2. Örnek Olay 2: Okul Kantini

Okulumuzda öğle yemeğimizi yediğimiz bir kantin var. Birçok öğrenci günlük menüyü seviyor. Ama vegan olan Linda için durum böyle değil! Kantinde her gün vegan bir öğle yemeği bulamayabiliyor.

Bu durumu arkadaşlarımızla paylaşıyoruz: bazıları Linda'ya, vegan öğrenci sayısı az olduğu için bunun oldukça normal olduğunu söylüyor. Bazıları evden yemek getirebileceğini söylüyor. Bazıları ise bunun sayıya bağlı olmaması gerektiğini, farklı tercihlere saygı gösterilmesi ve her öğrencinin okulda öğle yemeğine erişebilmesi gerektiğini söylüyor. Bu durumu değiştirmek için bir şeyler yapmaya karar veriyoruz.

Önce Linda'yla konuşup neye ihtiyacı olduğunu ve gerçekte ne istediğini soruyoruz. «Ben sadece öğle yemeğimi kantinde herkesle birlikte yemek istiyorum» diyor.

Yemekhane görevlileriyle konuşuyor ve aylık menüyü alıyoruz. Öğrencilerin yemek tercihleri hakkında bir anket hazırlıyor, vegan ve vejetaryen öğrencilerin sayısını topluyoruz. Sadece vegan öğrencilerin değil, içindekiler yazılmadığı için gıda alerjisi olan öğrencilerin de sorun yaşadığını öğreniyoruz. Sorunu okul yönetimiyle de konuşuyor ve çözümlerimizi sunuyoruz:

  • Vegan ve vejetaryen seçenekler içeren bir günlük menü.

  • Alerjisi olan öğrenciler için yemeklerin içindekileri gösteren açık bir tablo.  

  • Menüleri ve içindekileri, veliler ve öğrenciler önceden bakabilsin diye internette yayımlamak.

Diğer öğrencilerle de konuşuyor ve vegan ve vejetaryen öğrenci sayısı az olsa bile kantinimizin neden daha fazla seçenek sunması gerektiğini anlatıyoruz. Fikirlerimizi paylaşıyoruz ve bu, okulumuzdaki başka sorunları da düşünmemize yol açıyor.

Bu değişikliklerden sonra ihtiyaçlarımıza en uygun yemekleri seçebiliyoruz. Hiçbir karışıklık olmadan hep birlikte yiyebiliyoruz ve önemli bir şey öğreniyoruz: kapsayıcılığı artırmak her zaman büyük duyurularla olmuyor. Bazen sadece herkesin güvenle yiyebilmesini ve yemeğinin tadını çıkarabilmesini sağlamaktır!

Düşündüren sorular:
  1. Bu okuldaki sorun neydi? Neden?

  2. Bazı öğrencilerin Linda'ya verdiği önerilere ne diyorsun; örneğin vegan öğrenci sayısı az olduğu için bunun normal olduğu ya da evden yemek getirebileceği gibi. Bu fikirlere katılıyor musun? Neden ya da neden değil?

  3. Bir arkadaşınla aynı fikirde olmadığında onunla saygılı bir şekilde konuşmanın yolu nedir?

  4. Lütfen şu cümleyi bir kez daha oku: «Fikirlerimizi paylaşıyoruz ve bu, okulumuzdaki başka sorunları da düşünmemize yol açıyor.» Sonra lütfen açıkla: fikirlerimizi paylaşmak ve çözüm üretmek vatandaşlar için neden önemlidir? 

  5. Bir okulda «kapsayıcılık» ne anlama gelir?

Öğrenme hedefleri 

  1. Kapsayıcılığın bir okulda gerçekte ne anlama geldiğini açıklamak: en azını yapmak değil, herkesin gerçekten ait hissetmesini sağlamak. 

  2. Diyalog kurma ve karar vericilere çözüm sunma gibi yurttaşlık becerilerini keşfetmek. 

  3. Az sayıda kişiyi etkilese bile azınlıkta kalanların ihtiyaçlarını karşılamanın neden önemli olduğunu düşünmek.

Önerilen kullanım

Grup hâlinde problem çözme görevi olarak çok iyi işler: her ekip Linda'nın durumu için kendi eylem planını tasarlar, sonra yaklaşımını sınıfın geri kalanıyla karşılaştırır. Düşündüren sorular yazılı bir değerlendirme ya da çevrimiçi forum paylaşımı için de çok uygundur. Öğretmenler bunu, öğrencilerin kendi okullarında fark ettiği başka kapsayıcılık eksikleri üzerine daha geniş bir sohbet açmak için kullanabilir.