Sınıf Etkinlikleri

Etkinlik Başlığı:
 Geçici Çöp Galerisi

Öğrenme Hedefleri

-            Günlük nesnelerin fikirleri nasıl anlatabildiğini fark etmek (biçim, doku, işlev, anlam)

-            Yeniden kullanılan malzemelerle, okul/topluluk hakkında açık bir mesaj veren küçük bir yerleştirme tasarlamak ve kurmak

-            Kısa bir sergi etiketi yazmak ve çalışmayı gerçek bir izleyiciye anlatarak estetik ve etik seçimleri gerekçelendirmek.

SKA Bağlantısı

SKA 12 – Sorumlu Tüketim ve Üretim (yaratıcı yeniden kullanım)

SKA 11 – Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar (ortak alanlara değer vermek)

SKA 4 – Nitelikli Eğitim (kültürel yetkinlikler ve vatandaşlık)

AB Değerleri ve Kimliği Bağlantısı

İnsan onuru – Görsellerin/nesnelerin etik kullanımı

Dayanışma – Ortak varlıklara özen

Kültürel çeşitlilik – Çoğul estetik anlatımlar

Demokratik katılım – Herkese açık sergi

Yaş/Düzey

İlkokul son sınıflar (10-12) / Ortaokul (13-15)

Ön Bilgi/Gereklilikler

Temel kompozisyon – Denge/karşıtlık/ritim

Malzemelerle çalışırken güvenlik/hijyen

Süre

90 dk (ya da 45 dk + 45 dk)

Grup Büyüklüğü ve Gruplama

Rolleri olan 4-5 kişilik ekipler: Küratör (kavram), Yapımcı (kurulum), Tasarımcı (kompozisyon), Belgeleyen (fotoğraf/video), Anlatıcı (metin/ses).

Ortam

Sınıfta hazırlık + koridorlarda/kütüphanede/fuayede geçici galeri…

Malzemeler ve Kaynaklar

Fiziksel: temiz günlük nesneler (kutular, kapaklar, kumaşlar, karton), hafif altlıklar, kâğıt bant, sıcak/katı yapıştırıcı, plastik kelepçe, ucu küt makas, eldiven, A6 etiketler, markerlar.

Dijital (isteğe bağlı): fotoğraf için telefon/tablet; sesli rehber için basit bir QR oluşturucu.

Çalışma föyleri: kompozisyon özet kartı; sergi etiketi şablonu; güvenlik kontrol listesi.

Toplum/Paydaş Katılımı (isteğe bağlı)

Okulun destek personeli (mekânda düzen/güvenlik)

Kütüphane (mekân sağlama)

Veli birliği (malzeme ve ziyaretler)

Yerel sanatçılar (rehberlik)

Erişilebilirlik ve Kapsayıcılık

Yazmak yerine anlatma seçeneği.

Açıklama

Öğrencilerin yeniden kullanılan günlük malzemelerle hazırladığı geçici bir galeri. 90 dakikalık tek bir çalışmada ekipler, sıradan nesneleri okul hayatı ve topluluk hakkında bir şey söyleyen küçük yerleştirmelere dönüştürür. Müze gerçek bir mekânda (koridor/kütüphane) kurulur, gerçek ziyaretçileri ağırlar, hızlı geri bildirim toplar ve sonra ortadan kalkar; geriye fotoğraflar, notlar ve bir sonraki tur için fikirler bırakır. Birlikte üretim, prototip hazırlama ve herkese açık diyalog yoluyla sanatı, sürdürülebilirliği ve vatandaşlığı buluşturur.

Değerlendirme

Ders Boyunca Gözlem

Sürecin gözlemi (planlama, güvenlik, işbirliği), sorular, kurulum ve pilot sırasında hızlı kontroller.

Özet Değerlendirme (uygulanabiliyorsa)

Kavram/Mesaj; Kompozisyon; Etik ve güvenlik; İletişim ve işbirliği.

Öğrenci

Öz Değerlendirme

«Ne öğrendim? Biçim ile fikri birbirine bağladım mı? Etiket mesajı açıklıyor mu?»

Akran Geri Bildirimi

İki yıldız ve bir dilek

Belgeleme, Kanıt ve Sonraki Adımlar

Toplanacak Kanıtlar

Çalışmaların ve ziyaretçilerin fotoğrafları (izin alınarak), sergi etiketleri, ziyaretçi sayısı, isteğe bağlı sesli QR.

Etkiyi Takip Etme

Yeniden kullanılan malzemelerin sayısı; ziyaretçi sayısı; ziyaretçi geri bildirimleri.

Yaygınlaştırma

Çevrimiçi galeri; öncesi/sonrası malzemeler;

Sonraki Adımlar

Yerel sanatçılarla ve atık toplama şirketleriyle ortaklık kurun

Öğretmen Değerlendirmesi

Ne iyi gitti ve neden?

Bir dahaki sefere neyi değiştirirdim?

Öğrenme kanıtları (başarı ölçütleri karşılandı mı?)

Kapsayıcılık ve iyi olma hâli: kime ulaşıldı, kime ulaşılamadı?

Ortaklıklar ve topluluk: nasıl bir katkı sağlandı?

Ölçüt / Düzey

Kavram / Mesaj

Kompozisyon

Etik / Güvenlik

İletişim

İşbirliği

3. düzey

Açık ve konuyla ilgili fikir

Bilinçli ve etkili kompozisyon

Sağlam çalışma; etik ilkeler gözetilmiş ve uygulanmış

İlgi çekici, açık etiket

Olgun birlikte üretim; destekleyici akran önderliği

2. düzey

Temel bir fikir; bağlamla sınırlı bağlantı

Basit düzen

Riskler kısmen azaltılmış; etik konular zayıf ele alınmış

Anlaşılır metin;

Roller dağıtılmış; işbirliği düzensiz

1. düzey

Fikir belirsiz ya da toplulukla bağlantısız

Düzensiz; seçimler bilinçli değil

Riskler azaltılmamış; görsel/veri yanlış kullanılmış

Belirsiz metin

Katılım eşitsiz; anlaşmazlıklar çözülmemiş

Etkinlik Başlığı:
Etki alanım

Öğrenme Hedefleri

-            Yurttaş katılımının farklı boyutlarını fark etmek;

-            Okulda ve yerel toplulukta var olan gerçek sorunları belirlemek;

-            Ortak ilgi konularında bilgiye dayalı görüş bildirmeyi ve diyaloğu özendirmek;

-            İşbirliğine, saygıya ve okula ve yerel topluluğa aidiyet duygusuna değer vermek;

SKA Bağlantısı

SKA 11 – Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar (ortak alanlara değer vermek)

SKA 4 – Nitelikli Eğitim (kültürel yetkinlikler ve vatandaşlık)

AB Değerleri ve Kimliği Bağlantısı

Dayanışma – daha adil topluluklar kurmak;

Demokratik katılım – değişimin öznesi olmak.

Yaş/Düzey

İlkokul son sınıflar (10-12) / Ortaokul (13-15)

Ön Bilgi/Gereklilikler

Vatandaşlık, bireysel ve ortak hak ve ödev kavramları;

Okulun ve yerel topluluğun nasıl işlediğini anlamak;

Gerçek sorunları çözümleyebilme.

Süre

90 dk (ya da 45 dk + 45 dk)

Grup Büyüklüğü ve Gruplama

4-5 öğrenciden oluşan ekipler (çalışma grupları); öğretmen (yönlendiren); yerel bir dernekten bir temsilci ya da topluluktan bir kişi (kolaylaştırıcı); okul ekibinden bir üye (öğretmen ya da diğer personel).

