Ders Planları

Ders Başlığı:

Geçici Çöp Galerisi

Düzenleme

-            Ders/Sınıf/Grup: Vatandaşlık Eğitimi / Eleştirel ve Yaratıcı Düşünme / Görsel Sanatlar

-            Class/Group:  10-15 yaş (ilkokul son sınıflar ve ortaokul)

-            Tarih ve Süre (toplam): 90 dk ya da 45 dk + 45 dk.

-            Öğretmenin adı:

Öğrenme Hedefleri

-            Günlük nesnelerin biçim, doku, işlev ve anlam yoluyla fikirleri nasıl anlattığını fark etmek.

-            Yeniden kullanılan malzemelerle, okul ya da topluluk hakkında bir sorunu yansıtan küçük bir yerleştirme tasarlamak ve kurmak.

-            Estetik ve etik seçimleri gerekçelendiren bir sergi etiketi yazmak.

Başarı Ölçütleri

-            Yerleştirmeleri aracılığıyla okul/topluluk hakkında açık bir mesaj vermek.

-            Kompozisyonu (denge/karşıtlık/ritim) ve güvenli yeniden kullanım kurallarını uygulamak.

-            Biçim ile fikri birbirine bağlayan bir sergi etiketi (en çok 100 sözcük) hazırlamak.

Temel İçerik ve Kaynaklar

-            Anahtar sözcükler/kavramlar: Sürdürülebilirlik; Sanat; Etik ve estetik; Çeşitlilik.

-            Malzemeler/araçlar: temiz nesneler (kutular, kapaklar, kumaşlar, karton), hafif altlıklar, kâğıt bant, sıcak/katı yapıştırıcı, plastik kelepçe, ucu küt makas, eldiven, A6 etiket kartları, markerlar.

-            İsteğe bağlı: Fotoğraf/video için telefon ya da tablet ve sesli etiketler için QR oluşturucu.

Yöntemler ve Gruplama

Grup çalışması (5 kişi), roller: Küratör, tasarımcı, yapımcı, belgeleyen, anlatıcı.

Ders Akışı
 (5 adım)

Sohbet – İnceleme – Proje Kurulumu – Herkese Açık Sergi – Geri Bildirim

Açıklama

1. Giriş

-            Amaç: Bilgi; konunun önemini ortaya koymak; güvenlik çerçevesini çizmek.

-            Etkinlik: Geri dönüştürülmüş malzemelerle yapılmış 2 sanat çalışması gösterin. Biçimi, dokuyu, işlevi ve anlamı adlandırın. Sorular sorun (örneğin «Bu sanat nesneleri sözcük kullanmadan ne anlatabilir?», «Temiz «çöpü» topluluğumuz için bir mesaja nasıl dönüştürebiliriz?»). Geçici galeri çalışmasını tanıtın ve güvenlik konusunda kısa bir bilgilendirme yapın.

-            Süre: 10 dk

2. Sunum / İnceleme

-            Amaç: Ölçülecek göstergeleri tanıtmak.

-            Activity:

Öğretmen, seçilen nesnelerin biçim, doku ve işlev açısından nasıl okunabileceğini örneklerle gösterir. Gruplar farklı yeniden kullanılabilir malzemeler alır ve bunları inceleyerek hangi fikri anlatabileceklerini konuşur.

-            Süre: 15 dk.

3. Uygulama

-            Amaç: Öğrenciler konuyu bir yerleştirme tasarlayıp üreterek keşfeder.

-            Etkinlik: Öğrenciler gruplar hâlinde yerleştirmelerini planlar ve farklı yeniden kullanılabilir malzemelerle hazırlar. Sonra sergi etiketini yazarlar.

-            Süre: 50 dk

4. Bireyselleştirme ve Bütünleştirme

-            Amaç: Örneğin koridorda, kütüphanede ya da fuayede sergilemek.

-            Etkinlik: Her öğrenci serginin kurulmasına katkı sunar.

-            Süre: 10 dk

5.Review & Evaluation

-            Amaç: Öğrenmeyi pekiştirmek; SKA'larla bağ kurmak; geri bildirim vermek.

-            Etkinlik: Kısa bir sergi turu ve akran geri bildirimi. «Manşetler» düşünme yöntemini kullanın (Bu konunun en önemli yanını özetleyen bir manşet düşün. Senin manşetin, dün düşüneceğinden nasıl farklı?)

-            Süre: 10 dk

Değerlendirme

-            Biçimlendirici izleme: Sürecin gözlemi (planlama, kompozisyon seçimleri, konuyla ilişki, güvenlik, işbirliği)

-            Özet değerlendirme: Sanat yerleştirmesi ve sergi etiketi

-            Öğrenci öz/akran değerlendirmesi: Bu konunun en önemli yanını özetleyen bir manşet ne olabilir? Benim manşetim, dün düşüneceğimden nasıl farklı?

Farklılaştırma ve Kapsayıcılık

-            Etiketi seslendirme ve sese bağlantı veren bir QR kodu kullanma seçeneği;

-            Güvenlik malzemeleri ve açık geçiş yolları.

Ev ödevi / İleri çalışma (isteğe bağlı)

Çevrimiçi galeri (yerleştirmeyi hazırlamak için kullanılan malzemelerin/çöpün öncesi ve sonrası)

Notlar / İpuçları / Değerlendirme

-            Notlar: Yeniden kullanılabilir malzemeleri listeleyin ve toplayın; 2 sanat çalışması örneği bulun; görseller için izin alın.

-            Değerlendirme: Ne işe yaradı ve neden; bir dahaki sefere neyi değiştirmeli; kime ulaşılamadı ve nasıl dahil edilebilir; hangi ortaklıklar katkı sağladı.

Ders Başlığı:

 Nitelikli Eğitimi Anlamak

Düzenleme

-            Ders / Sınıf / Grup: Sosyal Bilgiler / Vatandaşlık Eğitimi – Ortaokul (13-15 yaş)

-            Tarih ve Süre: 100 dakika (çift ders)

-            Öğretmenin adı:

Öğrenme Hedefleri

Dersin sonunda öğrenciler şunları yapabilecek:

-            Nitelikli Eğitimin (SKA 4) temel ilkelerini açıklamak.

-            Erişim, hakkaniyet, kapsayıcılık ve yaşam boyu öğrenme gibi konuları çözümlemek.

-            Nitelikli eğitimin bireyler ve toplum için neden gerekli olduğunu açıklamak.

-            Tartışma yoluyla eleştirel düşünme, savunma ve topluluk önünde konuşma becerilerini geliştirmek.

-            Karşıt görüşlere saygıyla yaklaşmak ve demokratik katılım göstermek.

Başarı Ölçütleri

Öğrenciler şunları yapabilir:

-            Nitelikli Eğitimin en az üç temel unsurunu anlatmak (erişim, hakkaniyet, kapsayıcılık, nitelik).

-            SKA 4'ün adalet, eşitlik ve herkes için fırsatlarla nasıl bağlantılı olduğunu açıklamak.

-            Tartışma sırasında açık ve saygılı savlar sunmak.

-            Nitelikli eğitimin kendileri ve toplum için ne anlama geldiği üzerine düşünerek değerlendirmek.

Temel İçerik ve Kaynaklar

Bu ders şunlarla uyumludur:

-            SKA 4 – Nitelikli Eğitim (birincil)

-            SKA 5 (Toplumsal Cinsiyet Eşitliği)

-            SKA 10 (Eşitsizliklerin Azaltılması)

-            SKA 16 (Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar)

Ders; hakkaniyet, insan hakları, demokratik diyalog ve etkin vatandaşlık gibi AB değerlerini destekler.

Öğrenciler gerçek eğitim sorunlarını araştırır, çözümler önerir ve tartışmaya katılır; bunlar okula dayalı bir Yaşayan Laboratuvar'ın temel ilkeleridir.

Anahtar sözcükler: Nitelikli eğitim, erişim, hakkaniyet, kapsayıcılık, yaşam boyu öğrenme, fırsat, adalet, küresel amaçlar, SKA 4, demokrasi, vatandaşlık.

