Öğrenme materyali

1. Giriş

Sosyal aktivizm büyük ve zor bir fikir gibi görünse de özünde basittir: aktivizm, bir şeyin daha güvenli, daha adil, daha nazik olabileceğini fark etmek ve ardından onu iyileştirmek için başkalarıyla birlikte çalışmak anlamına gelir. Bu modül, öğretmenlerin yanı sıra öğrencilerin de aktivizmin günlük okul hayatında nasıl göründüğünü keşfetmelerine yardımcı olur. Anlamlı değişimin her zaman büyük eylemler gerektirmediğini gösterir: bazen değişim basit bir temizlikle, kısa bir gıda atığı azaltma planıyla veya teneffüslerde koridorlarda herkesin kendini hoş karşılanmış hissetmesini sağlamakla başlar.

Bu modül, iyi aktivistlerin hem iyi bilgilendirilmiş hem de sorumlu olmaları gerektiğini açıklıyor: gerçekleri kontrol etmenin, söylentilerden kaçınmanın, birbirlerinin gizliliğini korumanın ve ilgili herkesin haklarını göz önünde bulundurmanın önemi vurgulanıyor. Öğrenciler ayrıca aktivizmin farklı sesleri ve yetenekleri içerdiğinde en iyi sonucu verdiğini öğreniyorlar: herkes katkıda bulunduğunda, bir eylemin sonucu hem daha adil hem de daha etkili oluyor. Başka bir deyişle, her aktivizm projesinin temelleri güvenlik, etik ve kapsayıcılık olmalıdır.

Bu modülün bir diğer önemli fikri de aktivizmin genellikle bir döngü olduğudur. Bir sorunu fark ederek başlarsınız, ardından değişim için küçük bir pilot proje denersiniz, neler olduğunu gözlemlersiniz, sonuçlar üzerinde düşünürsünüz ve iyileştirmeler yaparak tekrar başlarsınız. Bu dene-öğren-ayarla-dene yaklaşımı, öğrencilere hata yapma korkusunu, projelerini nasıl geliştireceklerine dair bir merakla değiştirmeyi öğretir; öğrenciler özgüven kazanır ve demokratik yaşamda daha iyi yol almak için beceriler geliştirirler. Bu modül, öğrencilere eylemlerinin, tekrar ve düşünme yoluyla, gerçek bir etkiye sahip olabileceğini, aktivist gibi davrandıklarında işlerin gerçekten daha iyiye doğru değişebileceğini öğretir.

Bu modül boyunca öğrenciler, okul projelerini Avrupa kimliğiyle, yani onur, adalet, dayanışma ve katılım gibi daha geniş Avrupa değerleriyle ilişkilendirirler. Öğrenciler, çalışmalarının Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) gibi Avrupa ve küresel hedeflerle nasıl bağlantılı olduğunu keşfederler. Okul içindeki öğrencilerin küçük eylemleri bile, Avrupa ve dünyadaki birçok insanın paylaştığı daha büyük bir çabanın anlamlı bir parçası haline gelir.

Son olarak, bu modül öğrencileri uzun vadeli değişim, yani sürdürülebilirlik fikri üzerinde düşünmeye teşvik eder. Adil kurallar, net rutinler, dürüst kanıtlar ve ortak sorumluluk, bir projenin ilk heyecan patlamasının ötesinde devam etmesine yardımcı olur. Bu şekilde öğrenciler, aktif vatandaş olmanın sadece fikirlerle ilgili olmadığını, aynı zamanda topluluklarını her gün daha iyi hale getiren alışkanlıklar edinmekle de ilgili olduğunu öğrenirler.

1.1. Hedefler ve Öğrenme Çıktıları

Modul Hedefleri

Bu modül, okul ve topluluk yaşamında sosyal aktivizmi inceler. Küçük, sorumlu eylemlerin Avrupa değerleri ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) ile nasıl ilişkilendirilebileceğini ve böylece herkes için daha adil, daha güvenli ve daha nazik ortamlar yaratılabileceğini öğreneceksiniz.