Ortam

Sınıfta hazırlık; okul konferans salonu.

Malzemeler ve Kaynaklar

Fiziksel: Posterler ya da A4/A3 kâğıtlar; çeşitli renklerde yapışkan notlar; kalemler ve markerlar;

Dijital: Tablet (araştırma); fotoğraf makinesi (kayıt)

Toplum/Paydaş Katılımı (isteğe bağlı)

Yerel dernek (rehberlik);

Okulun destek personeli (rehberlik)

Veli birliği (önerilerin sunumunda)

Erişilebilirlik ve Kapsayıcılık

Açıklama

Etkinlik, öğrencileri etkin birer vatandaş olarak rolleri üzerine üç boyutta düşünmeye davet eder: ben, okul ve topluluk. Demokrasi değerlerine uygun olarak etkinlik bir toplantıyla başlar; burada okulun ve yerel topluluğun daha önce belirlenmiş sorunları (haberlerden ya da okul personelinin bilgisinden yararlanılarak) sunulur. Buradan çalışma ekipleri oluşturulur. Yuvarlak masa düzeninde; yapışkan notlar, markerlar ve kâğıt kullanılarak sorunlar incelenir, nedenler belirlenir ve olası çözümler önerilir.

Öğretmen yönlendirici olarak görev yapar; okul ve yerel dernek temsilcileri ise toplulukla bağ kurulmasını kolaylaştırır.

Yapılan çalışmadan yola çıkarak gruplar, daha sonra dernekler ya da yerel yönetimler tarafından düzenlenebilecek veya uygulanabilecek önerilerin sunumunu hazırlar.

Değerlendirme

Ders Boyunca Gözlem

Etkin katılım;

Eleştirel düşünme: sorunları çözümleyebilme;

Yaratıcılık ve yenilik: sunulan önerilerin özgünlüğü ve uygulanabilirliği; - Dışarıdan geri bildirim (konuyla ilgililik ve topluluk üzerindeki etki).

Özet Değerlendirme (uygulanabiliyorsa)

Kavram/Mesaj; Kompozisyon; Etik ve güvenlik; İletişim ve işbirliği.

Öğrenci

Öz Değerlendirme

Ne öğrendim? Zorluklara yaratıcı ve gerçekçi çözümler önerdim mi? Topluluğumda fark yaratabileceğimi hissettim mi?

Akran Geri Bildirimi

İki yıldız ve bir dilek

Belgeleme, Kanıt ve Sonraki Adımlar

Toplanacak Kanıtlar

Akıl yürütmeyi ve fikirlerin düzenlenmesini kaydeden haritalar, şemalar, yapışkan notlar, çizimler.

Geliştirilen önerilerin yazılı ya da dijital kayıtları.

Etkiyi Takip Etme

Dernekler ya da yerel yönetimlerce değerlendirilebilecek önerilerin sayısı ve niteliği.

Yaygınlaştırma

Posterlerin, yapışkan notların ve yaratıcı ürünlerin koridorlarda sergilenmesi; önerilerin yerel derneklere, muhtarlıklara ya da topluluk ortaklarına gönderilmesi veya iletilmesi; okulun sosyal medya hesapları;

Sonraki Adımlar

- Bir çözüm geliştirin ve belediye meclisi toplantısında sunun,

Öğretmen Değerlendirmesi

Ne iyi gitti ve neden?

Ekiplerdeki roller açık mıydı ve iyi işledi mi?

Bütün öğrenciler anlamlı biçimde katıldı mı?

Öğrenciler «ben, okul, topluluk» boyutları üzerine düşünebildi mi?

Ortaklıklar ve topluluk: nasıl bir katkı sağlandı?

Etkinlik Başlığı:
Geleceğin Şehri

Öğrenme Hedefleri

-            Sürdürülebilir bir şehir kurmanın ilkeleri hakkında farkındalık geliştirmek.

-            Öğrencileri, geleceğin çözümlerini tasarlarken işbirliği yapmaya ve yaratıcı ve eleştirel düşünmeye özendirmek.

SKA Bağlantısı

SKA 7 – Erişilebilir ve Temiz Enerji

SKA 11 – Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar

SKA 13 – İklim Eylemi

AB Değerleri ve Kimliği Bağlantısı

Sorumluluk ve dayanışma, çevrenin korunması ve sürdürülebilirlik değerleri, insan onuru ve sağlığa özen, ortak iyilik için kültürel ve toplumsal sorumluluk, eleştirel ve kanıta dayalı düşünme.

Yaş/Düzey

Ortaokul (10-13 yaş)

Ön Bilgi/Gereklilikler

Öğrenciler sürdürülebilirlik hakkında temel bilgiye sahiptir; bir şehri sürdürülebilir kılan şeyin ne olduğunu ve neden yeşil alanlara, temiz enerjiye ve iklime dayanıklı çözümlere ihtiyaç duyulduğunu anlar.

Başlıca Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarını (SKA 7, 11 ve 13) en azından genel düzeyde bilir: temiz enerji, sürdürülebilir altyapı ve iklim eylemi.

Minecraft platformunu temel düzeyde kullanabilir: hareket etme, inşa etme, blok türü seçme ve nesneleri yerleştirme.

Ekip hâlinde çalışabilir, konuşarak birlikte karar verebilir.

Süre

45 + 45 dakika (Giriş – 10 dk, Planlama – 20 dk, İnşa – 45 dk, Sunum ve Değerlendirme – 15 dk)

Grup Büyüklüğü ve Gruplama

4-5 öğrenciden oluşan gruplar

Ortam

Bilgisayar sınıfı

Malzemeler ve Kaynaklar

Minecraft yüklü bilgisayarlar.

İnternet erişimi.

SKA 7, 11 ve 13 hakkında bilgi kartları.

Planlama için taslak kâğıtları / taslak çizimi için kalemler.

Toplum/Paydaş Katılımı (isteğe bağlı)

Öğrenciler topluluklarında kısa anketler yapabilir ve topladıkları fikirleri 2050 şehir modellerine katabilir. Son aşamada projeler, geri bildirim almak için okul topluluğuna sunulur.

Erişilebilirlik ve Kapsayıcılık

Gruplar; farklı becerilere sahip öğrenciler arasında işbirliğini özendirecek ve herkesin anlamlı biçimde katılmasını sağlayacak biçimde oluşturulur. Gruplar hâlinde çalışmak, öğrencilerin kendilerine en uygun rolü seçmesine imkân verir: fikir üreten, araştırmacı, Minecraft'ta inşa eden, tasarımcı ya da sunumu yapan/ekip temsilcisi.

Açıklama

Öğrenciler Minecraft platformunu kullanarak 2050 yılına ait sürdürülebilir bir geleceğin şehrinin bir bölümünü hazırlar ve güncel sürdürülebilirlik ilkelerini düzenli biçimde uygular. Tasarım sürecinde güneş, rüzgâr ve jeotermal kaynaklara dayanan temiz enerji çözümlerini (SKA 7 – Erişilebilir ve Temiz Enerji) işin içine katar; yeşil çatılar, genişletilmiş bisiklet yolları ve daha fazlası dahil sürdürülebilir altyapı kurar (SKA 11 – Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar). Aynı zamanda su toplama ve yeniden kullanma sistemleri, çeşitli yeşil alanlar ve başka özellikler içeren, iklime dayanıklı bir çevre tasarlar (SKA 13 – İklim Eylemi).