Yöntemler ve Gruplama

-            Yöntemler: inceleme, grup sohbeti, birlikte üretim, tartışma, değerlendirme

-            Gruplama: tüm sınıf, küçük gruplar (4-5), tartışma takımları (Lehte/Aleyhte)

Ders Akışı
 (5 adım)

Introduce—Inquire—Apply—Individualise—Review

Açıklama

1. Giriş

-            Ön bilgileri harekete geçirmek, eğitimde adaleti tanımlamak ve SKA 4'ü tanıtmak.

-            Amaç: Ön bilgileri harekete geçirmek ve SKA 4'ü tanıtmak.

-            Öğretmen sorar:

o   «Nitelikli bir eğitim almak ne demektir?»

o    «Eğitim neden bir insan hakkı sayılır?»

o   «Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları hakkında neler biliyorsun?»

-            Öğretmen SKA 4 – Nitelikli Eğitimi anlatır ve şunları öne çıkarır:

o   adalet

o   kapsayıcılık

o   fırsat eşitliği

o   temel bir AB değeri olarak eğitim

2. Sunum / İnceleme

Öğretmen Nitelikli Eğitimin başlıca unsurlarını tanıtır:

-            Erişim: bütün öğrenciler okula gidebilir.

-            Nitelik: yetişmiş öğretmenler, güvenli alanlar, işe yarayan kaynaklar.

-            Hakkaniyet: geçmişi ne olursa olsun herkese adil fırsatlar.

-            Kapsayıcılık: farklı ihtiyaçlara destek.

-            Yaşam boyu öğrenme: örgün okulun ötesinde eğitim.

Öğrenciler kısa bir SKA videosu izler ya da infografikleri inceler.

İkili olarak konuşurlar:

-            «Yerelde ya da dünyada eğitime erişmekte kimler zorlanıyor olabilir?»

-            «Eğitimi adil ve kapsayıcı yapan nedir?»

-            «Okulumuzda öğrenciler hangi zorluklarla karşılaşıyor?»

Bu, Yaşayan Laboratuvar'ın gözlem aşamasını başlatır.

-            İlkeleri sunun: erişim, hakkaniyet, kapsayıcılık, nitelik, yaşam boyu öğrenme.

-            Görseller kullanın ve öğrencileri kendi örneklerini paylaşmaya özendirin.

3. Uygulama

Öğrenciler şu başlıkla bir poster ya da slayt sunumu hazırlar:

«Eğitimi Nitelikli Yapan Nedir?»

Her grup şunları ekler:

-            SKA 4'ün temel unsurları

-            Okuldaki/topluluktaki gerçek sorunlar

-            Öğrencilerin yürütebileceği 2-3 gerçekçi çözüm; örneğin:

o   akran rehberliği

o   ayrımcılıkla- ve zorbalıkla mücadele kampanyası

o   daha kapsayıcı sınıf kaynakları

o   daha yeşil, daha güvenli bir öğrenme ortamı

Öğretmen gruplar arasında dolaşarak destek olur ve yol gösterir.

-            Gruplar; sorunları belirleyen ve SKA'larla uyumlu çözümler öneren posterler/slaytlar tasarlar.

4. Bireyselleştirme ve Bütünleştirme

Öğrenciler savlarını hazırlar, düzenli bir tartışmaya katılır ve fikirleri değerlendirir.

-            Tartışma sorusu:

o   «Nitelikli Eğitime ulaşmada hangisi daha önemli: Erişim mi, Nitelik mi?»

o   A Takımı (Lehte): Erişim daha önemlidir.

o    B Takımı (Aleyhte): Nitelik daha önemlidir.

-            Tartışmanın biçimi:

o   5 dakika: hazırlık

o   Her biri 3 dakika: takım sunumları

o   Karşılıklı yanıtlar + açık tartışma

o   Son kapanış konuşmaları

-            Öğretmen şunları öne çıkarır:

o   saygılı iletişim

o   kanıta dayalı savlar

o   etkin dinleme

o   demokratik katılım

-            Öğrenciler inceleme ve grup çalışmasından edindikleri bilgileri kullanır.

5.Review & Evaluation

Öğrenciler öğrendikleri üzerine düşünür ve SKA 4'ü kendi hayatlarıyla ve topluluklarıyla ilişkilendirir.

-            Öğrenciler değerlendirir:

o   Nitelikli Eğitim hakkında hangi yeni fikirleri öğrendin?

o   «SKA 4 kendi öğrenme ortamını nasıl iyileştirebilir?»

o   «Tartışma bakış açını değiştirdi mi?»

-            Öğretmen özetler ve öğrenilenleri şunlarla ilişkilendirir:

o   küresel vatandaşlık

o   AB kimliği

o   sürdürülebilir kalkınma

o   eğitimde adalet ve kapsayıcılık

Değerlendirme

Biçimlendirici değerlendirme:

-            İşbirliğinin gözlemi

-            İnceleme yanıtlarının niteliği

-            Sohbete ve tartışmaya katılım

Özet değerlendirme:

-            Posterlerin/sunumların değerlendirme ölçeğiyle değerlendirilmesi

-            Tartışmadaki performans (açıklık, ekip çalışması, kanıt)

Öz/Akran Değerlendirmesi:

Öğrenciler şunları ele alan bir değerlendirme föyü doldurur:

-            kişisel katkı

-            grupta ekip çalışması

-            anlama düzeyi: SKA 4

-            güçlü yanlar ve geliştirilecek alanlar

Farklılaştırma ve Kapsayıcılık

-            Destekler: sözcük listeleri, cümle başlangıçları, hazır şablonlar

-            Ek roller: tartışma yöneticileri, araştırmacılar, özetleyenler

-            Erişilebilirlik: çeviri araçları, görseller, çok biçimli görevler

-            Kapsayıcı gruplama: akran desteği için farklı düzeylerden öğrencilerin bir arada olduğu gruplar

Ev ödevi / İleri çalışma (isteğe bağlı)

Birini seçin:

-            Bir blog yazısı ya da kompozisyon yazın: «Gençler herkes için eğitimi iyileştirmeye nasıl yardım edebilir?»

-            SKA 4 hakkında dijital bir poster ya da farkındalık videosu hazırlayın.

-            Bir aile üyesiyle eğitim deneyimleri üzerine söyleşi yapın.

Notlar / İpuçları / Değerlendirme

-            Saygılı iletişimi ve demokratik katılımı özendirin.

-            Review engagement to improve future Living Lab cycles.

-            Görevleri öğrencilerin ihtiyaçlarına ve sonuçlara göre ayarlayın.

Ders Başlığı:

Sürdürülebilir Mimarlar 2050: «Geleceğin Şehri»

Düzenleme

-            Ders/Sınıf/Grup: Vatandaşlık eğitimi / Teknoloji / Eleştirel ve yaratıcı düşünme

-            Sınıf/Grup: 10-13 yaşındaki öğrenciler (ortaokul)    

-            Tarih ve Süre (toplam): 90 dk

-            Öğretmenin adı:

Öğrenme Hedefleri

Dersin sonunda öğrenciler şunları yapabilecek:

-            Sürdürülebilir bir şehrin ne olduğunu ve yeşil alanların, temiz enerjinin ve çevre dostu çözümlerin şehir için neden önemli olduğunu anlamak.

-            İnsanların SKA örneklerinden yola çıkarak (örneğin temiz enerji, sürdürülebilir altyapı) daha sürdürülebilir bir geleceği nasıl kurabileceğini konuşmak.

-            Minecraft ortamında, en az birkaç sürdürülebilirlik ilkesini uygulayarak bir şehir parçası inşa etmek (güneş enerjisi, yeşil çatılar, bisiklet yolları, su tasarrufu vb.).

-            Ekip hâlinde çalışabilmek, rollerde anlaşmak ve çıkan sorunları çözmek.

