek için bir fırsattır!