Şehir modeline başlamadan önce öğrenciler sürdürülebilir şehir kavramını öğrenir ve ilgili kent ve çevre sorunlarını çözümler (SKA 11, SKA 13). Sonra gruplar hâlinde bir şehir taslağı hazırlar, rolleri paylaşır ve temiz enerji ile iklime dayanıklı altyapı çözümlerini uygulayarak Minecraft'ta çalışmaya başlar (SKA 7, SKA 11, SKA 13). Son aşamada öğrenciler projelerini sunar ve önerdikleri çözümlerin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarına ulaşmaya nasıl katkı sunduğunu açıkça anlatır (SKA 7, SKA 11, SKA 13).

Değerlendirme

Ders Boyunca Gözlem

Öğrencilerin katılımını ve işbirliğini gözlemlemek.

Sürdürülebilirlik ilkelerinin uygulanması – öğrencilerin önerdiği çözümlerin SKA'larla ve sürdürülebilir şehir fikriyle uyumlu olup olmadığı.

Özet Değerlendirme (uygulanabiliyorsa)

İnsan hakları hakkında kısa bir video.

Öğrenci

Öz Değerlendirme

Bunu kendi hesabımda paylaşır mıydım? Bu, birinin bakış açısını değiştirir mi?

Akran Geri Bildirimi

«Önce Şöyle Düşünürdüm… Şimdi Şöyle Düşünüyorum»: Üzerinde çalıştığımız konu hakkında öğrendiklerini düşün ve şu cümleleri tamamla: Önce şöyle düşünürdüm… Şimdi şöyle düşünüyorum…

Belgeleme, Kanıt ve Sonraki Adımlar

Toplanacak Kanıtlar

Bütün videoları saklamak için bir klasör; videoları özel günlerde kullanın (örneğin İnsan Hakları Günü); kampanyayı genişletmek için başka sınıfları davet edin.

Etkiyi Takip Etme

İzlenme, beğeni, paylaşım, yorum; Öğrenci değerlendirmeleri; Yeni videolar.

Yaygınlaştırma

Sosyal medya; Yerel meclis; En yakın Europe Direct merkezi

Sonraki Adımlar

Etkinliği farklı temalarla yineleyin; görsel sanatlarla bağ kurup posterler hazırlayın; #insanhakları etiketiyle resmî bir okul kampanyası başlatın

Öğretmen Değerlendirmesi

Ne iyi gitti ve neden?

Bir dahaki sefere neyi değiştirirdim?

Öğrenme kanıtları (başarı ölçütleri karşılandı mı?)

Kapsayıcılık ve iyi olma hâli: kime ulaşıldı, kime ulaşılamadı?

Ortaklıklar ve topluluk: nasıl bir katkı sağlandı?

Etkinlik Başlığı:
Geleceğin Şehri

Öğrenme Hedefleri

-            - Dünyada ve kendi topluluklarında yoksulluk ve açlık sorunlarını anlamak.

-            - Empatiyi ve yurttaşlık sorumluluğu duygusunu özendirmek.

-            - Başkalarına yardım etme üzerine kısa bir sosyal medya mesajı hazırlayarak yaratıcılığı ve iletişim becerilerini geliştirmek.

-            - Başkalarına yardımcı olabilecek uygulanabilir eylemler planlamak ve önermek.

SKA Bağlantısı

SKA 1 – Yoksulluğa Son

SKA 2 – Açlığa Son

AB Değerleri ve Kimliği Bağlantısı

Dayanışma, daha kırılgan olanlara yardım etmek, toplumsal sorumluluk, vatandaşlık.

Yaş/Düzey

Ortaokul (10-12 yaş)

Ön Bilgi/Gereklilikler

Topluluk, gıda israfı ve toplumsal sorunlar hakkında temel bilgi.

Süre

45 dk + 45 dk (Giriş – 10 dk; Konu seçimi ve planlama – 20 dk; Marketlerde/okulda etkinlikler – 35 dk; Değerlendirme ve geri bildirim – 20 dk)

Grup Büyüklüğü ve Gruplama

3-4 öğrenciden oluşan gruplar; her grup etkinliğin bir yönünden sorumludur: planlama, poster hazırlama, video çekimi ya da gıda toplamanın düzenlenmesi.

Ortam

Sınıf / Marketler / Okul

Malzemeler ve Kaynaklar

Telefonlar/tabletler, CapCut / InShot, planlama şablonları, örnek sosyal kampanya videoları.

Toplum/Paydaş Katılımı (isteğe bağlı)

Yerel gıda bankalarıyla, belediye birimleriyle ya da topluluk kuruluşlarıyla işbirliği.

Toplanan ürünler ihtiyacı olan kişilere verilir.

Videolar ya da fotoğraflar okulun sosyal medya hesaplarında paylaşılabilir.

Erişilebilirlik ve Kapsayıcılık

Esnek roller: planlayan, poster hazırlayan, video çeken, gıda toplayan. Görsel yönergeler, sözcük desteği ve başka ürün seçenekleri sunulur (posterler, fotoğraf kolajları, ses kayıtları).

Açıklama

Öğrencilerin, ülkelerinde yoksulluk içinde yaşayan insanlar için bir gıda toplama kampanyası planlayıp yürüttüğü yaratıcı bir ders ve topluluk projesi. Her grup bir plan, posterler ya da kısa bir video hazırlar, marketlerde veya okulda toplamayı düzenler ve yarattıkları etki üzerine düşünür.

Değerlendirme

Ders Boyunca Gözlem

Mesajın açıklığı, işbirliği, uygulama, katılımcılara saygı.

Özet Değerlendirme (uygulanabiliyorsa)

Başarıyla yürütülmüş bir gıda toplama kampanyası, posterler ya da kısa bir video.

Öğrenci

Öz Değerlendirme

Etkili bir katkı sundum mu? Yaptıklarımız başkalarına yardımcı oldu mu?

Akran Geri Bildirimi

«Önce şöyle düşünürdüm… Şimdi şöyle düşünüyorum…» – yoksulluk, açlık ve topluluk etkinlikleri hakkındaki anlayışı yansıtır.

Belgeleme, Kanıt ve Sonraki Adımlar

Toplanacak Kanıtlar

Bütün grupların planları, fotoğrafları, videoları; okul etkinliklerinde ya da Toplumsal Sorumluluk Günü'nde kullanılabilir.

Etkiyi Takip Etme

Toplanan ürün miktarı, öğrencilerin değerlendirmeleri, fotoğraf/video geri bildirimleri.

Yaygınlaştırma

Okulun sosyal medya hesapları; yerel topluluk etkinlikleri; Gıda Bankası ile işbirliği.

Sonraki Adımlar

Etkinliği başka gruplarla yineleyin; görsel sanatlarla bağ kurun (posterler, fotoğraf kolajları); #İyiliğiPaylaş etiketiyle resmî bir okul kampanyası projesi başlatın.

Öğretmen Değerlendirmesi

Ne iyi gitti ve neden?

Bir dahaki sefere neyi değiştirirdim?

Öğrenme hedeflerine ulaştık mı?

Kapsayıcılık ve iyi olma hâli: neye ulaşıldı, neye ulaşılamadı?

Toplulukla işbirliği: nasıl bir katkı sağlandı?

