Kaynaklar

Site: EuroCivic Lab Moodle
Kurs: EuroCivic Öğrenci Araç Seti (TR)
Kitap: Kaynaklar
Tarafından basılmıştır: Guest user
Tarih: Cumartesi, 24 Ekim 2026, 3:49 PM

1. Örnek Olay 1 – COVID-19 sırasında mahallede gıda desteği

Öğrenme Hedefleri

  • Toplulukların COVID-19 krizi sırasında nasıl karşılık verdiğini anlamak.
  • Avrupa'da dayanışma ve dayanıklılık örneklerini belirlemek.
  • Topluluk destek sistemlerinin önemini çözümlemek.

SKA Bağlantısı

Ana SKA
  • SKA 3 – Sağlık ve Kaliteli Yaşam 

Bağlantılı SKA'lar
  • SKA 10 – Eşitsizliklerin Azaltılması 

  • SKA 11 – Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar

AB Değerleri ve Kimliği Bağlantısı

  • Dayanışma ve birlik 
  • İnsan onuruna saygı 
  • Topluluk sorumluluğu
  • Toplumsal kapsayıcılık

Yaş/Düzey

Ortaokul – 13-16 yaş

Ön Bilgi/Gereklilikler

COVID-19 ve topluluk destek etkinlikleri hakkında temel bilgi.

Süre

Toplam: 60-90 dakika

Grup Büyüklüğü ve Gruplama

Öğrenciler 4-5 kişilik gruplara ayrılır

Ortam

Sınıf ya da bilgisayar laboratuvarı

Malzemeler ve Kaynaklar

  • Basılı örnek olay föyleri
  • Kısa video klipler ya da haber kesitleri
  • Poster kâğıdı ve markerlar
  • Değerlendirme çalışma föyleri

Topluluk / Paydaş Katılımı 

Salgın sırasındaki yerel deneyimleri anlatması için bir sağlık çalışanını ya da topluluk gönüllüsünü davet edin.

Erişilebilirlik ve Kapsayıcılık

  • Sadeleştirilmiş okuma materyalleri mevcut 
  • Görsel yardımcılar ve resimler dahil 
  • Farklı düzeylerden öğrencilerin bir arada olduğu gruplar özendirilir

Açıklama

Öğrenciler; COVID-19 kapanmaları sırasında Avrupa'daki mahalle gruplarının ve gönüllülerin yaşlı ve kırılgan vatandaşlara nasıl destek olduğunu inceler. Gıda dağıtım sistemlerini, gönüllü ağlarını ve duygusal destek programlarını çözümler.

Yararlı bağlantılar:

https://www.who.int/news-room/feature-stories/detail/city-volunteering-service-keeps-older-people-safe-in-%C5%82%C3%B3d%C5%BA-poland?utm_source=chatgpt.com

https://www.local.gov.uk/our-support/coronavirus-council-information-and-support/covid-19-good-council-practice/covid-19?utm_source=chatgpt.com

https://www.unesco.org/en/articles/caregiving-elderly-during-covid-19-crisis-youthofunesco-story-olga?utm_source=chatgpt.com

https://time.com/5816650/italy-solidarity-coronavirus/?utm_source=chatgpt.com

Gruplar şunları konuşur:

  • Salgın sırasında dayanışma neden önemli hâle geldi 

  • Topluluklar sorunları birlikte nasıl çözdü 

  • Kendi topluluklarında hangi dersler uygulanabilir 

Öğrenciler, vatandaşların kriz anlarında nasıl yardımcı olabileceğini gösteren bir «Topluluk Destek Eylem Posteri» hazırlar.

Değerlendirme

Ders Boyunca Gözlem

Öğretmen; katılımı, grup sohbetlerini ve dayanışma kavramının anlaşılmasını gözlemler.