Başarı Ölçütleri

Öğrenciler şunları yapabilir:

-            Sürdürülebilir bir şehrin ne olduğunu açıklar ve sürdürülebilirliğin en az birkaç unsurunu sayar (örneğin yeşil alanlar, temiz enerji, bisiklet yolları).

-            2050 şehir modeline uyan en az bir sürdürülebilir çözüm önerir.

-            Grup planının hazırlanmasına katkı sunar, sohbete katılır ve rollerde anlaşır.

-            Minecraft ortamında, sürdürülebilirlik ilkelerini yansıtan en az bir şehir bölümü hazırlar.

-            Seçimlerini kısaca açıklar; örneğin neden güneş enerjisi santrali, yeşil çatı ya da su toplama sistemi seçtiğini.

-            Dostça çalışır, ekip arkadaşlarına yardım eder ve anlaşmalara uyar.

Temel İçerik ve Kaynaklar

Keywords/concepts:

-            Sürdürülebilir şehir

-            Temiz enerji

-            Sürdürülebilir altyapı

-            Yeşil alanlar

-            İklime dayanıklılık

-            2050'de şehir

Başlıca kaynaklar

-            BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları web sitesi (özellikle SKA 7, 11 ve 13).

-             Sürdürülebilir şehirler hakkında bilgi kaynakları (yeşil alanlar, sürdürülebilir altyapı, temiz enerji).

Araçlar

-            Bilgisayarlar (Minecraft yüklü).

-            Bilgi araştırması ve ekip çalışması için internet erişimi.

-            Şehir taslakları ve fikir planlaması için kâğıt ve kalem.

-            Öğretmenin hazırladığı; sürdürülebilir şehirler, temiz enerji ve SKA'lar hakkında kısa bilgi materyali.

Yöntemler ve Gruplama

-            Küçük gruplar hâlinde çalışma (4-5 öğrenci), belirlenmiş rollerle: fikir üreten, araştırmacı, Minecraft'ta inşa eden, tasarımcı, sunan/ekip temsilcisi.

-            Araştırma ve sohbet – sürdürülebilir bir şehrin unsurlarını ve SKA'ları konuşma.

-            Yaratıcı tasarım – şehrin taslağını kâğıda çizme.

-            Dijital modelleme – Minecraft ortamında şehir parçaları oluşturma.

-            Değerlendirme ve sunum – öğrenciler kararlarını ve bunların sürdürülebilirlikle ilişkisini anlatır.

Ders Akışı
 (5 adım)

Gözlemleriz – inceleriz – düşünürüz – üretiriz – değerlendiririz.

Açıklama

1. Giriş

-            Giriş – 10 dk.

-            Amaç: Öğrencilerin bilgisini harekete geçirmek ve sürdürülebilir şehirler konusunun önemini göstermek.

-            Etkinlik: Öğretmen, basit bir infografik ya da geleceğin şehirleri hakkında kısa bir video göstererek sürdürülebilir şehir kavramını kısaca tanıtır. Sohbet: Hangi şehirleri rahat ve çevre dostu buluyorsun? Yeşil alanlar, temiz enerji ve kullanışlı altyapı neden önemli?

2. Sunum / İnceleme

-            Sunum/keşif – 20 dk.

-            Amaç: Öğrencilere sürdürülebilir bir şehrin başlıca unsurlarını tanıtmak ve onları soru sormaya özendirmek.

-            Etkinlik: Öğretmen birkaç görsel ya da kısa bir görsel yardımcı kullanarak sürdürülebilir çözümleri kısaca sunar: güneş panelleri, yeşil çatılar, bisiklet yolları, yağmur suyu toplama sistemleri. Öğrenciler şunları sormaya özendirilir: «Bu çözüm şehre neden yararlı?» «2050'de hayatı nasıl iyileştirir?» Gruplara taslak çizim malzemeleri verilir. Öğrenciler geleceğin sürdürülebilir şehrinin bir taslağını çizer.

3. Uygulama

-            Uygulama – 45 dk.

-            Amaç: Minecraft ortamında 2050 yılına ait sürdürülebilir bir şehir parçası hazırlayarak bilgiyi uygulamaya geçirmek.

-            Activity:

1. Gruplar (4-5 öğrenci) rolleri paylaşır.

2. Minecraft ortamında; güneş enerjisi öğeleri, yeşil çatılar, bisiklet yolları, yeşil alanlar ve su toplama sistemleri gibi sürdürülebilir çözümler içeren bir şehir parçası hazırlar.

4. Bireyselleştirme ve Bütünleştirme

-            Review/analysis – 10 min.

-            Amaç: Geliştirilen şehir çözümlerini çözümlemek ve bunların sürdürülebilirliğe ve yaşam kalitesine etkisini düşünmek.

-            Etkinlik: Geleceğin şehri modelini konuşun: Hangi sürdürülebilir çözümler başarılı oldu? 2050'deki şehir için neden önemliler? İnsanların daha rahat ve daha sağlıklı yaşamasına nasıl yardım ederler? Öğretmenin desteğiyle öğrenciler seçimlerini SKA 7 (temiz enerji), SKA 11 (sürdürülebilir şehirler) ve SKA 13 (iklim eylemi) ile ilişkilendirir.

5.Review & Evaluation

-            Değerlendirme ve öneriler – 5 dk.

-            Amaç: Öğrenme sürecini özetlemek ve sürdürülebilir şehir çözümlerini geliştirme yolları önermek.

-            Etkinlik: Her grup, 2050 şehirlerinin sürdürülebilirliğini daha da geliştirmek için 1-2 öneri sunar (örneğin daha çok yeşil alan, daha verimli temiz enerji, daha iyi su tasarrufu sistemleri).

-            Öğrenciler şu değerlendirme cümlesini tamamlar: «Önce şöyle düşünürdüm…, şimdi şunu anlıyorum…»

Değerlendirme

-            Biçimlendirici: öğretmenin Minecraft ortamındaki çalışmayı, grup içindeki işbirliğini, şehir planının doğruluğunu ve sürdürülebilir çözümlerin uygulanmasını gözlemlemesi; sohbetlere katılımın niteliği.

-            Özet: Minecraft ortamında tamamlanmış 2050 sürdürülebilir şehir parçası ve SKA'larla ilgili açıkça ortaya konmuş temel sonuçlar/öneriler.

-            Öz değerlendirme: şu cümleyi tamamlayarak kısa bir değerlendirme: «Önce şöyle düşünürdüm…, şimdi şunu anlıyorum…»

Farklılaştırma ve Kapsayıcılık

-            Gruplarda esnek roller: fikir üreten, araştırmacı, Minecraft ortamında inşa eden, tasarımcı, sunan/ekip temsilcisi. Öğrenciler becerilerine en uygun etkinliği seçebilir.

-             Bilgisayarda çalışmakta zorlanan öğrenciler için farklı bir katılım yolu: şehri planlayarak daha çok katkı sunabilirler.

Ev ödevi / İleri çalışma (isteğe bağlı)

Öğrenciler evlerinde ya da mahallelerinde sürdürülebilirliğe bir örnek fotoğraflar (örneğin güneş panelleri, bisiklet yolu, topluluk bahçesi) ve bunun hakkında kısa bir sunum yapar.

Notlar / İpuçları / Değerlendirme

Ne iyi gitti? Bir dahaki sefere ne geliştirilmeli?

Ders Başlığı:

İyiliği paylaş

Düzenleme

-            Ders/Sınıf/Grup: Vatandaşlık eğitimi / Eleştirel ve yaratıcı düşünme

-            Sınıf/Grup: 10-12 yaş

-            Tarih ve Süre (toplam): 45 dk + 45 dk

-            Öğretmenin adı:

Öğrenme Hedefleri

Dersin sonunda öğrenciler şunları yapabilecek:

-            Yoksulluk ve açlık sorunlarını anlamak.

-            Bir gıda toplama kampanyası planlamak ve yürütmek.

-            Başkalarını katkı sunmaya özendiren kısa bir mesaj/posterler hazırlamak.