Amaçları şunlardır:

a. Sosyal aktivizmin ne olduğunu; günlük okul ve topluluk yaşamında neden önemli olduğunu; kişisel çıkardan ziyade ortak iyiliğe nasıl odaklandığını açıklamak.

b. Öğrencilerin adalet, güvenlik veya nezaketin güçlendirilebileceği günlük durumları fark etmelerine ve tartışmalarına yardımcı olmak; bu durumlarda harekete geçmenin neden önemli olduğunu öğretmek.

c. Öğrencilerin grup çalışmalarında basit etik ilkeleri (örneğin, dürüst olmak, başkalarını dinlemek, başkalarına zarar vermekten kaçınmak) kullanmalarını desteklemek ve adım adım bir süreç izleyerek küçük bir pilot proje tasarlayıp yürütmelerini, sonuçlarını değerlendirmelerini ve ardından orijinal fikirlerini geliştirmelerini sağlamak.

d. Okul düzeyindeki aktivizmi Avrupa değerleriyle (örneğin, onur, özgürlük, demokrasi ve insan hakları) ilişkilendirmek; Avrupa değerlerini ilgili SKA'larla ilişkilendirmek; Olumlu değişimin tekrarlayan bir döngü olduğunu; küçük projelerin, zaman içinde kalıcı olmaları durumunda, demokratik yaşamda aidiyet, dayanışma ve güvenin inşasına nasıl yardımcı olabileceğini anlatıyor.

Modul öğrenme çıktıları

Bu modülün sonunda öğrenciler şunları yapabilmelidir:

1. Modülün temel fikirlerini belirtmek (veya kendi kelimeleriyle açıklamak): sosyal aktivizmin ne olduğu; "ortak iyiliğin" ne anlama geldiği; hangi Avrupa değerlerinin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SDG'ler) ile en alakalı olduğu ve SDG'lerin basit terimlerle ne olduğu; olumlu değişimin neden tek seferlik bir olaydan ziyade tekrarlayan bir döngüye ihtiyaç duyduğu.

2. Anlamak: okul ortamlarının günlük durumlarda adalet, güvenlik ve nezaketi geliştirmesinin neden önemli olduğu; aktivizmin neden ortak bir çaba olduğu; küçük, sorumlu eylemlerin demokratik yaşamda aidiyet, dayanışma ve güven duygusunu nasıl inşa edebileceği.

3. Uygulamak/kullanmak: gruplar halinde çalışırken basit etik ilkeleri (dürüstlük, dinleme, başkalarına önem verme); okullarında veya topluluklarında küçük bir pilot projeyi tasarlamak, yürütmek ve üzerinde düşünmek için açık, adım adım bir yaklaşım kullanmak.

4. Karşılaştırmak/sentezlemek: proje fikirleriyle ilgili farklı günlük durumlar; 4. Adalet, Avrupa değerleri ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları hakkındaki bilgilerini bir araya getirerek, ortak iyiliğe en iyi şekilde hizmet edecek bir eylem tasarlayın.

5. Fikirlerini ve eylemlerini savunun: Projelerinin adalet, nezaket, güvenlik, Avrupa değerleri ve ilgili Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarıyla bağlantılı olduğunu kanıtlarla açıklayarak, kendi pilot projelerinden örnekler ve sonuçlar kullanarak görüşlerini destekleyin.

6. Projelerini eleştirel bir şekilde analiz edin: Nelerin işe yaradığını ve nelerin yaramadığını; kimlerin fayda sağladığını; kimlerin dışarıda kalmış olabileceğini; etik ilkelere saygı duyulup duyulmadığını; projenin uzun vadede sürdürülebilirliğine neyin yardımcı olacağını; bir sonraki değişim döngüsünde neyi farklı denemeleri gerektiğini sorgulayın.

2. Sosyal Aktivizmin Temelleri

Sosyal aktivizm şunlarla başlar: (a) ortak yaşamımızda bir şeyin daha adil, daha güvenli veya daha nazik olabileceğini fark etmek, (b) bunu iyileştirmek için diğer insanlarla işbirliği içinde hareket etmeyi seçmek. Bir öğrenci için bu şekilde hareket etmek, okul bahçesinde çok fazla çöp olduğunu, bir sınıf arkadaşının teneffüste dışarıda bırakıldığını veya herkesin kütüphaneye erişebilmesi için bir rampaya ihtiyaç duyulduğunu fark etmek ve ardından yardım etmek için bir şeyler yapmak anlamına gelebilir. "Sosyal aktivizm" teriminin "sosyal" kısmı önemlidir! Aktivizmin yalnız başına değil, birlikte, bir topluluk içinde gerçekleşen bir şey olduğunu bize gösterir. Başka bir deyişle, sosyal aktivizm sadece özel bir çıkarı değil, ortak iyiliği hedefler.