Etkinlik Başlığı:
Gürültü Avcıları

Öğrenme Hedefleri

-            Sürdürülebilir bir okul ortamı hakkında farkındalık yaratmak;

-            Ölçümler yaparak ve sonuç çıkararak öğrencilerin işbirliğini, eleştirel düşünmesini ve uygulamalı araştırma becerilerini özendirmek

SKA Bağlantısı

SKA 11 – Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar;

SKA 3 – Sağlık ve Kaliteli Yaşam

AB Değerleri ve Kimliği Bağlantısı

Sorumluluk ve dayanışma, çevrenin korunması ve sürdürülebilirlik değerleri, insan onuru ve sağlığa özen, ortak iyilik için kültürel ve toplumsal sorumluluk, eleştirel ve kanıta dayalı düşünme.

Yaş/Düzey

Ortaokul (10-13 yaş)

Ön Bilgi/Gereklilikler

Öğrenciler ses ve sesin sağlığa etkisi hakkında temel bilgiye sahiptir; dijital ölçüm araçlarını kullanabilir, okulun kat planını anlar, veri toplamayı ve karşılaştırmayı bilir, gruplar hâlinde güvenli ve sorumlu biçimde çalışır. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları hakkında bir ön bilgileri vardır: daha sessiz bir ortamın SKA 3'e (Sağlık ve Kaliteli Yaşam) ve SKA 11'e (Sürdürülebilir Topluluklar) katkı sunduğunu ve topluluktaki herkesin davranışıyla sürdürülebilir bir çevreye katkıda bulunabileceğini bilirler.

Süre

45 dk (Giriş – 10 dk; Uygulama: gürültü düzeyini ölçme ve sonuçları kaydetme – 20 dk; Sonuçları çözümleme ve konuşma – 10 dk; Sonuç çıkarma ve öneri verme – 5 dk).

Grup Büyüklüğü ve Gruplama

4-5 öğrenciden oluşan gruplar.

Ortam

Okulun kapalı ve açık alanları.

Malzemeler ve Kaynaklar

Desibel ölçüm uygulaması yüklü akıllı telefonlar (örneğin «Sound Meter», «Decibel X» vb.), veri kayıt tabloları, okulun basılı iç ve dış mekân haritaları, gürültü bölgelerini işaretlemek için renkli markerlar, kurşun kalemler ya da keçeli kalemler.

Toplum/Paydaş Katılımı (isteğe bağlı)

Etkinlik sonuçları okul panolarında, web sitesinde ve sosyal medyada paylaşılabilir, topluluk etkinliklerinde sunulabilir.

Erişilebilirlik ve Kapsayıcılık

Gruplar, farklı becerilere sahip öğrenciler arasında işbirliğini özendirmek ve herkesin anlamlı biçimde katılmasını sağlamak için karma oluşturulur. Her grupta öğrencilere açık roller verilebilir: gürültü düzeyini belirlemekten sorumlu ölçüm uzmanı; ölçüm sonuçlarını kaydeden veri kaydedicisi; verileri değerlendiren ve gürültü örüntülerini belirleyen çözümleyici; grubun sonuçlarını ve önerilerini sınıfa sunan sözcü.

Açıklama

Öğrenciler, akıllı telefonlardaki desibel ölçer uygulamalarını kullanarak okulun çeşitli iç ve dış alanlarında gürültü düzeyini ölçer. Gürültü şiddeti sınıfta, koridorlarda, yemekhanede, bahçede ve okulun yakınındaki sokakta kaydedilir; sonuçlar ölçüm yerini, saatini ve desibel cinsinden gürültü düzeyini gösteren veri tablolarına düzenli biçimde girilir. Toplanan veriler daha sonra okul haritasına aktarılır ve gürültü düzeyini gösteren açık bir renk kodu kullanılır (örneğin yeşil – düşük gürültü, sarı – orta, kırmızı – yüksek).

Sonuçları çözümlerken öğrenciler farklı alanlardaki gürültü düzeylerini karşılaştırır, nedenlerini konuşur ve sağlık, iyi olma hâli ve öğrenme niteliği üzerindeki etkisini düşünür. Sohbetlerde SKA 3 ve SKA 11 ile bağlantı öne çıkarılır; sağlıklı, güvenli ve sürdürülebilir bir okul ortamının önemi vurgulanır. Öğrenciler, topladıkları verilere ve görsel olarak sunulan gürültü haritasına dayanarak gürültünün azaltılması ve çevrenin iyileştirilmesi için gerekçeli öneriler geliştirir; böylece sorumluluk duygularını ve okul topluluğuna etkin katılımlarını güçlendirir.

Değerlendirme

Ders Boyunca Gözlem

-            Öğrencilerin katılımı ve işbirliği gözlemlenir.

-            Ölçüm araçlarının doğru kullanımı ve veri kaydı değerlendirilir.

-            Etkinlik sırasında sözlü geri bildirim verilir.

Özet Değerlendirme (uygulanabiliyorsa)

Son gürültü haritası ve verilerin doğruluğu değerlendirilir.

Ortaya konan sonuçlar ve öneriler değerlendirilir.

Gürültünün sağlığa ve çevreye etkisini açıklayabilme değerlendirilir.

Öğrenci

Öz Değerlendirme

Öğrenciler grup çalışmasına katkıları üzerine düşünür.

Ne öğrendiklerini ve en iyi ne yaptıklarını belirler.

Bir dahaki sefere neyi geliştirebileceklerini düşünür.

Akran Geri Bildirimi

«Önce şöyle düşünürdüm…, şimdi şunu anlıyorum…»

«Beni en çok şaşırtan şey…, çünkü…»

«Şunu öğrendim: gürültü…»

«Okulumuzda şunu fark ettim…»

«Bir dahaki sefere şunu geliştirmek isterim…»

«Çıkardığım en önemli sonuç…»

«Bu etkinlikte şunu iyi yaptım…, çünkü…»

«Daha sessiz bir okul ortamına şöyle katkı sunabilirim…»

Belgeleme, Kanıt ve Sonraki Adımlar

Toplanacak Kanıtlar

Gürültü ölçüm tabloları ve okulun gürültü haritası.

Öğrencilerin sonuç ve öneri özetleri.

Haritaların pano ya da dijital platformlara uyarlanmış görsel sürümleri.

Etkiyi Takip Etme

-            Öğrencilerin gürültü düzeyindeki değişimler ve kendi katkıları üzerine değerlendirmeleri.

-            Aynı noktalarda belirli aralıklarla gürültü ölçümleri ve sonuçların karşılaştırılması.

-            Okul topluluğundan geri bildirim (yorumlar, gözlemler).

-            En gürültülü alanlarda çevrede ya da davranışta gözlemlenen olası değişimler.

Yaygınlaştırma

Sonuçların okul panosunda ve web sitesinde sunulması.

Sosyal medyada ya da okulun dijital platformunda paylaşım.

Okul meclisine ya da yerel yönetim temsilcilerine (örneğin halk sağlığı uzmanlarına) sunum.

Sonraki Adımlar

Gürültü ölçümlerini başka bir mevsimde ya da farklı çevre koşullarında yineleyin.

Etkinliği başka sınıflara yayın ya da «Daha Sessiz Okul» adlı bir okul kampanyası başlatın.

Etkinliği görsel sanatlar dersiyle buluşturun ve sürdürülebilir, sağlıklı bir çevre üzerine posterler hazırlayın.

Gelecekteki etkinliklere başka SKA'ları da katın (örneğin SKA 12 – Sorumlu Tüketim).

Öğretmen Değerlendirmesi

- Ne iyi gitti ve neden?

- Bir dahaki sefere neyi değiştirirdim?

- Öğrenme kanıtları (başarı ölçütleri karşılandı mı?)