-            Yaptıkları üzerine ve bunların topluluğa etkisi üzerine düşünmek.

Başarı Ölçütleri

Öğrenciler şunları yapabilir:

-            Gıda toplama mesajını açıkça iletmek; mesaj harekete geçmeye çağırır (eyleme çağrı).

-            sorumluluğun ve işbirliğinin önemini anlamak.

-            (değerlendirme yoluyla) eleştirel düşünme ve empati göstermek.

Temel İçerik ve Kaynaklar

-            Anahtar sözcükler/kavramlar: Yoksulluk, açlık, yurttaşlık sorumluluğu, topluluk etkinlikleri, dayanışma.

-            Başlıca kaynaklar: BM SKA 1 ve 2, yerel gıda bankaları.

-            Malzemeler/araçlar: telefonlar/tabletler, CapCut/InShot, posterler, planlama şablonları.

Yöntemler ve Gruplama

-            Grup sohbeti (3-4 öğrenci), yaratıcı etkinlik ve değerlendirme (tüm sınıf).

Ders Akışı
 (5 adım)

Watch—Ask—Think—Create—Reflect

Açıklama

1. Giriş

-            Amaç: Bilgiyi harekete geçirmek ve konunun önemini göstermek.

-            Etkinlik: Gıda toplama kampanyalarından ya da toplumsal girişimlerden 1-2 kısa örnek sunun.

-            Sohbet: Bu bilgiyi başkalarıyla paylaşır mıydın? Neden? İnsanları gıda toplamaya katkı sunmaya nasıl özendirebiliriz?

-            Süre: 10 dk

2. Sunum / İnceleme

-            Amaç: Yoksulluğun ve açlığın ne olduğunu ve nasıl yardım edebileceğimizi öğrenmek.

-            Etkinlik: Öğretmen SKA 1 ve SKA 2'yi tanıtır ve gıda toplamanın ilkelerini anlatır. Gruplar kampanyalarının odağını seçer (örneğin yaşlılar, yoksulluk içindeki çocuklar). Planlama tabloları sunulur.

-            Süre: 15 dk

3. Uygulama

-            Amaç: Öğrenciler bilgilerini yaratıcı etkinliklerle uygular.

-            Etkinlik: Öğrenciler gruplar hâlinde bir kampanya planlar. Sorulacak sorular: ürünler nerede toplanacak (market, okul)? hangi mesajlar ya da posterler kullanılacak? başkaları katkı sunmaya nasıl özendirilecek? (örneğin «İyiliğini paylaş», «Bir arkadaşını da davet et»)

-            Süre: 25 dk

4. Bireyselleştirme ve Bütünleştirme

-            Amaç: Etkinlikleri geliştirmek, kişiselleştirmek ve üzerine düşünmek.

-            Etkinlik: Her öğrenci kendine özgü bir katkı sunar (yazma, poster hazırlama, video çekme, düzenleme). Gruplar gıdaları toplar, posterleri ya da videoları tamamlar ve değerlendirmeye hazırlanır.

-            Süre: 25 dk

5.Review & Evaluation

-            Amaç: Paylaşmak, geri bildirim vermek ve öğrenmeyi pekiştirmek.

-            Etkinlik: Grup çalışmalarını inceleyin (posterler, videolar, fotoğraflar); akran geri bildirimi: «Önce şöyle düşünürdüm… Şimdi şöyle düşünüyorum…»; öğretmen özetler ve öğrencilerden temel fikirleri ve çıkarımları yazmalarını ister.

-            Süre: 15 dk

Değerlendirme

-            Biçimlendirici izleme: Planlama ve uygulama sırasında gözlem, grup sohbetlerinin niteliği

-            Özet değerlendirme: Tamamlanmış gıda toplama kampanyası, posterler ya da videolar (değerlendirme ölçütleri: açıklık, yaratıcılık, etki)

-            Öğrenci öz/akran değerlendirmesi: «Önce şöyle düşünürdüm… Şimdi şöyle düşünüyorum…»

Farklılaştırma ve Kapsayıcılık

-            Grup rolleri: planlayan, poster tasarlayan, video çeken, toplayan

-            Görsel yardımcılar, sözlük

-            Başka ürün seçenekleri: poster, fotoğraf kolajı, ses kaydı

Ev ödevi / İleri çalışma (isteğe bağlı)

Gıda toplamanın ve yoksullara yardımın önemi üzerine yerel topluluk ya da belediye için bir değerlendirme metni hazırlayın.

Notlar / İpuçları / Değerlendirme

-            Ne iyi gitti?

-            Bir dahaki sefere ne değiştirilmeli?

-            Bütün öğrenciler katıldı mı?

-            Nasıl bir katkı sağlandı?

Ders Başlığı:

Gürültü Avcıları

Düzenleme

-            Ders/Sınıf/Grup: Vatandaşlık eğitimi / Eleştirel ve yaratıcı düşünme

-            Class/Group:  10-13 yaşındaki öğrenciler (ortaokul)

-            Tarih ve Süre (toplam): 45 dk

-            Öğretmenin adı:

Öğrenme Hedefleri

Dersin sonunda öğrenciler şunları yapabilecek:

-            Dijital araçlar kullanarak okulun farklı iç ve dış alanlarında gürültü düzeyini ölçmek.

-            Verileri tablolar, haritalar ve renk kodlarıyla doğru biçimde kaydetmek ve düzenlemek.

-            Okul ortamındaki gürültü dağılımını çözümlemek; en gürültülü ve en sessiz alanları belirlemek.

-            Gürültünün sağlığa ve iyi olma hâline etkisini açıklamak ve bunu SKA 3 (Sağlık ve Kaliteli Yaşam) ile ilişkilendirmek.

-            Gürültünün azaltılmasının sürdürülebilir bir topluluk için önemini anlamak ve bunu SKA 11 (Sürdürülebilir şehirler ve topluluklar) ile ilişkilendirmek.

-            Gürültünün nasıl azaltılabileceği ve okul ortamının niteliğinin nasıl iyileştirilebileceği konusunda bilgiye dayalı sonuçlar ve öneriler ortaya koymak.

-            Grup içinde işbirliği yapmak, verilen rolü üstlenmek ve görevleri sorumlulukla yerine getirmek.

-            Verileri yorumlarken ve gerekçeli kararlar verirken eleştirel düşünmeyi kullanmak.

Başarı Ölçütleri

Öğrenciler şunları yapabilir:

-            desibel ölçer uygulamasını doğru kullanarak okulun farklı alanlarında gürültü düzeyini ölçer.

-            verileri kayıt tablosuna doğru biçimde geçirir: yer, saat, gürültü düzeyi.

-            gürültü düzeylerini haritada, üzerinde anlaşılan renk koduyla açıkça işaretler.

-            farklı alanlardaki gürültü düzeylerini karşılaştırır ve yorumlar; olası nedenleri mantıklı biçimde açıklar.

-            gürültünün sağlığa, iyi olma hâline ve öğrenmeye etkisini açıklar ve bunu SKA 3 (sağlık ve kaliteli yaşam) ile ilişkilendirir.

-            SKA 11'e (sürdürülebilir şehirler ve topluluklar) dayanarak gürültünün azaltılmasının sürdürülebilir bir çevre için önemini açıklar.

-            Okul ortamının niteliğinin nasıl iyileştirileceği ve gürültü düzeyinin nasıl azaltılacağı konusunda gerekçeli, gerçekçi ve açık öneriler ortaya koyar.

-            ekipte etkili biçimde çalışır, verilen rolleri yerine getirir ve ortak sonuca katkı sunar.

-            gürültü dağılımı ve etkileri hakkında gerekçeli görüşler sunarak eleştirel düşünme gösterir.

Temel İçerik ve Kaynaklar

Keywords/concepts:

-            gürültü düzeyi

-            desibel (dB)

-            çevresel gürültü kirliliği

-            sağlık ve iyi olma hâli

-            sürdürülebilir çevre

-            veri toplama

-            renk kodlaması

-            SKA 3 (Sağlık ve kaliteli yaşam)

-            SKA 11 (Sürdürülebilir şehirler ve topluluklar)

Başlıca kaynaklar: BM SKA 1 ve 2, yerel gıda bankaları.