Özet Değerlendirme 

Gruplar şunları teslim eder:

  • Örnek olayın kısa bir özeti 

  • Destek eylem posterleri 

Öğrenci

Öz Değerlendirme

«Dayanışma hakkında öğrendiğim bir şey…» 

«Kriz anlarında başkalarına yardım edebileceğim bir yol…»

Akran Geri Bildirimi

Öğrenciler şunlar hakkında görüş bildirir:

  • Sunumların güçlü yanları 

  • Paylaşılan yaratıcı fikirler 

  • Geliştirme önerileri

Belgeleme, Kanıt ve Sonraki Adımlar

Toplanacak Kanıtlar

  • Posterler 
  • Değerlendirme föyleri 
  • Grup sunumu notları

Etkiyi Takip Etme

  • Öğrencilerin ileride topluluk destek etkinliklerine katılımını izleyin.

Yaygınlaştırma

Posterleri sınıf panosunda ya da okulun sosyal medya hesaplarında paylaşın.

Sonraki Adımlar

Okulda bir destek ya da bağış kampanyası düzenleyin.

Öğretmen Değerlendirmesi

  • Öğrenciler dayanışmanın rolünü anladı mı? 

  • Hangi sohbetler en çok ilgi çekti? 

  • Öğrenciler öğrendiklerini kendi topluluklarıyla ilişkilendirebildi mi? 

2. Örnek Olay 2 – Avrupa'da Mülteci Karşılama Merkezleri

Öğrenme Hedefleri

  • Mültecilerin ve yerinden edilmiş kişilerin karşılaştığı zorlukları anlamak.
  • Avrupa vatandaşlarının mülteci topluluklarına nasıl destek olduğunu incelemek.
  • Empatiyi, hoşgörüyü ve kapsayıcılığı desteklemek.

SKA Bağlantısı

Ana SKA
  • SKA 10 – Eşitsizliklerin Azaltılması 

Bağlantılı SKA'lar
  • SKA 4 – Nitelikli Eğitim 

  • SKA 16 – Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar

AB Değerleri ve Kimliği Bağlantısı

  • İnsan hakları ve insan onuru 

  • Eşitlik ve kapsayıcılık 

  • Çeşitliliğe saygı 

  • Kırılgan gruplarla dayanışma 

Yaş/Düzey

Ortaokul – 13-16 yaş

Ön Bilgi/Gereklilikler

Göç ve insan hakları hakkında temel bilgi.

Süre

Toplam: 90 dakika

Grup Büyüklüğü ve Gruplama

Öğrenciler 4-6 kişilik gruplara ayrılır

Ortam

Sınıf ya da sosyal bilgiler atölyesi.

Malzemeler

  • Mülteci hikâyeleri ve söyleşiler 
  • Basılı haritalar ve fotoğraflar 
  • Kâğıt tahtalar ve markerlar 
  • İnternet erişimi (isteğe bağlı)

Topluluk / Paydaş Katılımı 

Öğrencilerle konuşması için bir STK temsilcisini ya da göçmen destek çalışanını davet edin.

Erişilebilirlik ve Kapsayıcılık

  • Anlamayı desteklemek için görsel kaynaklar eklendi 
  • Öğrenciler sunumda esnek roller seçer 
  • Sadeleştirilmiş sözcük listeleri mevcut

Açıklama

Öğrenciler, insani krizler sırasında çeşitli Avrupa ülkelerinde kurulan mülteci karşılama merkezlerinden örnekleri çözümler. Okulların, STK'ların ve gönüllülerin yerinden edilmiş ailelere nasıl barınma, eğitim, gıda ve duygusal destek sağladığını keşfeder.

Yararlı bağlantı:

https://hias.org/hias-eu/welcome-circles-europe/?utm_source=chatgpt.com

https://european-social-fund-plus.ec.europa.eu/en/social-innovation-match/case-study/garden-encounter?utm_source=chatgpt.com

https://home-affairs.ec.europa.eu/projects/nicolina-humanitarian-and-social-assistance-centre_en?utm_source=chatgpt.com

Gruplar şunları hazırlar:

  • Yeni öğrenciler için bir «Hoş Geldin Rehberi» 

  • Kapsayıcılığı ve hoşgörüyü destekleyen posterler 

  • Okulların yeni gelenlere nasıl destek olabileceğine dair kısa sunumlar

Değerlendirme

Ders Boyunca Gözlem

Öğretmen; katılımı, sohbetlerde gösterilen empatiyi ve işbirliğini değerlendirir.

