Ders Planları

Ders Başlığı:
SKA'lar ve Avrupa Kimliği

Düzenleme

Ders/Sınıf/Grup: Coğrafya

Tarih ve Süre (toplam): 45 dakika

Teacher:

Öğrenme Hedefleri

- İletişim becerileri: Düşüncelerini ve fikirlerini açıkça anlatabilmeli ve paylaşabilmeli.

- Yaratıcılık: Sorunlara yeni ve yaratıcı çözümler aramak.

- Problem çözme becerileri: Küresel sorunları yerel düzeyde somut eylemlere dönüştürebilmeli.

- İşbirliği ve empati: Öğrenciler amaçlara ulaşmanın ortak çaba gerektirdiğini anlamalı ve farklı durumlardaki insanlara karşı empati kurmalı.

Başarı Ölçütleri

Öğrenciler en az 5-6 SKA'yı (Sürdürülebilir Kalkınma Amacı) adlandırabilmeli ve bu amaçlarla ilgili, kendi hayatlarından en az iki somut eylem örneği verebilmeli.

Temel İçerik ve Kaynaklar

- Sürdürülebilir kalkınma kavramı: Çevresel, toplumsal ve ekonomik yönlerin dengesi.

- BM Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA'lar): Küresel sorunları çözmek için ortak çabaya çerçeve oluşturan 17 amaç.

- Yerel eylem, küresel etki: Yerelde yapılan bireysel eylemlerin küresel sorunların çözümüne de katkı sunduğu düşüncesi

Yöntemler ve Gruplama

Bireysel çalışma, tüm sınıf, ikili çalışma, gruplar (3-5 kişi).

Ders Akışı
(5 adım)

1. Güdüleme ve ilgi uyandırma: Konuyu, öğrencilerin hayatıyla ilgili ve onlara yakın gelen sorular ve örneklerle tanıtmak.

2. Bilgi aktarımı: Sürdürülebilir kalkınma kavramını ve SKA'ların temel içeriğini sunmak.

3. Beceri geliştirme: Yaratıcılığı, problem çözmeyi ve işbirliğini geliştiren görevler vermek (Fikir Ağacı ve Eylem Duvarı projesi).

4. Toplumsallaşma işlevi: Grup çalışması, iletişim ve birlikte düşünme fırsatları yaratmak.

5. Geri bildirim ve değerlendirme: Tamamlanan çalışmayı konuşmak, bireysel ve grup sonuçlarını özetlemek ve sonraki adımların olanaklarını belirlemek.

Açıklama

1. Giriş

Giriş: Küresel Sorunlarla Bağ Kurmak

Görev: Öğrenciler gruplar hâlinde, küresel sorunları gösteren resimler alır (kirlilik, su kıtlığı vb.). Gruplar gördükleri sorunu tanımlar ve sonra bulgularını hep birlikte karşılaştırır.

Öğretmenin yönlendirmesi: Öğretmen sohbeti şu sorularla yönlendirir:

- Bu neden bir sorun olabilir?

- Kimleri etkiliyor?

- Çözülmesi neden önemli?

Time: 5 dakika

2. Sunum / İnceleme

- Yeni bilginin tanıtılması: SKA'ların haritalanması (Amaç Kartı Oyunu)

- Malzemeler: Her SKA için birer tane olmak üzere 17 kart hazırlayın; kartlarda amacın simgesi ve kısa, anlaşılır bir açıklama bulunsun.

- Etkinlik: Çek ve Anlat: Öğrenciler bir kart çeker ve bunun kendi hayatlarıyla nasıl ilişkili olduğunu ya da amacı yakın çevrelerinde nasıl gördüklerini anlatır.

- Örnek: «Temiz Su ve Sanitasyon» amacı için musluk suyunun kalitesini, çevredeki su kaynaklarının temizliğini ya da evde suyu nasıl tasarruflu kullandıklarını konuşabilirler.

Time: 10 dakika

3. Uygulama / Alıştırma

Bilginin Pekiştirilmesi (Amaç-Sorun Eşleştirme)

- Görev: İki kart destesi dağıtın:

- Birinci deste: «Sokaklarda çok çöp var» ya da «Köyde yeterli doktor yok» gibi somut sorunlar içerir.