Avrupa'da, bu birlikte çalışma ruhu, Avrupa Birliği'nin Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'ne (SKH) olan bağlılığı uyarınca, onur, özgürlük, demokrasi ve insan hakları gibi uzun süredir var olan değerlerle bağlantılıdır (Birleşmiş Milletler, 2015). Temizlik çalışması düzenlediğinizde, daha dostane koridor kuralları tasarladığınızda veya saygılı bir e-güvenlik posteri hazırladığınızda, tam da bu değerleri uyguluyorsunuz. Bu büyük veya küçük yollarla, Avrupa kimliği sadece öğretilmekle kalmıyor, aynı zamanda günlük okul hayatında da uygulanıyor (Avrupa Konseyi, 2018; UNESCO, 2021).

Figür 1: Aktivizm Piramidi.

İyi aktivizm, bilgili ve aynı zamanda sorumluluk sahibi olmayı gerektirir. Kullandığımız bilgiler güvenilir olmalı, gerçekler kontrol edilmeli ve söylentilerden kaçınılmalıdır. Aynı zamanda, diğer insanların haklarına saygı duymakla da sorumluyuz: BM Çocuk Hakları Sözleşmesi, çocukların katılma, seslerini duyurma, güvende olma ve elbette öğrenme hakkına sahip olduğunu belirtir (Birleşmiş Milletler, 1989).

Bilgili ve sorumlu olmak uzak bir fikir değil, bir proje sırasında planlama ve davranış için pratik bir rehberdir. Örneğin, ekibiniz sınıf arkadaşlarınızla röportaj yapmak istiyorsa, önce amacınızı açıkça açıklayın, izin isteyin ve gizliliği koruyun. Fotoğraf çekiyorsanız, paylaşmadan önce tekrar izin isteyin. Eylemi haklarla ilişkilendirerek, başkalarına zarar vermeden dünyanızı iyileştirmeyi öğrenirsiniz (Avrupa Birliği, 2016).

Genç aktivistler için bu, genellikle projenizin kısa bir pilot uygulaması gibi görünür. Örneğin, okulunuzdaki öğrencilerin koridorlardaki durumdan şikayetçi olduklarını, koridorların çok gürültülü ve kaotik olduğunu, öğrencilerin özgürce hareket edebilecekleri yeterli alanın asla olmadığını gözlemlediğinizi varsayalım. Ne yaparsınız? Öncelikle, nelerin değişebileceğini tartışın ve fikirler önerin. Ardından, iki hafta boyunca basit ve uygulanabilir bir fikri deneyin (örneğin, çoğunluğa daha saygılı koridor kuralları tasarlayın). Daha sonra, olanları not alın, numaralandırılabilecek şeyleri numaralandırın (örneğin, yeni kurallardan kaç kişi memnun kaldı?) ve üzerinde düşünün. Ardından, neyi ayarlayacağınıza karar vermek için gözlemlemeye başlayın… ve döngü yeniden başlar! Aşağıdaki resimde gösterildiği gibi, bu tekrarlanabilir adım adım yaklaşım, güven oluşturur ve hayal kırıklığını önler, çünkü ilk fikir mükemmel olmasa bile, bir sonraki adımda neyi geliştireceğinizi öğretir (UNESCO, 2021).

Figür 2: Değişim İçin Kısa Bir Pilot Proje.