Özet Değerlendirme 

Gruplar şunları teslim eder:

  • Kapsayıcılık posterleri 

  • Kısa yazılı değerlendirmeler

Öğrenci

Öz Değerlendirme

«Kapsayıcılık hakkında öğrendiğim bir şey…» 

«Okullar nasıl daha kucaklayıcı olabilir?»

Akran Geri Bildirimi

Öğrenciler sınıf arkadaşlarına olumlu görüşler ve öneriler sunar.

Belgeleme, Kanıt ve Sonraki Adımlar

Toplanacak Kanıtlar

  • Posterler ve sunumlar 
  • Değerlendirme notları 
  • Grup etkinliği fotoğrafları

Etkiyi Takip Etme

Kapsayıcı davranışta ve sınıf içi işbirliğinde gelişmeleri gözlemleyin.

Yaygınlaştırma

Kapsayıcılık mesajlarını okulun çeşitli yerlerinde sergileyin.

Sonraki Adımlar

Okulda bir «Kapsayıcılık Günü» ya da çok kültürlü bir etkinlik düzenleyin.

Öğretmen Değerlendirmesi

  • Öğrenciler empati ve anlayış gösterdi mi? 

  • Öğrenciler göç konusunu vatandaşlık değerleriyle ilişkilendirebildi mi? 

3. Örnek Olay 3 – Beslenme Çantalarımızın Gizli Hayatı

Kısa açıklama

Bu etkinlik öğrencileri, günlük atıştırmalıkların ve öğle yemeklerinin çevreye etkisini araştıran birer «Sürdürülebilirlik Dedektifi» olmaya davet eder.

Öğrenciler tek bir ürünün (örneğin plastiğe sarılmış bir elmanın ya da meyve suyu kutusunun) üretimden atılmaya kadarki yolculuğunu çözümler.

Sınıf, yemek alanında bir atık incelemesi yapar ve atıkları komposta, geri dönüştürülebilenlere ve «sonsuza kadar kalan çöpe» (çöp sahası) ayırır. Öğrenciler bir hafta boyunca biriken plastik miktarını görselleştirerek kendi alışkanlıklarını BM Sürdürülebilir Kalkınma Amacı 12 (Sorumlu Tüketim ve Üretim) ve Amaç 14 (Sudaki Yaşam) ile ilişkilendirir.

Proje, bütün okul için bir «Sıfır Atık Öğle Yemeği Yarışması» ile sona erer; böylece döngüsel ekonomi çocukların anlayabileceği bir biçimde tanıtılır.

Öğrenme hedefleri

• Atık hiyerarşisini anlamak: azaltma, yeniden kullanma ve geri dönüştürme arasındaki farkı ayırt etmek ve hangi yolun en etkili olduğunu değerlendirmek.

• Sistem düşüncesi: ürünün yaşam döngüsünü izlemek ve yerel atığın dünya okyanuslarını ve deniz yaşamını nasıl etkilediğini anlamak.

• Yurttaşlık sorumluluğu: okulda plastik tüketimini azaltmak için uygulanabilir bir plan hazırlayıp sunmak.

Biçim/Kaynak bağlantısı 

Etkileşimli kaynak: The World's Largest Lesson – Amaç 12

Önerilen kullanım


• Modül 4 – Gezegenimiz, Sorumluluğumuz

• Eylem: öğrencilerin farklı atık türlerinin doğada kaç yılda çözündüğünü işaretlediği bir «Çöp Galerisi» hazırlayın (örneğin bir plastik şişe – 450 yıl).

• Sohbet: bazı sağlıklı ürünler neden plastiğe sarılı? «Ambalajsız» seçenekleri araştırın.

4. Örnek Olay 4 – «SKA Süper Kahramanları»: 17 Küresel Amaca Çözümler

Kısa açıklama 

Bu etkinlik, öğrencilere Birleşmiş Milletler'in hazırladığı 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacını (SKA) tanıtır. Öğrenciler «SKA süper kahramanları» olur ve bu küresel amaçların yoksulluk, açlık, kirlilik, eşitsizlik ve iklim değişikliği gibi büyük küresel sorunları çözmeye nasıl yardım ettiğini keşfeder.