- Öğrenciler sorun kartlarını ilgili SKA kartlarıyla eşleştirmelidir.

- Amaç: Öğrenciler küresel amaçlar ile gerçek hayattaki yerel sorunlar arasındaki bağı bulmalıdır.

Time: 10 dakika

4. Bireyselleştirme ve Bütünleştirme

Eylem Planlama ve Görselleştirme (Fikir Ağacı Projesi)

- Ağacın gövdesi: Bir kâğıda büyük bir ağaç çizin ve gövdesine «Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları» yazın.

- Dallar: Dallar 17 SKA'yı temsil eder ve adlarıyla etiketlenir.

- Yapraklar: Renkli kâğıttan yaprak şekilleri kesin (ders sırasında zaman kazanmak için önceden hazırlayın) ve her öğrenciye bir tane verin.

- Öğrenciler yapraklarına, o amaca ulaşmak için kendilerinin neler yapabileceğini yazar. Örneğin «Temiz Su ve Sanitasyon» dalına «Duş alırken suyu boşuna akıtmayacağım» gibi fikirler yazılabilir.

- Birleştirme: Yapraklar ilgili dallara yapıştırılır.

- Sonuç: Bu görsel ve ortak görev, öğrencilerin amaçları somut eylemlere dönüştürmesine yardımcı olur. Tamamlanan çalışma, ortak çabayı herkese görünür kılan ilham verici bir eylem duvarı olur.

Time: 18 dakika

5. Review & Evaluation

Kapanış ve Değerlendirme

İki Yıldız ve Bir Dilek: Öğrenciler ders ya da çalışmaları hakkında iki olumlu şey (iki yıldız) söyler ve bunu daha da iyi yapmak için bir öneri («bir dilek») sunar.

Time: 2 dakika

Değerlendirme

Biçimlendirici İzleme (Öğretmen Gözlemi)

-      Öğretmen şunları gözlemler: katılım, işbirliği ve savunma girişimleri. Öğretmen not vermez; yalnızca davranışları not eder ve geri yansıtır, kendini ifade etmeye alan açar.

-      Özet Değerlendirme (Ürüne Dayalı)

-      Ürün: Sınıf duvarında ya da koridorda sergilenen ortak bir ürün olarak Eylem Ağacı / Fikir Ağacı.

-      Amaç: Not değil, görünür ilerleme ve ortak çaba.

-      Öğrenci Öz/Akran Değerlendirmesi

-      Yöntem: «Bağlantı Çemberi»

-      Görev: Her öğrenci, başka bir öğrencinin yaprağındaki ya da fikrindeki, kendisinin de uygulayabileceğini düşündüğü bir eylemi seçer.

Sonuç (kısaca): Kısa bir cümle: «Ben de böyle katılıyorum.»

Farklılaştırma ve Kapsayıcılık

- Tematik alanları bölmek için Uzman Grup Yöntemi.

- Görsel ve işitsel destek: SKA'lar görsel olarak güçlü olduğundan (simgeler, renkler) amaçlar için her zaman simgeleri kullanın. Anahtar kavramları yüksek sesle okuyun ve yeniden açıklayın.

- Kısa, açık yönergeler: Yönergeler hem yazılı hem sözlü olarak kısa ve parçalara ayrılmış olmalı.

- İkili ve grup çalışması: Arkadaşlarına destek olmaları için gruplara daha ileri düzeydeki öğrencileri (rehber öğrenciler) yerleştirin. Bunun kimseyi utandırmaması önemlidir! Örneğin farklı zorluktaki görev kartlarını belli etmeden dağıtabilirsiniz.

- Ek süre ve yardımcılar: Görevleri tamamlamak ya da yanıt vermek için ek süre verin ve yardımcı araçlara izin verin (örneğin öne çıkarılmış kavramların listesi, el yazısı yerine kelime işlem programı, problemler için hesap makinesi).

Ev ödevi / İleri çalışma (isteğe bağlı)

Notlar / İpuçları / Değerlendirme

- 10-12 yaş grubu küresel sorunları anlayacak olgunluktadır; yine de eğlenceli ve örneklere dayanan bir yaklaşım gerekir.

- Sorular sorarak onları düşünmeye katarız ve sohbet hemen özüne döner: sorunlar ve çözümleri.