Aktivizm, insanların neden aktivizme yöneldiklerini anladığınızda daha kolay hale gelir! Bazen adaletle ilgilendikleri için; bazen de pratik bir çözüm gördükleri ve buna yardımcı olmak istedikleri için. Empati (başkasının nasıl hissettiğini hayal etmek) ve aidiyet (bir grubun parçası olmak) gibi duygular da işin içindedir. Bir diğer güçlü motivasyon kaynağı ise destekleyici bir ortamdır; yetişkinler ve arkadaşlar gibi: özellikle araştırmalar, yetişkinler gerçek sorumluluk paylaştığında, anlamlı roller sunduğunda ve öğrencilerin görüşlerini ciddiye aldığında, gençlerin öz yeterlilik geliştirdiğini ("Bunu yapabilirim!" duygusu) ve kendilerini toplumda değişim yaratabilecek yetenekli bireyler olarak görmeye başladığını göstermektedir (Zeldin vd., 2013). Son olarak, sosyal duygusal öğrenme üzerine yapılan çalışmalar, net hedeflere sahip projelerin, uygulama için zamanın ve yansıtma fırsatlarının, daha iyi ekip çalışması ve daha etkili problem çözme gibi olumlu sonuçlara yol açtığını da göstermektedir (Durlak vd., 2011).

Özetle, aktivizm kalp, akıl ve ellerin bir karışımıdır: başkalarını önemsemek, dikkatlice düşünmek ve dünyada bir şeyler denemek (Birleşmiş Milletler, 2015; Avrupa Konseyi, 2018).

3. Etik, Güvenlik ve Kapsayıcılık

Güvenlik, etik ve kapsayıcılık: Bu üç kelime belirsiz fikirler değil, sosyal aktivizm girişimlerine rehberlik etmesi gereken pratik kurallardır.

Birincisi, güvenlik.

Yardım etmeyi amaçlayan eylemlerimizin asla zarar vermemesi için her zaman dikkatli olmalıyız. Etik aktivizm dürüstlük (asla yanlış veya yanıltıcı şeyler söylememek), ihtiyatlılık (birinin görüntüsünü veya hatta sözlerini paylaşmadan önce izin istemek) ve güvenlik (çevrimiçi olarak hangi bilgileri ifşa ettiğinize dikkat etmek) ile ilgilidir. Avrupa'da gizlilik ve veri koruma önemlidir ve sonuç olarak kurallar katı olmalıdır: Genel Veri Koruma Yönetmeliği (GDPR), kişisel verileri (isimler, fotoğraflar veya iletişim bilgileri gibi) nasıl ele almamız gerektiğini, bunları hangi şekillerde toplamamız, saklamamız ve paylaşmamız gerektiğini açıklar (Avrupa Birliği, 2016). Öğrenciler için bu, fotoğraf çekmeden ve yayınlamadan önce her zaman izin istemek, öğretmeniniz tercih ediyorsa tam ad yerine her zaman ilk adları veya rolleri kullanmak, iletişim bilgilerini her zaman gizli tutmak ve sınıf arkadaşlarınızı ilgilendiren herhangi bir şey yayınlamadan önce her zaman bir öğretmenle görüşmek gibi basit ama zorunlu kurallara dönüşür. Bu adımlar hem arkadaşlarınızı hem de sizi korur ve bunları yeterince sık uygularsanız sizin için sağlıklı alışkanlıklar haline gelirler. Bunu kişisel hijyen gibi düşünün… ama veri için!

Sonra, Etik Değerler. 

 Bu, bir kişinin başkalarına nasıl davranacağına dair kurallarını tanımlayan büyük bir kelimedir: bir kişinin doğru ve yanlış olarak düşündüğü şeyler. Önemli olan, etik aynı zamanda yabancılara veya bizimle aynı fikirde olmayanlara nasıl davrandığımızı da içerir. Etik bir kampanya, yalnızca aktivistlerin iyi demokratik davranış idealini (soyut taraf) takip etmeleri nedeniyle değil, aynı zamanda diğer insanları saygılı bir şekilde dinlemeleri (pratik taraf) nedeniyle de daha iyi ve daha güçlüdür ve dinleme, gerçekçi ve insanların kabul edebileceği çözümler keşfetmelerine yardımcı olur (Avrupa Konseyi, 2018; UNESCO, 2021).