Öğretmen 17 renkli SKA simgesini sunar ve her amacın 2030'a kadar daha iyi bir dünya kurma görevi gibi olduğunu anlatır. Öğrenciler küçük gruplar hâlinde bir amaç seçer ve şunları keşfeder:

• Hangi sorun çözülüyor?

• Bu neden önemli?

• Çocuklar katkı sunmak için ne yapabilir?

Ekipler seçtikleri amaç hakkında bir poster ya da kısa bir sunum hazırlar. Sınıfta, 17 amacın hepsinin birbiriyle ilişkili olduğunu ve birlikte çalıştığını göstermek için bir «SKA duvarı» oluşturulur.

Proje, amaçlardan biriyle bağlantılı bir sınıf eylem planının hazırlanmasıyla sona erer; böylece genç vatandaşların da dünyayı daha iyi bir yer yapmaya katkı sunabileceği vurgulanır.

Öğrenme hedefleri

• Küresel farkındalık: 17 SKA'yı tanımak ve amaçlarını anlamak.

• Bağlantılı düşünme: küresel sorunların birbirine bağlı olduğunu anlamak.

• Etkin vatandaşlık: çocukların bir SKA'ya katkı sunmak için yapabileceği basit eylemleri belirlemek.

Biçim/Kaynak bağlantısı 

Etkileşimli kaynak: The World's Largest Lesson – Okullar için SKA'lar

Önerilen kullanım

• Modül 4 – Gezegenimiz, sorumluluğumuz.

• Etkinlik: sınıfta 17 amacın hepsini ve öğrencilerin fikirlerini gösteren bir «SKA duvarı» oluşturun.

• Sohbet: çocuklar için hangi SKA en önemli? Amaçların bazıları birbiriyle bağlantılı mı? Avrupa bunların hayata geçmesine nasıl katkı sunabilir?

5. Ortak Proje 1 – Geleceğin Avrupası Müzesi

Kısa açıklama 

Bu etkinlikte öğrenciler kendilerini 2100 yılında bir müze küratörü olarak hayal eder. Görevleri, Avrupa'nın 21. yüzyılda önemli toplumsal ve çevresel sorunları nasıl çözdüğünü anlatan küçük bir sergi hazırlamaktır.

Her grup bir SKA seçer ve bunu dayanışma, eşitlik, demokrasi, kapsayıcılık, sorumluluk ya da sürdürülebilirlik gibi bir Avrupa değeriyle ilişkilendirir. Ardından öğrenciler, seçtikleri SKA ile ilgili başarılı bir Avrupa eylemini temsil eden hayalî bir müze nesnesi tasarlar. 

Nesne bir çizim, geri dönüştürülmüş bir eşya, dijital bir görsel, simgesel bir obje, bir poster, gelecekten bir gazete haberi ya da küçük bir sergi olabilir; sonra gruplar nesnelerini birbirlerine tanıtır.

Öğrenme hedefleri 

- bugünkü seçimlerin Avrupa'nın geleceğini nasıl şekillendirebileceği üzerine düşünmek

- yurttaşlık ve sürdürülebilirlikle ilgili fikirleri anlatmak için yaratıcılığı ve görsel anlatımı kullanmak

- gruplar hâlinde işbirliği yapmak ve fikirlerini başkalarına açıkça sunmak

Biçim/Kaynak bağlantısı 

Öğrencilerin son ürünleri fotoğraf, poster, dijital slayt ya da kısa açıklama olarak yüklenebilir

Önerilen kullanım

Bu etkinlik, öğrenciler 17 SKA'yı ve temel Avrupa değerlerini öğrendikten sonra kullanılabilir. Sınıfta grup etkinliği olarak iyi sonuç verir; ama çevrimiçi öğrenmeye de uyarlanabilir.