- SKA'ları tanıtmak, dünyanın süper kahraman görevlerini tanıtmak gibidir. Her amaç, başarmamız gereken bir görevdir.

Ders Başlığı:
Avrupa Mavi Laboratuvarı (SEA.UE)

Düzenleme

Vatandaşlık Eğitimi / Eleştirel ve Yaratıcı Düşünme

Class/Group:  12-15 yaş (ortaokul)

Tarih ve Süre (toplam): 45 dk + 45 dk

Teacher:

Öğrenme Hedefleri

- Okyanusu, Avrupa ülkelerini birbirine bağlayan ortak bir değer (doğal, kültürel ve toplumsal) olarak anlamak;

- Deniz biyoçeşitliliği ile insan kültürlerinin çeşitliliğini ilişkilendirmek ve denizin pek çok kullanımını ve anlamını (ekolojik, ekonomik, enerji, göç ve simgesel) fark etmek;

- Sürdürülebilirlik, dayanışma ve ekolojik adalet değerlerini özetleyen bir Avrupa Mavi Bildirgesi hazırlamak için birlikte çalışmak.

Başarı Ölçütleri

- Öğrenciler okyanus biyoçeşitliliğini Avrupa'daki kültürel ve toplumsal çeşitlilikle ilişkilendirir;

- Okyanusla ilgili bilimsel ve etik fikirleri yaratıcı bir biçimde anlatabilmek;

- Mavi Bildirge Ses Parçası, yazılı fikirleri ortak bir işitsel deneyime dönüştürür.

- Grup çalışması etkin dinlemeyi, kapsayıcılığı ve birlikte üretmeyi gösterir.
- Akran ve öz değerlendirme, okyanusun pek çok rolüne (ekolojik, ekonomik, göçle ilgili, simgesel) dair eleştirel farkındalığı ortaya koyar.

Temel İçerik ve Kaynaklar

Keywords/concepts: Avrupa ekosistemleri ve kültürleri, dijital vatandaşlık, adalet.

Başlıca kaynaklar: Avrupa Komisyonu – Denizcilik ve Balıkçılık Genel Müdürlüğü (DG MARE): AB Mavi Ekonomi Raporu; 2030'a Kadar Okyanusumuzu ve Sularımızı Onarma Görevi.

- UNESCO Intergovernmental Oceanographic Commission (IOC-UNESCO): Ocean Literacy for All: A Toolkit (2017).

- Avrupa Mavi Okullar Ağı;

- Avrupa Komisyonu – Göç ve İçişleri (DG HOME):
 Avrupa Birliği'nde Göç: Bilgiler ve Sayılar;
 Uyum ve Kapsayıcılık için AB Eylem Planı 2021-2027.

Materials/tools: Okyanus seslerinden oluşan ses kitaplığı (balinalar, dalgalar, rüzgâr, tekneler, limanlar, insan sesleri); Doğal ve geri dönüştürülmüş malzemeler: kum, tuz, yosun, tahta, deniz kabukları, kumaşlar, kıyıdan toplanan nesneler;

Sanat ve bilim malzemeleri: kâğıt, markerlar, makas, yapıştırıcı, mavi karton, defterler; Dijital: akıllı telefon/tablet ve internet erişimi; Planlama şablonu.

Yöntemler ve Gruplama

Gruplar hâlinde (3 ya da 4 kişi) yönlendirilen sohbet, yaratıcı üretim ve değerlendirme (tüm sınıf).

Ders Akışı
 (5 adım)

İzle; Sor; Düşün; Üret; Değerlendir.

Açıklama

1. Giriş

Objective: Avrupa'yı birleştiren, canlı ve kültürel bir sistem olarak okyanusa merak ve empati uyandırmak.

Activity: Temel soruyu sorun: «Okyanus bir öğretmen olsaydı bize Avrupa hakkında ne öğretmek isterdi?»

- Deniz seslerini dinletin (dalgalar, balinalar, rüzgâr, sesler, motorlar).

- Öğrencilerden gözleri kapalı dinlemelerini ve duygularını, anılarını ya da fikirlerini paylaşmalarını isteyin.