Örneğin, koridordaki gürültüyü azaltmak istiyorsanız, çözüm önermeden önce gürültünün neden olduğunu sormak yardımcı olur: öğrenciler avluya çıkmak yerine koridorlarda mı oyalanıyorlar? Tüm öğrenciler aynı anda çıkmaya çalışırken trafik mi oluşuyor? Öğrenciler sınıfta baskı altında hissettikleri için mi bağırıyorlar? Aynı etik kurallar çevrimiçi ortamda da geçerlidir: kibar bir dil kullanın, kişisel saldırılardan kaçının ve başkasının fikirlerini kullanırken, bu fikirler için onlara atıfta bulunun.

Ve son olarak—ama en önemlisi!—kapsayıcılık var.

Teoride bu, herkesin ait olduğu ve herkesin anlamlı bir şekilde katılabileceği anlamına gelir. Pratikte ise, farklı güçlü yönlere sahip öğrencilerin katkıda bulunabileceği şekilde projeler tasarlamak anlamına gelir. Bazıları yazmayı, çizmeyi veya ses kaydı yapmayı tercih edebilir; diğerleri insanlarla iletişim kurmaktan, materyalleri organize etmekten veya sunum yapmaktan hoşlanır; diğerleri ise ekibe liderlik etmekten ve proje sırasında ortaya çıkan sorunlarla ilgilenmekten hoşlanır.

Genel olarak, iyi ekipler, her kişinin yeteneklerinin kullanıldığı ve kimsenin kenara itilmediği şekilde rolleri planlar. Kapsayıcılık ayrıca, herhangi bir değişiklikten kimin önce fayda sağlayacağını düşünmek anlamına da gelir. Okulunuz gölge ağaçları dikiyorsa, zaten rahat olan yerlerden ziyade en sıcak, en rahatsız alanlardan başlamak adil olabilir. Bir okulda işleri daha iyiye doğru değiştirirken, bu bazı sınıflara diğerlerinden daha fazla yardımcı olur mu? Bazı öğretim konularına diğerlerinden daha fazla yardımcı olur mu?

Son olarak, kapsayıcılık ayrıca aktivistlerin yanlışlıkla birini dışlamamaya dikkat etmesi anlamına da gelir! Nezaketle ilgili bir posterde birbirinden ayırt edilemeyen küçük yazı ve renkler kullanılıyorsa, bazı sınıf arkadaşları bunu kolayca okuyamayabilir. Eğer yiyecek paylaşım rafınız yeterince yüksek bir yere yerleştirilirse, gıda israfına karşı aktivizm projeniz tüm öğrencileri kucaklamak yerine, tekerlekli sandalye kullanan öğrencileri dışlayabilir!

Eğer tüm bu kurallar karmaşık geliyorsa, sosyal aktivizmi güvenli, etik ve kapsayıcı bir şekilde uygulamak için sadece üç basit kuralı hatırlamanız gerektiğini unutmayın: (a) önce izin isteyin, (b) nazik olun, (c) herkesi dahil edin.

Figür 3: Sosyal Aktivizmin Güvenlik Ağı.

4. Aktivizm & Avrupa Kimliği

“Avrupa kimliği” fikri soyut gelebilir, ancak farklı geçmişlere sahip insanlar ortak iyiliği desteklemek için birlikte hareket ettiklerinde gerçek olur. Okul projeleri – ne kadar küçük olursa olsun – daha geniş Avrupa değerleriyle bağlantı kurar: aidiyet, dayanışma ve demokratik güven.

Öğrenciler okullarını fark edilebilir bir şekilde daha iyiye doğru değiştirmeye yardımcı olduklarında aidiyet duygusu büyür: örneğin, öğrenciler tarafından tasarlanan ve bakımı yapılan bir geri dönüşüm istasyonu, “burası bizim ikinci evimiz ve ona sahip çıkıyoruz” diyen günlük bir hatırlatıcıdır.

Dayanışma, kimsenin geride kalmaması için birlikte durmak anlamına gelir: kütüphaneye gücü yetmeyen bir ortak okula kitap hediye etmek, gıda atıklarının barınaklar için gıda bağışına dönüştürüldüğü bir iyilik haftası veya okulunuz için erişilebilirlik iyileştirme projesi; bu gibi eylemler “birimiz zorluk çektiğinde, hepimiz yardım ederiz” mesajını verir.

