3. Kimliğin Temel Boyutları

3.2. Ulusal Kimlik

Avrupa kimliğini ulusal kimlikle karıştırmamak önemlidir. Gelin, bu iki kavram arasındaki temel farklardan bazılarını inceleyelim.

  1. Ulusal kimlik, benzer özelliklere sahip büyük bir ailenin üyesi olmak gibidir; yani bir ülkeye ait olmak (örneğin Avusturya, Yunanistan, İtalya). Avrupa kimliği ise daha büyük bir şeyi ifade eder. Avrupa kimliği, birçok ülkenin birlikte çalıştığı daha büyük bir bütünün, yani Avrupa’nın da bir parçası olduğunuzu hissettiğiniz kolektif bir kimliktir.

  2. Ulusal kimlik, çocukken ailemizden, okullardan ve yerel geleneklerden öğrendiğimiz bir şeydir. Aynı dili konuşmak, bayramları kutlamak ve ülkemizin tarihini bilmek gibi unsurlardan oluşur. Avrupa kimliği ise genellikle büyüdükçe keşfettiğimiz bir şeydir; seyahat ettiğimizde, eğitim gördüğümüzde veya diğer ülkelerden insanlarla etkinliklere katıldığımızda ortaya çıkar ve hepimizin birlikte Avrupa’nın bir parçası olduğumuzu hissetmeye başlarız.

  3. Her iki kimliğin kullandığı sembollerde benzerlikler olduğu gibi farklılıklar da vardır. Ulusal kimlik; ulusal bayrak, milli marş ve ulusal bayramlar gibi sembollerle ifade edilir. Bunlar birçok ülkede benzer olsa da bazı yönlerden farklılık gösterebilir. Öte yandan Avrupa kimliği, çoğu durumda Avrupa Birliği ile aynı olan kendi sembollerine sahiptir; örneğin sarı yıldızlı mavi bayrak, Avrupa marşı (Neşeye Övgü / Ode to Joy) ve 9 Mayıs’taki Avrupa Günü gibi Avrupa birliğini anan özel günler.

  4. Ulusal kimlik, oy kullanma veya ülke içinde serbest dolaşım gibi ulusal siyasi ve sosyal haklara sahip olmayı ifade eder ve vatandaşların ulusal kurumlara karşı sorumluluklarını da içerir. Avrupa kimliği ise daha geniş bir fikir olarak, ülke sınırlarının ötesinde ek haklar sağlar; örneğin diğer Avrupa ülkelerinde çalışmak veya eğitim görmek ya da Avrupa içinde çok daha kolay seyahat etmek gibi.

  5. Ulusal kimlik, ulusal mitler, fikirler, bölgesel tarih ve kültürle yakından bağlantılıdır ve çoğu zaman bunlar ulusal kimliğin temel bileşenleridir. Avrupa kimliği ise daha çok iş birliği, barış inşası, demokratik değerler ve ortak bir aidiyet duygusu gibi paylaşılan fikirlerle ilişkilidir.

Ulusal ve Avrupa kimlikleri benzer ancak farklı sosyal yapılardır. Ulusal kimlik, aynı özelliklere sahip, ortak ulusal mitleri ve hikâyeleri paylaşan yakın bir aileye ait olma duygusu olarak görülür. Avrupa kimliği ise ulusal kimliklerin yerini alan bir yapı değildir; aksine onları kapsayan ve bu kimlikler üzerine kurulan daha geniş bir çerçeve olarak kabul edilir. Bu çerçeve, insanların oluşturduğu kolektif bir aileyi ifade eder. Bu insanlar bölgesel ya da ulusal kimliklerini kaybetmezler; aksine birlikte yaşama ve karşılıklı saygı sayesinde, ortak bir Avrupa “çatısı” altında bu kimliklerini zenginleştirirler (Lähdesmäki, 2012; Verhaegen, 2018).