- Tahtaya anahtar sözcükleri yazın (duygular, anılar, bilimsel ve kültürel fikirler).

Time: 10 dk

2. Sunum / İnceleme

Objective: Okyanusun pek çok rolünü anlamak: ekolojik, ekonomik, göçle ilgili ve kültürel.

Activity: Okyanusun biyoçeşitliliği, enerjiyi, ulaşımı ve göçü nasıl desteklediğini karşılıklı konuşarak kısaca anlatın.

- Her boyutu seslerle ilişkilendirin;

- Etik ve çevresel sorunlar üzerine sohbeti yönlendirin.

- Mavi Bildirge'ye temel oluşturacak konuların ve değerlerin listesi (sürdürülebilirlik, dayanışma, adalet, işbirliği).

Time: 15 dk

3. Uygulama / Alıştırma

Objective: Grup hâlinde Avrupa Mavi Bildirgesi'ni hazırlamak ve ona bir ses vermek — fikirleri duyusal bir anlatıma dönüştürmek.

Activity: Sınıfı gruplara ayırın ve her gruptan Mavi Bildirge'nin bir bölümünü yazmasını isteyin.

- Dokunsal ve yaratıcı malzemeler verin (kum, tuz, deniz kabuğu, kumaş).

- Grupları sözcüklerine «ses vermeye» davet edin — kayıtlarla, ritimlerle, sesleriyle ya da doğa sesleriyle.

- Bölümleri ortak bir metin ve ses parçasında birleştirmelerine yardım edin.

Time: 20 dk

4. Bireyselleştirme ve Bütünleştirme

Objective: Öğrencilere söz hakkı vermek ve birlikte düşünmeye değer katmak.

Activity: Mavi Mektupların ve daha adil, daha sürdürülebilir bir Avrupa için önerilerin sunulması. - Şunlar üzerine kısa bir sohbet yürütün: Mektuplarda hangi değerler ve mesajlar tekrarlanıyor?; Okyanus ve Avrupa hakkında hangi yeni fikirler ortaya çıktı?; Avrupa Birliği'ne «öneri» olarak neler gönderebiliriz?

- En güçlü önerileri (sözlü ya da yazılı) ortak bir panoda ya da duvar çalışmasında kaydedin — «Okulun Mavi Mektubu».

Time: 25 dk

5. Review & Evaluation

Objective: Süreci ve son ürünü değerlendirmek, öz değerlendirmeyi ve akran değerlendirmesini desteklemek.

Öğretmenin yapacakları: Şöyle yönlendirici sorular sorun: Neyi keşfettik? Mektubun hangi bölümü bizi en iyi anlatıyor? Bundan sonra hangi eylemleri önerebiliriz?

- Bir değerlendirme ölçeği uygulayın (katılım, yaratıcılık, Avrupa kimliği değerlerinin işlenmesi).

Time: 20 dk

Değerlendirme

Ders boyunca gözlem: Bütün aşamalarda (dinleme, keşif, üretim, paylaşım) öğrenci etkileşiminin ve katılımının sürekli gözlemi.

Summative: Ortak son ürünün ve yaratıcı sürecin değerlendirilmesi: Okyanusun ve pek çok rolünün bilimsel ve toplumsal olarak anlaşılması;

Avrupa değerlerinin işlenmesi; Yaratıcılık ve iletişim; Birlikte çalışma

Öğrenci öz/akran değerlendirmesi: Okyanus ve Avrupa hakkında ne öğrendim? Avrupa Birliği'ne hangi mesajı göndermek istiyorum?

Farklılaştırma ve Kapsayıcılık

Etkinlik çok duyulu, çok biçimli ve işbirliğine dayalı olacak biçimde tasarlanmıştır; böylece her öğrenci kendi becerilerine, ilgilerine ve anlatım biçimlerine (görsel, sözlü, işitsel, dokunsal) göre katılabilir.

Ev ödevi / İleri çalışma (isteğe bağlı)

Her öğrenci, okyanusun kendi hayatındaki ya da bölgesindeki rolü hakkında kısa ve kişisel bir metin yazar (ya da kaydeder) (yazı, ses ya da görsel).

Notlar / İpuçları / Değerlendirme

Ne işe yaradı; bir dahaki sefere ne ayarlanmalı.