Demokratik güven, adil olmak için kurallar oluşturduğumuzda veya revize ettiğimizde, azınlıkların görüşlerini dinlediğimizde ve verdiğimiz sözlerde dürüst olduğumuzda inşa edilir. İnsanların bize güvenebilmesi için eylemlerimizde her zaman açık olmalıyız; başkaları her zaman ne yaptığımızı ve neden yaptığımızı, neyi değiştirdiğimizi ve bundan sonra ne deneyeceğimizi anlayabilmelidir (Avrupa Konseyi, 2018; UNESCO, 2021).

Aktivizm projenizi Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SDG'ler) ile ilişkilendirmek, yerel çabayı küresel hedeflere bağlamanın pratik bir yoludur. Bir gıda atığı projesi SDG12'ye (Sorumlu Tüketim ve Üretim) uyar; bir çöp karşıtı kampanya veya biyoçeşitlilik köşesi SDG15'e (Karada Yaşam) bağlanır; okula bisikletle gitme sözü SDG13'ü (İklim Eylemi) destekler. Kendi çalışmalarını Avrupa çapında ve dünya çapında bir çerçeve içinde görmek, gençlerin eylemlerinin daha büyük bir resmin anlamlı parçaları olduğunu anlamalarına yardımcı olur (Birleşmiş Milletler, 2015; UNESCO, 2021).

Projeleriniz Avrupa kamu politikasıyla da bağlantılı olabilir. Örneğin, Avrupa Yeşil Mutabakatı, AB'nin iklim için daha az zararlı hale gelmesi ve doğal kaynakları daha verimli kullanması için bir plandır (Avrupa Komisyonu, 2020). Yeşil Mutabakat şehirler veya ülkeler düzeyinde işlerken, hedefleri okul düzeyindeki seçimlerle gerçeğe dönüşüyor: enerji tasarrufu, gölge ve yeşil alanların eklenmesi, bisiklet ve yürüyüş yollarının iyileştirilmesi ve faydaların en çok ihtiyaç duyanlara ulaşması için adil ve kapsayıcı katılımın tasarlanması. Bu şekilde, okuldaki aktivizm "büyük" Avrupa fikirlerinden ayrı değildir; bu fikirlerin gelecek nesil vatandaşlar tarafından günlük olarak yaşanmasının yollarından biridir (Avrupa Konseyi, 2018; Avrupa Komisyonu, 2020; UNESCO, 2021).

Aşağıda, tüm Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarının listesini bulabilirsiniz.

Sürdürülebilir Gelişim Hedefleri

•  ▪ Hedef 1. Her yerde ve her biçimde yoksulluğu sona erdirmek

• ▪ Hedef 2. Açlığı sona erdirmek, gıda güvenliğini ve beslenmeyi iyileştirmek ve sürdürülebilir tarımı teşvik etmek

• ▪ Hedef 3. Her yaşta herkes için sağlıklı yaşamlar sağlamak ve refahı teşvik etmek

• ▪ Hedef 4. Herkes için kapsayıcı ve eşitlikçi kaliteli eğitim sağlamak ve yaşam boyu öğrenme fırsatlarını teşvik etmek

• ▪ Hedef 5. Cinsiyet eşitliğini sağlamak ve tüm kadın ve kız çocuklarını güçlendirmek

• ▪ Hedef 6. Herkes için su ve sanitasyonun erişilebilirliğini ve sürdürülebilir yönetimini sağlamak

• ▪ Hedef 7. Herkes için uygun fiyatlı, güvenilir, sürdürülebilir ve modern enerjiye erişimi sağlamak

• ▪ Hedef 8. Sürdürülebilir, kapsayıcı ve sürdürülebilir ekonomik büyümeyi, tam ve verimli istihdamı ve herkes için insana yakışır işi teşvik etmek

• ▪ Hedef 9. Dayanıklı altyapı inşa etmek, kapsayıcı ve sürdürülebilir sanayileşmeyi teşvik etmek ve yeniliği desteklemek

• ▪ Hedef 10. Ülkeler içinde ve arasında eşitsizliği azaltmak

• ▪ Hedef 11. Şehirleri ve insan yerleşimlerini kapsayıcı, güvenli, dirençli ve sürdürülebilir hale getirmek