- Kapsayıcılık ve iyi olma hâli: neye ulaşıldı, neye ulaşılamadı?

- Ortaklıklar ve topluluk: nasıl bir katkı sağlandı?

Etkinlik 6 (Yaşayan Laboratuvar)
Nitelikli Eğitim Eylem Planı Hazırlama

Öğrenme Hedefleri

Bu Yaşayan Laboratuvar etkinliğinin sonunda öğrenciler:

-            Nitelikli Eğitimin (SKA 4) temel ilkelerini anlar ve anlatır.

-            Kendi topluluklarındaki erişim, hakkaniyet, kapsayıcılık ve yaşam boyu öğrenme konularını çözümler.

-            Demokratik diyaloğa, tartışmaya ve birlikte problem çözmeye katılır.

-            SKA ilkelerine dayanan, okula/topluluğa yönelik gerçekçi çözümler üretir.

-            Eğitimdeki iyileşmeleri AB kimliği, değerleri ve haklarıyla ilişkilendirir.

SKA Bağlantısı

Bu Yaşayan Laboratuvar etkinliği SKA 4 – Nitelikli Eğitim ile uyumludur ve ayrıca şunları destekler:

-            SKA 5 – Toplumsal Cinsiyet Eşitliği

-            SKA 10 – Eşitsizliklerin Azaltılması

-            SKA 16 – Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar

-            SKA 17 – Amaçlar İçin Ortaklıklar (topluluk katılımı yoluyla)

AB Değerleri ve Kimliği Bağlantısı

Etkinlik şu temel AB değerlerini güçlendirir:

-            Hakkaniyet ve Kapsayıcılık

-            İnsan Onuru ve İnsan Hakları

-            Demokratik Katılım ve Diyalog

-            Çeşitliliğe Saygı

-            Etkin Avrupa Vatandaşlığı

Öğrenciler, eğitimin ortak bir Avrupa değeri olduğunu ve öğrenme ortamlarının iyileştirilmesinin Avrupa Eğitim Alanı'na ve yaşam boyu öğrenme hedeflerine nasıl katkı sunduğunu keşfeder.

Yaş/Düzey

Ortaokul (13-15 yaş)

Ön Bilgi/Gereklilikler

Avrupa Birliği ve üye ülkeleri hakkında temel bilgi.

Süre

-            90 dk (ya da 45 dk + 45 dk)

-            Giriş ve güvenlik (10 dk)

-            Ölçümlerin yapılması (30 dk)

-            Sonuçların kaydedilmesi ve çözümlenmesi (30 dk)

-            Sohbet ve öneriler (20 dk)

Grup Büyüklüğü ve Gruplama

-            Tüm sınıfla sohbet

-            Küçük gruplar (4-5 öğrenci)

-            Tartışma ekipleri (Lehte / Aleyhte)

Ortam

Sınıf

Malzemeler ve Kaynaklar

-            Poster kâğıdı, markerlar

-            Dizüstü bilgisayarlar/tabletler

-            SKA 4 videoları, infografikler

-            AB web siteleri ve eğitim portalları

-            Sunum programı

Toplum/Paydaş Katılımı (isteğe bağlı)

-            Yerel bir AB bilgi merkezi temsilcisini ya da Erasmus+ uzmanını davet edin

-            Sonuçları okul sergisinde, topluluk panosunda ya da çevrimiçi bir platformda paylaşın

-            Önerilen çözümler hakkında geri bildirim almak için velileri ya da yerel STK'ları sürece katın

Erişilebilirlik ve Kapsayıcılık

-            Sunum: videolar, görseller, basit metinler, çok dilli kaynaklar

-            Eylem/Anlatım: posterler, slaytlar, çizimler, sözlü sunum seçenekleri

-            Katılım: rol, konu ve yaratıcı biçim seçimi

Açıklama

1. Giriş (10 dk)

Öğretmen Yaşayan Laboratuvar'ın amacını tanıtır:

«Birlikte, okulumuzda nitelikli eğitimin ne anlama geldiğini araştıracağız ve iyileştirmeleri birlikte tasarlayacağız.»

Isınma sohbeti:

-            Nitelikli eğitim senin için ne demek?

-            Eğitim neden bir insan hakkıdır?

-            AB eğitim ve eşitlik hakkında ne diyor?

SKA 4 – Nitelikli Eğitimi tanıtın.

2. Sunum / İnceleme (20 dk)

Öğretmen nitelikli eğitimin dört sütununu sunar:

1.     Erişim

2.     Nitelik

3.     Hakkaniyet

4.     Yaşam boyu öğrenme

Öğrenciler kısa bir SKA videosu izler.

İnceleme soruları:

-            Yerelde ya da dünyada eğitime erişmekte kimler zorlanıyor olabilir?

-            Okulumuz hakkaniyetli ve kapsayıcı öğrenme fırsatları sunuyor mu?

Öğrenciler yakın öğrenme ortamları üzerine düşünerek Yaşayan Laboratuvar'ın gözlem aşamasını başlatır.

3. Yaşayan Laboratuvar Grup Çalışması – Sorunun Belirlenmesi ve Birlikte Tasarım (30 dk)

Öğrenciler 4-5 kişilik gruplar oluşturur ve şu başlıkla bir poster/görsel hazırlar:

«Eğitimi Nitelikli Yapan Nedir?»

Şunları eklerler:

-            SKA 4'ün temel unsurları

-            Okullarındaki/topluluklarındaki gerçek sorunlar

-            2-3 çözüm (Yaşayan Laboratuvarlarında deneyebilecekleri ya da önerebilecekleri eylemler)

-            Sloganlar ve görseller

Gerçekçi, öğrencilerin yürütebileceği iyileştirmelere odaklanın; örneğin:

-            Akran rehberliği sistemi

-            Ayrımcılıkla mücadele kampanyası

-            Daha kapsayıcı sınıf materyalleri

-            Daha yeşil, daha güvenli öğrenme alanları (başka SKA'larla bağlantı)

4. Bireyselleştirme ve Bütünleştirme – SKA Tartışması (25 dk)

Tartışma konusu:

«Nitelikli Eğitime ulaşmada hangisi daha önemli: Erişim mi, Nitelik mi?»

-            A Takımı – Önce Erişim

-            B Takımı – Önce Nitelik

Tartışmanın işleyişi:

-            5 dakika hazırlık

-            3 dakikalık açılış konuşmaları (her takım)

-            Karşılıklı yanıtlar ve açık tartışma (6-8 dk)

-            1 dakikalık kapanış konuşmaları

Tartışma, farklı bakış açılarına saygı göstererek AB'nin demokratik diyaloğunu örnekler.

Öğretmen şunları özendirir:

-            Saygı

-            Kanıt

-            Açık bir yapı

-            Eşit roller

5. Sunumlar ve Bütünleştirme (15 dk)

Gruplar posterlerini sunar (2-3 dakika).

Öğrenciler proje fikirlerini tartışmadan çıkan kavrayışlarla ilişkilendirir:

-            Görüşün değişti mi?

-            Hangi sav SKA 4'ü daha iyi destekledi?

Öğrenciler artık Yaşayan Laboratuvar'ın sonraki adımları konusunda ortak bir anlayış oluşturur.

6. Review & Reflection (5 min)

Prompt:

«Herkes için nitelikli eğitimi güvence altına almak sürdürülebilir bir gelecek için neden şart?»

Öğrenciler kısa bir değerlendirme ya da çıkış kartı yazar.