-            DSÖ'nün gürültünün sağlığa etkileri hakkındaki bilgileri

-            BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları web sitesi (özellikle SKA 3 ve 11)

-            Avrupa Çevre Ajansı'nın gürültü kirliliği materyali

-            Okulun iç ve dış mekân planları (basılı).

Tools:

-            Desibel ölçer uygulaması yüklü akıllı telefonlar (örneğin Sound Meter, Decibel X).

-            Her grup için okul planının basılı haritaları.

-            Gürültü ölçüm sonuçlarını kaydetmek için basılı veri tabloları.

-            Haritaları renk koduna göre işaretlemek için kuru boyalar/markerlar/fosforlu kalemler.

Yöntemler ve Gruplama

-            Küçük gruplar hâlinde çalışma (4-5 öğrenci), açık rollerle: ölçüm uzmanı, veri kaydedicisi, haritayı işaretleyen, çözümleyici, sunan.

-            Gürültü ölçümleri yapıp verileri tablolara ve haritalara kaydederek uygulamalı araştırma etkinlikleri.

-            Gürültü şiddetini göstermek için renk kodlamasıyla görsel çözümleme.

-            Tüm sınıfla sohbet ve değerlendirme; sonuçları, gürültünün nedenlerini, sağlığa etkilerini ve olası çözümleri konuşma.

-            Önerileri ortaya koymak için yaratıcı etkinlik; gürültüyü azaltmanın ve çevreyi iyileştirmenin gerçekçi yollarını önerme.

Ders Akışı
 (5 adım)

Observe—inquire—contemplate—create—reflect.

Açıklama

1. Giriş

-            Giriş – 5 dk.

-            Amaç: Bilgiyi harekete geçirmek ve konunun önemini ortaya koymak.

-            Etkinlik: Öğretmen gürültünün sağlığa etkilerini kısaca sunar (örneğin bir infografik ya da 10-15 saniyelik bir video göstererek). Sohbet: Okulda en çok nerede gürültü duyuyorsun? Bu neden bir sorun olabilir?

2. Sunum / İnceleme

-            Sunum/keşif – 5 dk.

-            Amaç: Öğrencilere gürültü ölçümünü ve veri kaydetme ilkelerini tanıtmak.

-            Etkinlik: Öğretmen desibel ölçüm uygulamasını, veri kayıt tablosunu ve renk kodlama düzenini (yeşil–sarı–kırmızı) tanıtır. Gruplara okulun basılı haritaları dağıtılır.

3. Uygulama

-            Uygulama – 20 dk.

-            Amaç: Gerçek bir gürültü araştırması yaparak bilgiyi uygulamak.

-            Etkinlik: Gruplar (4-5 öğrenci) okulun farklı alanlarına gider: sınıf, koridor, yemekhane, bahçe, okulun yakınındaki sokak. Desibel ölçüm uygulamasıyla gürültü düzeyini ölçer. Sonuçları veri tablosuna kaydeder. Ölçüm yerlerini haritada renk koduyla işaretler.

4. Bireyselleştirme ve Bütünleştirme

-            Review/analysis – 10 min.

-            Amaç: Sonuçları çözümlemek ve sağlığa ve sürdürülebilirliğe etkisini konuşmak.

-            Etkinlik: Gruplar sınıfa döner ve konuşur: En gürültülü yer neresi? Neden? Sağlığa ve öğrenmeye etkisi ne? Öğretmenin desteğiyle sonuçları SKA 3 (sağlık) ve SKA 11 (sürdürülebilir topluluklar) ile ilişkilendirir.

5.Review & Evaluation

-            Değerlendirme ve öneriler – 5 dk.

-            Amaç: Öğrenme sürecini özetlemek ve çözümler önermek.

-            Etkinlik: Her grup, okulun farklı alanlarında gürültünün nasıl azaltılabileceğine dair 1-2 öneri sunar.

-            Öğrenciler şu cümleyi tamamlar: «Önce şöyle düşünürdüm…, şimdi şunu anlıyorum…»

Değerlendirme

-            Biçimlendirici: ölçümler sırasında öğretmen gözlemi, veri kaydının doğruluğu, sohbetlerin niteliği.

-            Özet: Tamamlanmış gürültü haritası ve temel sonuçlar/öneriler.

-            Öz değerlendirme: kısa bir değerlendirme («Önce şöyle düşünürdüm…, şimdi şunu anlıyorum…»).

Farklılaştırma ve Kapsayıcılık

-            Gruplarda esnek roller: ölçüm uzmanı, kaydeden, haritayı işaretleyen, çözümleyici, sunan.

-            Görsel yardımcılar (renk kodlaması, tablolar).

-            Gürültüye duyarlı öğrenciler için farklı katılım yolları (haritayı işaretleme, çözümleme).

Ev ödevi / İleri çalışma (isteğe bağlı)

Optional:

-            Evinizde üç yerde (örneğin mutfak, oturma odası, dışarısı) gürültü düzeyini ölçün ve okuldaki sonuçlarla karşılaştırın.

-            «Daha sessiz bir okul» başlıklı bir poster hazırlayın.

-            Kısa bir paragraf yazın: «Çevremde gürültü beni en çok nerede rahatsız ediyor ve neden?»

Notlar / İpuçları / Değerlendirme

Ne iyi gitti? Bir dahaki sefere ne geliştirilmeli?

Ders Başlığı:
Nitelikli Eğitimi Anlamak (SKA 4) – Tartışma ve Yaşayan Laboratuvar Etkinliği

Düzenleme

Ders / Sınıf / Grup: Sosyal Bilgiler / Vatandaşlık Eğitimi – Ortaokul (13-15 yaş)
Tarih ve Süre: 100 dakika (çift ders)
Öğretmenin adı: 

Öğrenme Hedefleri

Dersin sonunda öğrenciler şunları yapabilecek:

1. Nitelikli Eğitimin (SKA 4) temel ilkelerini açıklamak.
2. Erişim, hakkaniyet, kapsayıcılık ve yaşam boyu öğrenme gibi konuları çözümlemek.
3. Nitelikli eğitimin bireyler ve toplum için neden gerekli olduğunu açıklamak.
4. Tartışma yoluyla eleştirel düşünme, savunma ve topluluk önünde konuşma becerilerini geliştirmek.
5. Karşıt görüşlere saygıyla yaklaşmak ve demokratik katılım göstermek.

Başarı Ölçütleri

Öğrenciler şunları yapabilir:

• En az şunu anlatmak: üç temel unsurunu Nitelikli Eğitimin (erişim, hakkaniyet, kapsayıcılık, nitelik).
• SKA 4'ün adalet, eşitlik ve herkes için fırsatlarla nasıl bağlantılı olduğunu açıklamak.
• Tartışma sırasında açık ve saygılı savlar sunmak.
• Nitelikli eğitimin kendileri ve toplum için ne anlama geldiği üzerine düşünerek değerlendirmek.

Temel İçerik ve Kaynaklar

Bu ders şunlarla uyumludur:

• SKA 4 – Nitelikli Eğitim (birincil)
• SKA 5 (Toplumsal Cinsiyet Eşitliği)
• SKA 10 (Eşitsizliklerin Azaltılması)
• SKA 16 (Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar)

Ders şu AB değerlerini destekler: hakkaniyet, insan hakları, demokratik diyalog, ve etkin vatandaşlık.
Öğrenciler gerçek eğitim sorunlarını araştırır, çözümler önerir ve tartışmaya katılır; bunlar şunun temel ilkeleridir: okula dayalı bir Yaşayan Laboratuvar.