• ▪ Hedef 12. Sürdürülebilir tüketim ve üretim modellerini sağlamak

• ▪ Hedef 13. İklim değişikliği ve etkileriyle mücadele etmek için acil önlem almak*

• ▪ Hedef 14. Sürdürülebilir kalkınma için okyanusları, denizleri ve deniz kaynaklarını korumak ve sürdürülebilir bir şekilde kullanmak

• ▪ Hedef 15. Karasal ekosistemleri korumak, restore etmek ve sürdürülebilir kullanımını teşvik etmek, ormanları sürdürülebilir bir şekilde yönetmek, çölleşmeyle mücadele etmek ve toprak bozulmasını durdurmak ve tersine çevirmek ve biyolojik çeşitlilik kaybını durdurmak

• ▪ Hedef 16. Sürdürülebilir kalkınma için barışçıl ve kapsayıcı toplumları teşvik etmek, herkese adalet erişimi sağlamak ve her düzeyde etkili, hesap verebilir ve kapsayıcı kurumlar inşa etmek

• ▪ Hedef 17. Uygulama araçlarını güçlendirmek ve sürdürülebilir kalkınma için küresel ortaklığı canlandırmak. Şekil 4: 17 SKA (Kaynak: Birleşmiş Milletler, 2015)

Son olarak, Avrupa kimliğinin (tüm aidiyet kimlikleri gibi) sadece bir etiket değil, bir uygulama olduğunu hatırlamanız gerekir. Adalet, dürüstlük ve kapsayıcılığı uygularsanız ve çevrenizdeki insanlara ve yerlere önem verirseniz, zaten bir Avrupa kimliği inşa ediyorsunuz demektir: her seferinde saygılı bir karar, birbiri ardına paylaşılan bir proje, işte bu şekilde değişim yaratıyorsunuz (Birleşmiş Milletler, 2015; Avrupa Konseyi, 2018). Bu nedenle, küçük, iyi yönetilen projeler bile çok önemlidir: başkalarıyla birlikte dünyayı iyileştirmek için çalışabilen bir insan olmanıza yardımcı olurlar!

Figür 5: Kimlik ve Aidiyet Çemberleri.

5. Vizyondan Sürdürülebilir Değişime

 Güçlü bir proje basit bir döngüyü izler: vizyon → eylem → etki → sürdürülebilirlik → (yeniden başla!). Vizyon, projenin başarılı olması durumunda nelerin daha iyi olacağını açıkça belirtmek anlamına gelir; örneğin, “Koridorlarımız daha sakin ve daha nazik olacak” veya “Öğle yemeği atıklarının üçte biri azalacak.” Eylem, somut adımlar, kısa bir pilot uygulama ve gerçekçi bir zaman çizelgesidir. Etki, değişimin gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediğini ve kimler için gerçekleştiğini nasıl anlayacağınızdır: örneğin, üç soruluk mini bir anket, toplanan çöplerin basit bir sayımı veya bir okuma köşesinin öncesi/sonrası fotoğrafı. Sürdürülebilirlik, birçok grubun unuttuğu adımdır (Wiggins & McTighe, 2005; UNESCO, 2021):

● İlk heyecan azaldığında bu nasıl devam edecek?

● Gelecek dönemde kim sorumlu olacak?

● Değişimin kalıcı olması için herhangi bir kural veya rutin güncellenecek mi?

Bunu iyi yapmak için ekipler, başarı kriterlerini sade bir dille tanımlamayı öğrenirler. Bir başarı kriteri, "Sınıfların en az %80'i teneffüs sırasında daha düşük gürültü seviyesi bildirmektedir" veya "Yiyecek paylaşım rafı iki hafta boyunca her gün güvenli ve düzenli bir şekilde yeniden doldurulmaktadır" olabilir. Basit başlangıç ​​kontrolleri (döngünün başında yapılan bir kontrol) ve takip kontrolleri (döngünün sonunda yapılan bir kontrol) tahmin yürütmekten kaçınmanıza yardımcı olur: örneğin, temizlikten iki gün önce ve iki gün sonra çöp sayımı yaparsanız, değişimin gerçek olup olmadığını daha güvenle söyleyebilirsiniz. Kanıtların karmaşık olması gerekmez; sadece dürüst ve tekrarlanabilir olması yeterlidir. Zamanla, küçük kanıt parçalarını toplamayı öğrenmek eleştirel düşünmeyi geliştirir ve eylem önerilerinizi okul yöneticileri ve aileler için daha ikna edici hale getirir (UNESCO, 2021).