Değerlendirme

Ders Boyunca Gözlem

-            Öğretmenin işbirliğini gözlemlemesi

-             İncelemenin niteliği

-            Tartışmaya katılım

-            Saygılı diyalog

Özet Değerlendirme (uygulanabiliyorsa)

Şunları değerlendiren ölçek:

-            SKA içeriğinin doğruluğu

-            Belirlenen sorunların konuyla ilgililiği

-            Önerilen Yaşayan Laboratuvar çözümlerinin uygulanabilirliği

-            Savunmanın niteliği ve açıklığı

Öğrenci

Öz Değerlendirme

Şunlar üzerine kısa bir değerlendirme:

-            Gruba katkı

-            Tartışmadaki performans

-            SKA'ların anlaşılması

Akran Geri Bildirimi

Model:

-            «Önce şöyle düşünürdüm… ama şimdi şöyle düşünüyorum…»

-            Öğrenciler, su kalitesi ya da araştırma süreci hakkındaki anlayışlarının nasıl değiştiğini anlatır.

Belgeleme, Kanıt ve Sonraki Adımlar

Toplanacak Kanıtlar

-            Posterlerin fotoğrafları

-            Tartışma kayıtları

-            Öğrenci değerlendirmeleri

-            Görsel prototipler

Etkiyi Takip Etme

-            Ön/son değerlendirmeler

-            Öğrencilerin SKA 4'e yönelik tutumundaki değişim

-            AB değerleri konusunda artan farkındalık

Yaygınlaştırma

-            Okul web sitesi

-            AB ile ilgili etkinlikler (Europe Direct, Erasmus+ Günü)

-            Yaşayan Laboratuvar duyuru panosu

Sonraki Adımlar

-            Öğrenci çözümlerini deneyin (pilot etkinlik)

-            STK'larla ya da topluluk gruplarıyla işbirliği yapın

-            Bulguları okul yönetimine sunun

Öğretmen Değerlendirmesi

-            Hangi etkinlikler en güçlü katılımı sağladı?

-            Tartışma demokratik katılımı ne ölçüde destekledi?

-            Öğrenciler SKA 4'ü AB kimliği ve değerleriyle ilişkilendirdi mi?

-            Bir sonraki Yaşayan Laboratuvar turu için neler geliştirilmeli?

Etkinlik 7 (Yaşayan Laboratuvar):
Öğrencilerin Geliştirdiği Çözümlerle Dijital İyi Olma Hâlini İyileştirmek

Öğrenme Hedefleri

Bu Yaşayan Laboratuvar etkinliğinin sonunda öğrenciler:

-            Dijital iyi olma hâlinin temel ilkelerini anlamak ve anlatmak.

-            Dijital alışkanlıkları çözümlemek; aşırı kullanım, dikkat dağınıklığı, siber zorbalık ve mahremiyet gibi riskleri belirlemek.

-            Demokratik diyaloğa, tartışmaya ve birlikte problem çözmeye katılır.

-            Dijital iyi olma hâlini geliştirmek için okula dayalı, gerçekçi Yaşayan Laboratuvar çözümleri üretmek.

-            Dijital vatandaşlığı AB değerleri, haklar ve sorumlu çevrimiçi katılımla ilişkilendirmek.

-            Eğitimdeki iyileşmeleri AB kimliği, değerleri ve haklarıyla ilişkilendirir.

SKA Bağlantısı

Bu Yaşayan Laboratuvar etkinliği şu Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarıyla uyumludur:

-            SKA 3 – Sağlık ve Kaliteli Yaşam (ruh sağlığı, güvenli dijital alışkanlıklar)

-            SKA 4 – Nitelikli Eğitim (dijital okuryazarlık, sorumlu teknoloji kullanımı)

-            SKA 9 – Sanayi, Yenilikçilik ve Altyapı (teknoloji ve dijital erişim)

-            SKA 11 – Sürdürülebilir Topluluklar (isteğe bağlı mahalle iyileştirmeleri)

-            SKA 12 – Sorumlu Tüketim ve Üretim (isteğe bağlı yemekhane atığının azaltılması)

-            SKA 16 – Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar (çevrimiçi güvenlik, mahremiyet, etik)

AB Değerleri ve Kimliği Bağlantısı

Etkinlik şu temel AB değerlerini güçlendirir:

-            İnsan Onuru ve Güvenlik (çevrimiçi koruma ve iyi olma hâli)

-            Hakkaniyet ve Kapsayıcılık (dijital uçurumu kapatmak)

-            Çeşitliliğe Saygı (güvenli çevrimiçi iletişim)

-            Demokratik Katılım ve Diyalog (sorumlu dijital vatandaşlık)

-            Etkin Avrupa Vatandaşlığı (dijital alanlarda haklar ve sorumluluklar)

Öğrenciler dijital iyi olma hâlinin AB dijital haklarıyla ve Avrupa Dijital Eğitim Eylem Planı ile nasıl ilişkili olduğunu keşfeder.

Yaş/Düzey

Ortaokul (13-15)

Ön Bilgi/Gereklilikler

Dijital cihazlar, internet kullanımı ve çevrimiçi iletişim hakkında temel bilgi.

Süre

100 dakika

Grup Büyüklüğü ve Gruplama

-            Tüm sınıfla sohbet

-            Küçük gruplar (4-5 öğrenci)

-            Tartışma ekipleri (Lehte / Aleyhte)

Ortam

Sınıf

Malzemeler ve Kaynaklar

-            Poster kâğıdı, markerlar

-            Dizüstü bilgisayarlar/tabletler

-            Dijital iyi olma hâli infografikleri

-            AB dijital güvenlik kaynakları (Better Internet for Kids, AB Dijital Stratejisi)

-            Okul anketleri ya da ekran süresi verileri (isteğe bağlı)

Toplum/Paydaş Katılımı (isteğe bağlı)

-            Bir dijital güvenlik uzmanını ya da yerel bir AB bilgi merkezi temsilcisini davet edin

-            Yaşayan Laboratuvar prototiplerini okulun web sitesinde ya da topluluk panosunda paylaşın

-            Geri bildirim için velileri ya da bilişim öğretmenlerini sürece katın

Erişilebilirlik ve Kapsayıcılık

-            Sunum: videolar, görseller, sadeleştirilmiş metinler, çok dilli materyaller

-            Eylem/Anlatım: posterler, infografikler, dijital slaytlar, sözlü sunumlar

-            Katılım: rol ve sorun türü seçimi (ekran süresi, mahremiyet, zorbalık vb.)

Açıklama

1.     Giriş (10 dk)

Öğretmen Yaşayan Laboratuvar'ın amacını tanıtır:

«Bugün sağlıklı dijital alışkanlıkların nasıl göründüğünü keşfedecek ve okulumuzda dijital iyi olma hâlini geliştirecek çözümleri birlikte tasarlayacağız.»

Isınma soruları:

-            «Dijital iyi olma hâli» senin için ne demek?

-            Teknoloji öğrenmene nasıl yardım ediyor?

-            Dijital kullanım ne zaman sağlıksız hâle gelebilir?

-            AB politikaları dijital güvenlik ve siber haklar hakkında ne diyor?

Dijital iyi olma hâliyle ilgili SKA'ları tanıtın (3, 4, 9, 16).