Nitelikli eğitim, erişim, hakkaniyet, kapsayıcılık, yaşam boyu öğrenme, fırsat, adalet, küresel amaçlar, SKA 4, demokrasi, vatandaşlık

Yöntemler ve Gruplama

• Methods: inceleme, grup sohbeti, birlikte üretim, tartışma, değerlendirme
• Grouping: tüm sınıf, küçük gruplar (4-5), tartışma takımları (Lehte/Aleyhte)

Ders Akışı
(5 adım)

Purpose: Ön bilgileri harekete geçirmek ve SKA 4'ü tanıtmak.

Öğretmen sorar:

• «Nitelikli bir eğitim almak ne demektir?»
• «Eğitim neden bir insan hakkı sayılır?»
• «Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları hakkında neler biliyorsun?»

Öğretmen şunu anlatır: SKA 4 – Nitelikli Eğitim, şunları öne çıkararak:

• adalet
• kapsayıcılık
• fırsat eşitliği
• temel bir AB değeri olarak eğitim

Öğretmen Nitelikli Eğitimin başlıca unsurlarını tanıtır:

• Erişim: bütün öğrenciler okula gidebilir.
• Nitelik: yetişmiş öğretmenler, güvenli alanlar, işe yarayan kaynaklar.
• Hakkaniyet: geçmişi ne olursa olsun herkese adil fırsatlar.
• Kapsayıcılık: farklı ihtiyaçlara destek.
• Yaşam boyu öğrenme: örgün okulun ötesinde eğitim.

Öğrenciler kısa bir SKA videosu izler ya da infografikleri inceler.

İkili olarak konuşurlar:

• «Yerelde ya da dünyada eğitime erişmekte kimler zorlanıyor olabilir?»
• «Eğitimi adil ve kapsayıcı yapan nedir?»
• «Okulumuzda öğrenciler hangi zorluklarla karşılaşıyor?»

Bu, Yaşayan Laboratuvar'ın gözlem aşamasını başlatır.

3. Uygulama

Öğrenciler şu başlıkla bir poster ya da slayt sunumu hazırlar:

«Eğitimi Nitelikli Yapan Nedir?»

Her grup şunları ekler:

• SKA 4'ün temel unsurları
• Okuldaki/topluluktaki gerçek sorunlar
• Öğrencilerin yürütebileceği 2-3 gerçekçi çözüm, e.g.:
• akran rehberliği
• ayrımcılıkla ve zorbalıkla mücadele kampanyası
• daha kapsayıcı sınıf kaynakları
• daha yeşil, daha güvenli bir öğrenme ortamı

Öğretmen gruplar arasında dolaşarak destek olur ve yol gösterir.

4. Bireyselleştirme ve Bütünleştirme (Tartışma Etkinliği)

Tartışma sorusu:

«Nitelikli Eğitime ulaşmada hangisi daha önemli: Erişim mi, Nitelik mi?»

A Takımı (Lehte): Erişim daha önemlidir.
B Takımı (Aleyhte): Nitelik daha önemlidir.

Tartışmanın biçimi:

• 5 dakika: hazırlık
• Her biri 3 dakika: takım sunumları
• Karşılıklı yanıtlar + açık tartışma
• Son kapanış konuşmaları

Öğretmen şunları öne çıkarır:

• saygılı iletişim
• kanıta dayalı savlar
• etkin dinleme
• demokratik katılım

Öğrenciler inceleme ve grup çalışmasından edindikleri bilgileri kullanır.

5. Review & Evaluation

Öğrenciler değerlendirir:

• «Nitelikli Eğitim hakkında hangi yeni fikirleri öğrendin?»
• «SKA 4 kendi öğrenme ortamını nasıl iyileştirebilir?»
• «Tartışma bakış açını değiştirdi mi?»

Öğretmen özetler ve öğrenilenleri şunlarla ilişkilendirir:

• küresel vatandaşlık
• AB kimliği
• sürdürülebilir kalkınma
• eğitimde adalet ve kapsayıcılık

Açıklama

1. Giriş

Ön bilgileri harekete geçirmek, eğitimde adaleti tanımlamak ve SKA 4'ü tanıtmak.

2. Sunum / İnceleme

İlkeleri sunun: erişim, hakkaniyet, kapsayıcılık, nitelik, yaşam boyu öğrenme.
Görseller kullanın ve öğrencileri kendi örneklerini paylaşmaya özendirin.

3. Uygulama / Alıştırma

Gruplar; sorunları belirleyen ve SKA'larla uyumlu çözümler öneren posterler/slaytlar tasarlar.

4. Bireyselleştirme ve Bütünleştirme

Öğrenciler savlarını hazırlar, düzenli bir tartışmaya katılır ve fikirleri değerlendirir.

5. Review & Evaluation

Öğrenciler öğrendikleri üzerine düşünür ve SKA 4'ü kendi hayatlarıyla ve topluluklarıyla ilişkilendirir.

Değerlendirme

Formative:

Ders Boyunca Gözlem

• İşbirliğinin gözlemi
• İnceleme yanıtlarının niteliği
• Sohbete ve tartışmaya katılım

Özet Değerlendirme

• Posterlerin/sunumların değerlendirme ölçeğiyle değerlendirilmesi
• Tartışmadaki performans (açıklık, ekip çalışması, kanıt)

Öz/Akran Değerlendirmesi

Öğrenciler şunları ele alan bir değerlendirme föyü doldurur:

• kişisel katkı
• grupta ekip çalışması
• SKA 4'ün anlaşılması
• güçlü yanlar ve geliştirilecek alanlar

Farklılaştırma ve Kapsayıcılık

  Supports: sözcük listeleri, cümle başlangıçları, hazır şablonlar

  Extensions: tartışma yöneticileri, araştırmacılar, özetleyenler

  Accessibility: çeviri araçları, görseller, çok biçimli görevler

  Kapsayıcı gruplama: akran desteği için farklı düzeylerden öğrencilerin bir arada olduğu gruplar

Ev ödevi / İleri çalışma (isteğe bağlı)

Birini seçin:

• Bir blog yazısı ya da kompozisyon yazın:
  «Gençler herkes için eğitimi iyileştirmeye nasıl yardım edebilir?»
• SKA 4 hakkında dijital bir poster ya da farkındalık videosu hazırlayın.
• Bir aile üyesiyle eğitim deneyimleri üzerine söyleşi yapın.

Notlar / İpuçları / Değerlendirme

• Saygılı iletişimi ve demokratik katılımı özendirin.
• Review engagement to improve future Living Lab cycles.
• Görevleri öğrencilerin ihtiyaçlarına ve sonuçlara göre ayarlayın.

Ders Başlığı:

Dijital İyi Olma Hâli ve Sorumlu Teknoloji Kullanımı (Yaşayan Laboratuvar)

Düzenleme

-            Ders/Sınıf/Grup: Sosyal Bilgiler / Vatandaşlık Eğitimi – Ortaokul (13-15 yaş)

-            Tarih ve Süre: 100 dakika

-            Öğretmenin adı: 

Öğrenme Hedefleri

Dersin sonunda öğrenciler şunları yapabilecek:

-            Dijital iyi olma hâlinin temel ilkelerini açıklamak.

-            Ekran süresi dengesi, siber güvenlik ve dijital kapsayıcılık gibi konuları çözümlemek.

-            Sorumlu teknoloji kullanımının bireyler ve toplum için neden gerekli olduğunu açıklamak.

-            Eleştirel düşünme, savunma ve tartışma becerilerini geliştirmek.

-            Demokratik diyaloğa saygıyla katılmak ve Yaşayan Laboratuvar çözümleri önermek.

Başarı Ölçütleri

Öğrenciler şunları yapabilir:

-            Dijital iyi olma hâlinin en az üç unsurunu anlatmak.

-            Dijital alışkanlıkların sağlığı, öğrenmeyi ve ilişkileri nasıl etkilediğini açıklamak.

-            Tartışmada açık ve kanıta dayalı savlar sunmak.

-            Okulları için gerçekçi dijital iyi olma hâli çözümleri önermek.