Projeler, gerçekçi olduklarında da kalıcı olurlar: net rollerle ve mevcut zaman ve kaynaklara göre tasarlanmışlardır. Özellikle, net rollerin önemi, genç-yetişkin ortaklığı üzerine yapılan araştırmalarda görülebilir; bu araştırmalar, yetişkinlerin sorumluluğu paylaştığında, gerçek roller sunduğunda ve öğrenci görüşlerini ciddiye aldığında, gençlerin daha iyi vatandaşlar olmak için beceriler geliştirdiğini ve projelere daha uzun süre bağlı kaldığını göstermektedir (Zeldin vd., 2013). Geri dönüşüm istasyonlarını yönetmek için dönüşümlü bir "Yeşil Ekip" veya yeni öğrencilere rehberlik etmek için bir "İyilik Ekibi" oluşturabilirsiniz. Proje görevlerini rutin hale getirmek (örneğin her Cuma son ders veya öğle yemeğinden sonraki ilk on dakika) projenin devamlılığını sağlar (UNESCO, 2021; Avrupa Konseyi, 2018).

Son olarak, sadece sonuçları değil, öğrenmeyi de yansıtmak önemlidir. "Ne işe yaradı ve neden?", "Bizi ne şaşırttı?" ve "Bir dahaki sefere neyi geliştireceğiz?" sorularını sormayı asla unutmayın. Sosyal-duygusal öğrenme üzerine yapılan araştırmalar, yapılandırılmış yansımaya sahip projelerin tüm derslerde daha iyi sonuçlar ürettiğini göstermektedir (Durlak vd., 2011).

      Özetle, sürdürülebilir değişim, dikkatli tasarım, saygılı ortaklık, gösterebileceğiniz kanıtlar ve işi ilerletmek için basit rutinlerden doğar. Bunlar, bir sınıftan bir kıtaya kadar her ölçekte demokrasiyi güvenilir kılan aynı unsurlardır (UNESCO, 2021; Avrupa Konseyi, 2018; Birleşmiş Milletler, 2015).

Figür 6: Değişim Döngüsü.

6. Referanslar

Council of Europe. (2018). Reference Framework of Competences for Democratic Culture. https://www.coe.int/en/web/reference-framework-of-competences-for-democratic-culture

Durlak, J. A., Weissberg, R. P., Dymnicki, A. B., Taylor, R. D., & Schellinger, K. B. (2011). The impact of enhancing students’ social and emotional learning: A meta-analysis of school-based universal interventions. Child Development, 82(1), 405–432. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2010.01564.x

European Commission. (2020). The European Green Deal. https://ec.europa.eu/info/strategy/priorities-2019-2024/european-green-deal_en

European Union. (2016). General Data Protection Regulation (EU) 2016/679 (GDPR). https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2016/679/oj

Hart, R. A. (1992). Children’s participation: From tokenism to citizenship (Innocenti Essays No. 4). UNICEF Office of Research—Innocenti. https://participationpool.eu/wp-content/uploads/2020/05/Hart-R.-1992-Children-Participation-from-Tokenism-to-Citizenship.pdf

UNESCO. (2021). Education for Sustainable Development: A roadmap. https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000374802

United Nations. (1989). Convention on the Rights of the Child. https://www.ohchr.org/en/instruments-mechanisms/instruments/convention-rights-child

United Nations. (2015). Transforming our world: The 2030 Agenda for Sustainable Development. https://sdgs.un.org/2030agenda

Wiggins, G., & McTighe, J. (2005). Understanding by design (Expanded 2nd ed.). ASCD. https://www.ascd.org/books/understanding-by-design

Zeldin, S., Christens, B. D., & Powers, J. L. (2013). The psychology and practice of youth–adult partnership: Bridging generations for youth development and community change. American Journal of Community Psychology, 51(3–4), 385–397. https://doi.org/10.1007/s10464-012-9558-y