2.     Sunum / İnceleme (20 dk)

Öğretmen dijital iyi olma hâlinin temel sütunlarını anlatır:

-            Sağlıklı kullanım (ekran süresi dengesi, aralar, uyku)

-            Güvenlik (mahremiyet, siber zorbalık, güvenli iletişim)

-            Dijital okuryazarlık (kaynakları değerlendirme, yanlış bilgiden kaçınma)

-            Kapsayıcılık (teknolojiye eşit erişim)

Öğrenciler dijital iyi olma hâli üzerine kısa bir video izler.

İnceleme soruları:

-            Sağlıklı dijital kullanımda kimler zorlanıyor olabilir?

-            Okulumuzda hangi dijital sorunlar var (örneğin dikkat dağınıklığı, siber zorbalık)?

-            Teknoloji nasıl daha güvenli ve daha anlamlı kullanılabilir?

Öğrenciler şunlara başlar: Yaşayan Laboratuvar gözlemleri.

3.     Yaşayan Laboratuvar Grup Çalışması – Sorunun Belirlenmesi ve Birlikte Tasarım (30 dk)

Gruplar şu başlıkla bir poster/görsel hazırlar:

«Okulumuzda Dijital İyi Olma Hâlini Nasıl Geliştirebiliriz?»

Include:

-            Dijital iyi olma hâlinin temel ilkeleri

-            Gerçek sorunlar (örneğin aşırı telefon kullanımı, uyku kaybı, yanlış bilgi)

-            2-3 uygulanabilir Yaşayan Laboratuvar çözümü; örneğin:

o   Telefonsuz alanlar

o   Akranlardan oluşan «Dijital Denge Arkadaşı» programı

o   Farkındalık kampanyaları

o   Güvenli internet kullanımı atölyeleri

o   Dijital mola yarışmaları

o   İsteğe bağlı ek tema: yemekhane atığının azaltılması ya da mahalle iyileştirmeleri

Gruplar görseller, sloganlar ve simgeler ekler.

4.     Bireyselleştirme ve Bütünleştirme – SKA Tartışması (25 dk)

Tartışma konusu:

«Teknoloji öğrencilerin iyi olma hâlini geliştiriyor mu, zedeliyor mu?»

A Takımı – Teknoloji İyi Olma Hâlini Geliştirir

B Takımı – Teknoloji İyi Olma Hâline Zarar Verir

Tartışmanın yapısı:

-            5 dakika: hazırlık

-            Takım başına 3 dakika: açılış konuşmaları

-            Karşılıklı yanıtlar + açık tartışma (6-8 dakika)

-            Kapanış konuşmaları

Öğretmenin öne çıkardıkları:

-            saygılı iletişim

-            kanıta dayalı akıl yürütme

-            demokratik diyalog

-            eşit katılım

5.     Sunumlar ve Bütünleştirme (15 dk)

Gruplar posterlerini sunar (her biri 2-3 dakika).

Değerlendirme soruları:

-            Tartışma görüşünü değiştirdi mi?

-            Hangi çözümler SKA'ları ve AB değerlerini en iyi yansıtıyor?

-            Bir Yaşayan Laboratuvar prototipi için hangi fikir en gerçekçi?

6.     Review & Reflection (5 min)

Çıkış kartı sorusu:

«Dijital iyi olma hâli sürdürülebilir ve sağlıklı bir gelecek için neden önemli?»

Değerlendirme

Ders Boyunca Gözlem

-            Öğretmenin işbirliğini gözlemlemesi

-            İnceleme yanıtlarının niteliği

-            Tartışmaya katılım

-            Saygılı ve güvenli iletişim

Özet Değerlendirme (uygulanabiliyorsa)

Şunları değerlendiren ölçek:

-            Dijital iyi olma hâli kavramlarının doğruluğu

-            Belirlenen sorunların konuyla ilgililiği

-            Önerilen Yaşayan Laboratuvar çözümlerinin uygulanabilirliği

-            Tartışmadaki savların niteliği

Öğrenci

Öz Değerlendirme

Şunlar üzerine kısa bir değerlendirme:

-            Kişisel katkı

-            Tartışmadaki performans

-            Dijital iyi olma hâlinin ve SKA'ların anlaşılması

Akran Geri Bildirimi

-            Ne kadar iyi işbirliği yaptık?

-            Grubumdan ne öğrendim?

-            Yaşayan Laboratuvar çözümümüzü nasıl geliştirebiliriz?

Belgeleme, Kanıt ve Sonraki Adımlar

Toplanacak Kanıtlar

-            Posterler ve prototip taslakları

-            Tartışma kayıtları

-            Öğrenci değerlendirmeleri

-            Fotoğraflar (izin alınarak)

Etkiyi Takip Etme

-            Dijital alışkanlıklar üzerine ön/son anket

-            Öğrencilerin sorumlu teknoloji kullanımına yönelik tutumundaki değişim

-            AB dijital değerleri konusunda artan farkındalık

Yaygınlaştırma

-            Okul web sitesi

-            Europe Direct ya da Güvenli İnternet Günü etkinlikleri

-            Yaşayan Laboratuvar köşesi ya da duyuru panosu

Sonraki Adımlar

-            Bir çözümü deneyin (pilot hafta)

-            Bilişim öğretmenleriyle, STK'larla ya da velilerle ortaklık kurun

-            Sonuçları okul yönetimine sunun

Öğretmen Değerlendirmesi

-            Hangi etkinlikler en güçlü katılımı sağladı?

-            Öğrenciler dijital iyi olma hâlini daha iyi anladığını gösterdi mi?

-            Tartışma demokratik katılımı ne ölçüde destekledi?

-            Bir sonraki Yaşayan Laboratuvar turu için neler geliştirilebilir?

Etkinlik 8 (Yaşayan Laboratuvar):
Öğrenci Yenilikleriyle Daha Yeşil Okullar:
Gıda İsrafını Azaltmak ve Sürdürülebilir Alışkanlıkları Desteklemek

Öğrenme Hedefleri

Bu Yaşayan Laboratuvar etkinliğinin sonunda öğrenciler:

-            Gıda israfı kavramını ve iklim değişikliğine etkisini anlamak.

-            Riskleri ve fırsatları belirlemek için okulun beslenme alışkanlıklarını (yemekhane, atıştırmalıklar, beslenme çantaları) çözümlemek.

-            Demokratik diyaloğa, tartışmaya ve birlikte problem çözmeye katılır.

-            Gıda israfını azaltmak ve sürdürülebilir tüketimi desteklemek için gerçekçi Yaşayan Laboratuvar prototipleri üretmek.

-            Çevreye karşı sorumluluğu sürdürülebilirlik, dayanışma ve etkin vatandaşlık gibi AB değerleriyle ilişkilendirmek.

SKA Bağlantısı

Bu Yaşayan Laboratuvar etkinliği şunlarla uyumludur:

-            SKA 2 – Açlığa Son (israfı azaltma, gıdanın paylaşılması konusunda farkındalık)

-            SKA 12 – Sorumlu Tüketim ve Üretim (gıda israfıyla mücadele)

-            SKA 13 – İklim Eylemi (çevresel etkinin azaltılması)

-            SKA 11 – Sürdürülebilir Topluluklar (sürdürülebilir bir ortam olarak okul)

AB Değerleri ve Kimliği Bağlantısı

Etkinlik şu temel AB değerlerini güçlendirir:

-            İnsan onuru (gıdaya adil erişim, israfın azaltılması)

-            Dayanışma ve sorumluluk (gezegen için ortak sorumluluk)

-            Katılım ve demokrasi (öğrencilerin geliştirdiği çözümler)

-            Kaynaklara saygı (malzemelerin ve gıdanın sürdürülebilir kullanımı)

Öğrenciler gıdada sürdürülebilirliğin Avrupa Yeşil Mutabakatı ve AB'nin Tarladan Sofraya Stratejisi ile nasıl bağlantılı olduğunu keşfeder.