Temel İçerik ve Kaynaklar

-            Şu SKA'larla uyumludur:

o   SKA 3 – İyi Olma Hâli

o   SKA 4 – Nitelikli Eğitim

o   SKA 9 – Yenilikçilik

o   (İsteğe bağlı) SKA 11 – Sürdürülebilir Topluluklar

o   (İsteğe bağlı) SKA 12 – Sorumlu Tüketim

-            Şu AB değerlerini destekler: insan onuru, eşitlik, kapsayıcılık, dijital vatandaşlık.

-            Anahtar sözcükler: dijital iyi olma hâli, siber güvenlik, ekran süresi, kapsayıcılık, dijital okuryazarlık, SKA'lar

-            Kaynaklar: posterler, markerlar, videolar, AB dijital güvenlik portalları, tartışma değerlendirme ölçeği

Yöntemler ve Gruplama

-            Yöntemler: inceleme, birlikte çalışma, tartışma, değerlendirme

-            Gruplama: tüm sınıf, küçük gruplar, tartışma takımları

Ders Akışı
 (5 adım)

Observe—inquire—contemplate—create—reflect.

Açıklama

1. Giriş

Ön bilgileri harekete geçirmek, şunu tanımlamak: dijital iyi olma hâlive teknoloji kullanımıyla bağlantılı SKA'ları tanıtmak (SKA 3, SKA 4, SKA 9). Öğretmen şu gibi sorularla sohbeti başlatır:

-            «Sağlıklı dijital kullanım senin için ne demek?»

-            «Teknoloji kullanımı ne zaman zararlı hâle gelebilir?»

-            «Dijital iyi olma hâlinin günlük okul hayatınla ilgisi nedir?»

Dijital iyi olma hâlini AB dijital hakları, güvenlik ve sorumlu vatandaşlıkla ilişkilendirin.

2. Sunum / İnceleme

Dijital iyi olma hâlinin temel ilkelerini sunun:

-            sağlıklı ekran süresi dengesi

-            çevrimiçi güvenlik ve mahremiyet

-            siber zorbalığın önlenmesi

-            dijital okuryazarlık ve bilgiyi değerlendirme

-            kapsayıcılık ve eşit erişim

Görseller, infografikler ya da dijital iyi olma hâli üzerine kısa videolar kullanın.
Öğrencileri hem olumlu hem olumsuz dijital alışkanlıklara dair kendi örneklerini paylaşmaya özendirin.

3. Uygulama

Gruplar; okullarındaki/topluluklarındaki temel dijital iyi olma hâli sorunlarını belirleyen posterler ya da slaytlar tasarlar ve şunları önerir: SKA'larla uyumlu çözümler, örneğin:

-            dijital mola araları

-            akran destek sistemleri

-            siber zorbalığı önleme kampanyası

-            güvenli internet kullanımı kuralları

-            kapsayıcı dijital erişim girişimleri

Öğretmen gruplar arasında dolaşarak yol gösterir ve işbirliğini sağlar.

4. Bireyselleştirme ve Bütünleştirme

-            Öğrenciler savlarını hazırlar ve şu gibi sorular üzerine düzenli bir tartışmaya katılır: «Teknoloji öğrencilerin iyi olma hâlini geliştiriyor mu, zedeliyor mu?»

-            Takımlar savlarını sunar, karşı savları yanıtlar ve inceleme etkinliğinden edindikleri kanıtlarla fikirleri değerlendirir.
Tartışma; demokratik katılımı, saygıyı ve eleştirel düşünmeyi yansıtır.

5.Review & Evaluation

-            Öğrenciler öğrendikleri üzerine düşünür ve dijital iyi olma hâlini kendi hayatlarıyla, topluluklarıyla ve dijital vatandaş olarak sorumluluklarıyla ilişkilendirir.

-            Öğretmen SKA'larla, AB değerleriyle (güvenlik, insan onuru, kapsayıcılık) ve sürdürülebilir dijital alışkanlıklarla bağları güçlendirir.

Değerlendirme

Biçimlendirici değerlendirme:

-            İşbirliğinin gözlemi

-            İnceleme yanıtlarının niteliği

-            Sohbete ve tartışmaya katılım

-            Dijital iyi olma hâli kavramlarının yerinde kullanımı

Özet Değerlendirme

-            Posterlerin/slaytların bir ölçekle değerlendirilmesi

-            Tartışmadaki performans (açıklık, ekip çalışması, kanıt kullanımı)

-            Yaşayan Laboratuvar çözüm önerilerinin doğruluğu ve uygulanabilirliği

Öz / Akran Değerlendirmesi:

Öğrenciler şunları ele alan bir değerlendirme föyü doldurur:

-            grup görevlerine kişisel katkı

-            ekip çalışması ve iletişim

-            dijital iyi olma hâlinin ve bağlantılı SKA'ların anlaşılması

-            güçlü yanlar ve geliştirilecek alanlar

Farklılaştırma ve Kapsayıcılık

-            Destekler: sözcük listeleri, cümle başlangıçları, dijital terimlerin sadeleştirilmiş tanımları

-            Ek roller: öğrenciler tartışma yöneticisi, araştırmacı ya da sohbet önderi olabilir

-            Erişilebilirlik: çeviri araçları, çok biçimli materyaller (görsel, işitsel, yazılı), dijital şemalar

-            Kapsayıcı gruplama: akran desteğini ve dengeli rolleri sağlamak için farklı düzeylerden öğrencilerin bir arada olduğu ekipler

Ev ödevi / İleri çalışma (isteğe bağlı)

Birini seçin:

-            Bir blog yazısı ya da kompozisyon yazın:

-            «Öğrenciler okullarında dijital iyi olma hâlini nasıl geliştirebilir?»

-            Güvenli ve sağlıklı teknoloji kullanımını destekleyen dijital bir poster ya da farkındalık videosu hazırlayın.

-            Bir aile üyesiyle dijital alışkanlıkları üzerine söyleşi yapın ve kendi alışkanlıklarınızla karşılaştırın.

Notlar / İpuçları / Değerlendirme

-            Sohbetler boyunca saygılı iletişimi, empatiyi ve güvenli çevrimiçi davranışı özendirin.

-            Gelecekteki Yaşayan Laboratuvar turlarını geliştirmek için katılımı ve öğrenci yanıtlarını gözden geçirin.

-            Görevleri öğrencilerin dijital alışkanlıklarına, ihtiyaçlarına ve teknolojiye erişimine göre ayarlayın.

-            Kişisel dijital seçimler ile daha geniş SKA hedefleri arasındaki bağları öne çıkarın.

Ders Başlığı:

Sürdürülebilir Beslenme Alışkanlıkları ve SKA Eylemi: Atığı Azaltmak (Yaşayan Laboratuvar)

Düzenleme

-            Ders/Sınıf/Grup: Sosyal Bilgiler / Vatandaşlık Eğitimi – Ortaokul (13-15 yaş)

-            Tarih ve Süre: 100 dakika

-            Öğretmenin adı: 

Öğrenme Hedefleri

Dersin sonunda öğrenciler şunları yapabilecek:

-            Gıda israfının çevre ve toplum için neden zararlı olduğunu açıklamak.

-            Araştırma yoluyla okuldaki gıda israfı sorunlarını belirlemek.

-            Tartışmada görüşleri kanıtlarla savunmak.

-            Sürdürülebilirliği geliştirmek için SKA'larla uyumlu çözümler önermek.

-            Saygılı ve demokratik bir diyaloğa katılmak.

Başarı Ölçütleri

Öğrenciler şunları yapabilir:

-            Gıda israfının en az üç nedenini/sonucunu anlatmak

-            Kendi okullarından örnekler vermek

-            Kanıta dayalı savlar sunmak

-            Gerçekçi Yaşayan Laboratuvar çözümleri tasarlamak

Temel İçerik ve Kaynaklar

-            SKA'lar: 2, 12, 13

-            AB değerleri: sürdürülebilirlik, katılım, sorumluluk

-            Anahtar sözcükler: gıda israfı, sürdürülebilirlik, karbon ayak izi, sorumlu tüketim

-            Kaynaklar: posterler, markerlar, SKA videoları, AB sürdürülebilirlik kaynakları

Yöntemler ve Gruplama

-            Yöntemler: inceleme, birlikte çalışma, tartışma, değerlendirme

-            Gruplama: tüm sınıf, küçük gruplar, tartışma takımları

Ders Akışı
 (5 adım)

Observe—inquire—contemplate—create—reflect.

Açıklama

1. Giriş

Öğretmen, öğrencilerden günlük dijital alışkanlıkları ve deneyimleri üzerine düşünmelerini isteyerek ön bilgileri harekete geçirir.

Öğrenciler birlikte «dijital iyi olma hâlinin» ne anlama gelebileceğini ve okul hayatında neden önemli olduğunu belirler.

Temel adımlar:

-            Dijital iyi olma hâlini öğrencilerin anlayacağı bir dille tanımlayın.

-            Teknoloji kullanımıyla ilgili SKA'ları tanıtın:

SKA 3 – Sağlık ve Kaliteli Yaşam

SKA 4 – Nitelikli Eğitim

SKA 9 – Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı

-            Öğretmen şu gibi sorularla sohbeti başlatır:

«Sağlıklı dijital kullanım senin için ne demek?»

«Teknoloji kullanımı ne zaman zararlı hâle gelebilir?»

«Dijital iyi olma hâlinin günlük okul hayatınla ilgisi nedir?»

Konuyu AB dijital hakları, çevrimiçi güvenlik kuralları ve sorumlu dijital vatandaşlıkla ilişkilendirin

2. Sunum / İnceleme

Öğretmen dijital iyi olma hâlinin temel ilkelerini görseller, slaytlar ya da kısa bir videoyla sunar.

Öğrenciler gerçek hayattan senaryoları inceler ve iyi olma hâllerini destekleyen ya da zedeleyen dijital alışkanlıkları konuşur.

Tanıtılan temel kavramlar:

-            Sağlıklı ekran süresi dengesi

-            Çevrimiçi güvenlik ve mahremiyet

-            Siber zorbalığın önlenmesi

-            Dijital okuryazarlık ve bilgiyi değerlendirme

-            Kapsayıcılık ve teknolojiye eşit erişim

İnceleme etkinliği:

Öğrenciler hem olumlu hem zorlayıcı dijital deneyimlerinden örnekler paylaşır.

İkililer şu gibi yönlendirici soruları yanıtlar:

-            «Hangi dijital davranışlar strese ya da dikkat dağınıklığına yol açıyor?»

-            «Çevrimiçi ortamda kimler daha çok risk altında olabilir?»

Öğretmen, Yaşayan Laboratuvar etkinliğinde kullanmak üzere ortaya çıkan sorunları not eder.

3. Uygulama

Öğrenciler küçük gruplar hâlinde çalışarak okullarındaki ya da topluluklarındaki temel dijital iyi olma hâli sorunlarını belirleyen posterler ya da dijital slaytlar tasarlar.

Öğrencilerin olası çözümleri:

-            Okul gününde dijital mola araları

-            Akranların yürüttüğü dijital destek ya da «Teknoloji Arkadaşı» sistemi

-            Siber zorbalığı önleme kampanyası

-            Okul genelinde güvenli internet kullanımı kuralları

-            Kapsayıcı erişim programları (örneğin cihaz paylaşımı, bilişim destek saatleri)

Öğretmenin rolü:

-            Gruplar arasında dolaşmak, sohbetleri yönlendirmek, grup rollerini desteklemek, sözcük desteği vermek ve işbirliğini sağlamak.

4. Bireyselleştirme ve Bütünleştirme

-            Sınıf, eleştirel düşünme ve demokratik katılım becerilerini geliştirmek için düzenli bir tartışmaya katılır.

-            Tartışma sorusu örneği: «Teknoloji öğrencilerin iyi olma hâlini geliştiriyor mu, zedeliyor mu?»

-            İşleyiş: Takımlar, inceleme sırasında topladıkları kanıtlara dayanan savlar hazırlar. Öğrenciler açılış konuşmalarını yapar, karşı savları yanıtlar ve açık bir tartışmaya katılır. Öğretmen saygının, dinlemenin, kanıta dayalı akıl yürütmenin ve güvenli iletişimin önemini öne çıkarır.

-            Bu etkinlik, gerçek sorunların çözümlenmesini ve önerilen çözümler üzerine eleştirel düşünmeyi özendirerek Yaşayan Laboratuvar yaklaşımını işin içine katar.

5.Review & Evaluation

Öğrenciler öğrendikleri üzerine hem bireysel hem grup olarak düşünür.

Dijital iyi olma hâli kavramlarını kendi hayatlarıyla, toplulukla ve dijital vatandaş olarak sorumluluklarıyla ilişkilendirirler.

Sohbet soruları:

-            «Bugün hangi yeni fikirleri öğrendin?»

-            «Okulumuz daha sağlıklı dijital alışkanlıkları nasıl destekleyebilir?»

-            «Dijital iyi olma hâliyle en çok hangi SKA'lar bağlantılı?»

Öğretmen temel mesajları özetler, güvenli ve dengeli dijital kullanımın önemini vurgular ve bu uygulamaları SKA'larla ve güvenlik, insan onuru, kapsayıcılık ve sorumlu katılım gibi AB değerleriyle ilişkilendirir.

Değerlendirme

Biçimlendirici değerlendirme:

Öğretmen şunları gözlemler:

-            Grup işbirliği

-            İnceleme yanıtlarının niteliği

-            Tüm sınıfla yapılan sohbetlere ve tartışmaya katılım

-            Dijital iyi olma hâli kavramlarının doğru kullanımı

Özet değerlendirme:

Şunlara dayanarak:

-            Posterin/slaydın niteliği (açıklık, doğruluk, uygulanabilirlik, SKA uyumu)

-            Tartışmadaki performans (kanıt kullanımı, ekip çalışması, açıklık)

-            Yaşayan Laboratuvar önerilerinin niteliği ve özgünlüğü

Öz ve Akran Değerlendirmesi:

-            Öğrenciler şunları ele alan bir değerlendirme föyü doldurur:

-            Grup çalışmasına kişisel katkı

-            İletişim ve ekip çalışması becerileri

-            Dijital iyi olma hâlinin ve ilgili SKA'ların anlaşılması

-            Güçlü yanlar ve geliştirilmesi gereken alanlar

Farklılaştırma ve Kapsayıcılık

-            Destekler: sözcük listeleri, cümle başlangıçları, dijital terimlerin sadeleştirilmiş tanımları

-            Ek roller: öğrenciler tartışma yöneticisi, dijital araştırmacı ya da sunum yapan olabilir

-            Erişilebilirlik araçları: çeviri uygulamaları, görsel destekler, ses seçenekleri, şemalar

-            Farklı düzeylerden öğrencilerin bir arada olduğu gruplar: akran desteğini ve dengeli sorumlulukları sağlar

Ev ödevi / İleri çalışma (isteğe bağlı)

Birini seçin:

-            Kısa bir blog yazısı ya da kompozisyon yazın:

-            «Öğrenciler okullarında dijital iyi olma hâlini nasıl geliştirebilir?»

-            Güvenli ve sağlıklı teknoloji kullanımını destekleyen dijital bir poster ya da farkındalık videosu hazırlayın.

-            Bir aile üyesiyle dijital alışkanlıkları üzerine söyleşi yapın ve kendi alışkanlıklarınızla karşılaştırın.

Notlar / İpuçları / Değerlendirme

-            Her zaman saygılı iletişimi, empatiyi ve güvenli çevrimiçi davranışı özendirin.

-            Gelecekteki Yaşayan Laboratuvar turlarını geliştirmek için öğrencilerin katılımını ve yanıtlarını gözden geçirin.

-            Görevleri öğrencilerin dijital alışkanlıklarına, ihtiyaçlarına ve erişim düzeylerine göre ayarlayın.

-            Bireysel dijital seçimler, AB değerleri ve SKA'lar arasındaki bağları öne çıkarın.