Yaş/Düzey

Ortaokul (13-15)

Ön Bilgi/Gereklilikler

Dijital cihazlar, internet kullanımı ve çevrimiçi iletişim hakkında temel bilgi.

Süre

100 dakika

Grup Büyüklüğü ve Gruplama

-            Tüm sınıfla sohbet

-            Küçük gruplar (4-5 öğrenci)

-            Tartışma ekipleri (Lehte / Aleyhte)

Ortam

Sınıfta / okul yemekhanesinde gözlemler

(kısa bir Yaşayan Laboratuvar turu)

Malzemeler ve Kaynaklar

-            Poster kâğıdı, markerlar

-            Okuldaki gıda israfının fotoğrafları ya da örnek verileri (gerçek veya kurgusal)

-            Sürdürülebilirlik üzerine videolar

-            Gıda israfı ve iklim eylemi üzerine AB kaynakları

-            Dizüstü bilgisayarlar/tabletler

Toplum/Paydaş Katılımı (isteğe bağlı)

-            Yerel bir çevre STK'sı temsilcisini davet edin

-            Proje çıktılarını okul yemekhanesi çalışanlarıyla ya da velilerle paylaşın

-            Prototiplerin uygulanmasına öğrenci meclisini katın

Erişilebilirlik ve Kapsayıcılık

-            Görseller, grafikler, çok dilli anahtar sözcükler

-            Görev seçimi (çizim, sunum, dijital tasarım)

-            Savunma için açık cümle başlangıçları

-            Farklı düzeylerden öğrencilerin bir arada olduğu gruplarda roller

Açıklama

1.     Giriş (10 dk)

Öğretmen Yaşayan Laboratuvar'ın yönlendirici sorusunu tanıtır:

«Gıda israfını nasıl azaltabilir ve okulumuzu nasıl daha sürdürülebilir yapabiliriz?»

Isınma soruları:

-            Gıda israfı nedir ve neden önemlidir?

-            Okulumuzda gıda israfını nerede görüyorsun?

-            Gıda israfının iklim değişikliğiyle ilgisi nedir?

-            AB politikaları sürdürülebilir gıda kullanımı hakkında ne diyor?

SKA 2, 12 ve 13 ile bağ kurun.

2.     Sunum / İnceleme (20 dk)

Öğretmen sürdürülebilir beslenme alışkanlıklarının temel sütunlarını sunar:

-            Önlenebilir israfın önüne geçmek

-            Akıllı porsiyonlama ve sorumlu tüketim

-            Gıda atığını yeniden kullanmak ve geri dönüştürmek

-            Sürdürülebilir üretim ve tedarik zincirleri

Öğrenciler Avrupa'da gıda israfı üzerine kısa bir video izler.

İkili olarak inceleme soruları:

-            En çok kim gıda israf ediyor ve neden?

-            Okulumuzdaki israfın nedenleri neler?

-            Basit davranış değişiklikleri israfı nasıl azaltabilir?

Öğrenciler Yaşayan Laboratuvar gözlemine başlar (fotoğraflar, notlar, yemekhane turu).

3.     Yaşayan Laboratuvar Grup Çalışması – Sorunun Belirlenmesi ve Birlikte Tasarım (30 dk)

Gruplar şu başlıkla bir poster hazırlar:

«Okulumuzda Gıda İsrafını Nasıl Azaltabiliriz?»

Include:

-            Temel sürdürülebilirlik ilkeleri

-            Yerelde belirlenen gerçek sorunlar

-            2-3 Yaşayan Laboratuvar çözümü; örneğin:

o   «Yiyeceğin Kadarını Al» kampanyası

o   Daha küçük tepsiler / seçilebilir porsiyon boyutları

o   Gıda paylaşım masası

o   Organik atık için kompost kutusu

o   Bilinçli beslenmeyi destekleyen posterler ya da videolar

o   Yemekhane çalışanlarıyla işbirliği

o   İsrafı izlemek için uygulamalar

Gruplar çizimler, simgeler ve açık eylem adımları ekler.

4.     Bireyselleştirme ve Bütünleştirme – SKA Tartışması (25 dk)

Tartışma konusu:

«Gıda israfına daha çok bireyler mi yol açıyor, yoksa sistemler mi (okullar, marketler, şirketler)?»

A Takımı – Bireysel seçimler daha çok israfa yol açar

B Takımı – Sistemler ve kurumlar daha çok israfa yol açar

Structure:

-            Hazırlık (5 dk)

-            Açılış konuşmaları (her biri 3 dk)

-            Karşılıklı yanıtlar ve açık tartışma (6-8 dk)

-            Kapanış konuşmaları

Öğretmen şunları öne çıkarır: saygı, eşit katılım, kanıta dayalı fikirler, demokratik diyalog.

5.     Sunumlar ve Bütünleştirme (15 dk)

Her grup posterini sunar (her biri 2-3 dakika).

Değerlendirme soruları:

-            Tartışma düşünceni değiştirdi mi?

-            Okulumuz için hangi çözüm en gerçekçi?

-            Bu fikirler SKA'larla ve AB değerleriyle nasıl bağlantılı?

6.     Review & Reflection (5 min)

Çıkış kartı:

«Gıda israfını azaltmak sürdürülebilir bir gelecek için neden önemli?»

Değerlendirme

Ders Boyunca Gözlem

-            Öğretmenin ekip çalışmasını gözlemlemesi

-            İnceleme çözümlemesinin niteliği

-            Tartışmaya katılım

-            Saygılı ve kapsayıcı iletişim

Özet Değerlendirme (uygulanabiliyorsa)

Şunları değerlendiren ölçek:

-            Gıda israfı kavramlarının anlaşılması

-            Çözümlerin gerçekçiliği ve yaratıcılığı

-            Savunmanın niteliği

Öğrenci

Öz Değerlendirme

Şunlar üzerine değerlendirme:

-            Katkılar

-            Tartışmadaki performans

-            SKA 2, 12 ve 13'ün anlaşılması

Akran Geri Bildirimi

Şunlar hakkında geri bildirim:

-            İşbirliğinin niteliği

-            İletişimin açıklığı

-            Geliştirme önerileri

Belgeleme, Kanıt ve Sonraki Adımlar

Toplanacak Kanıtlar

-            Posterler, prototip taslakları

-            Fotoğraflar (izin alınarak)

-            Öğrenci değerlendirmeleri

-            Tartışma kayıtları

Etkiyi Takip Etme

-            Beslenme alışkanlıkları üzerine ön/son anket

-            Yemekhane atığındaki azalma

-            Sürdürülebilirlik konusunda artan farkındalık

Yaygınlaştırma

-            Okul web sitesi

-            Yeşil Hafta / Dünya Günü

-            Yaşayan Laboratuvar sürdürülebilirlik köşesi

Sonraki Adımlar

-            Bir çözümü bir hafta boyunca deneyin

-            Yemekhane çalışanlarıyla ya da eko-kulüple birlikte çalışın

-            Bulguları okul yönetimine sunun

Öğretmen Değerlendirmesi

-            Hangi etkinlikler güçlü bir katılım sağladı?

-            Öğrenciler sürdürülebilirliği daha iyi anladığını gösterdi mi?

-            Tartışma demokratik katılımı nasıl güçlendirdi?

-            Bir sonraki tur için neler geliştirilmeli?