Önerilen ders akışı:

  1. Giriş: öğretmen, sınıfın 2100 yılından hayalî bir müze hazırlayacağını kısaca açıklar.
  2. Grup çalışması: öğrenciler küçük gruplar oluşturur. Her grup bir SKA ve bir Avrupa değeri seçer.
  3. Nesne tasarımı: her grup, gelecekteki bir Avrupa başarı hikâyesini simgeleyen bir müze nesnesi hazırlar.
  4. Müze etiketi: öğrenciler nesneleri için kısa bir etiket yazar ve şunları anlatır: nesne nedir; hangi SKA'yı temsil eder; hangi Avrupa değeriyle bağlantılıdır; Avrupa hangi sorunu çözmüştür; nesne gelecek kuşaklara hangi mesajı verir.
  5. Sergi ve sunum: gruplar nesnelerini sergiler ve sınıfa tanıtır.
  6. Değerlendirme: öğrenciler nasıl bir Avrupa kurmaya yardım etmek istediklerini konuşur

6. Ortak Proje 2 – Okulumuzun Çevresindeki Hava Kirliliği Noktalarını Haritalamak

Kısa açıklama 

Bu etkinlik, öğrencilere hava kirliliği kavramını yere dayalı ve araştırmaya dayanan bir yaklaşımla tanıtır. Temel amacı, öğrencilerin trafik ya da ısınma gibi kirlilik kaynakları hakkında varsayımlar kurup bunları konuşarak okullarının yakın çevresindeki olası hava kirliliği noktalarını belirlemesine ve anlamasına yardımcı olmaktır.


Öğrenciler küçük gruplar hâlinde çalışarak çevrelerini çözümler, olası ölçüm noktaları seçer ve seçimlerini temel çevre bilgisiyle gerekçelendirir. Etkinlik ayrıca bir sensör cihazının enerji tüketimiyle ilgili basit hesaplamalar içerir; böylece çevre bilincini kaynak verimliliği ve matematik becerileriyle buluşturur.


Bu kaynak; eleştirel düşünmeyi, birlikte problem çözmeyi ve erken bilimsel akıl yürütmeyi geliştirerek modülün öğrenme hedeflerini destekler. Öğrencileri, yerel gözlemlerini daha geniş çevre ve sürdürülebilirlik sorunlarıyla ilişkilendirmeye özendirir ve sistem düşüncesi ile kanıta dayalı karar verme gibi temel yetkinliklerle uyumludur. Ayrıca öğrencileri uygulamalı deneye, veri toplamaya ve Yaşayan Laboratuvar öğrenme sürecine daha derin katılıma hazırlayarak sonraki etkinliklerin temelini atar.




Öğrenme Hedefleri

Öğrenciler:

  • hava kirliliğinin temel kavramlarını anlamak

  • yerel çevre sorunları hakkında varsayımlar kurmak

  • olası hava kirliliği noktalarını belirlemek

  • basit bir ölçüm cihazının enerji tüketimini tahmin etmek


SKA Bağlantısı

  • SKA 3 – Sağlık ve Kaliteli Yaşam

  • SKA 11 – Sürdürülebilir Şehirler ve Topluluklar

  • SKA 13 – İklim Eylemi


AB Değerleri ve Kimliği Bağlantısı

  • çevreye karşı sorumluluk

  • etkin vatandaşlık

  • kanıta dayalı karar verme


Yaş/Düzey


13-15 yaş (ortaokul)

Ön Bilgi/Gereklilikler

  • kirlilik hakkında temel bilgi

  • basit matematik (çarpma, birimler)


Süre


45 dakika


Grup Büyüklüğü ve Gruplama


grup başına 3-4 öğrenci


Ortam


sınıf


Malzemeler ve Kaynaklar

  • çalışma föyü

  • harita (dijital ya da basılı)

  • hesap makinesi

Topluluk / Paydaş Katılımı 


Okul yönetiminin ya da yerel belediyenin katılımı


Erişilebilirlik ve Kapsayıcılık

  • farklı düzeylerden öğrencilerin bir arada olduğu gruplar

  • görsel + sözlü yönerge

  • isteğe bağlı sadeleştirilmiş çalışma föyü


Açıklama

 


Değerlendirme


Ders Boyunca Gözlem

  • grup sohbetinin niteliği

  • seçilen noktaların gerekçelendirilmesi

Özet Değerlendirme 

seçilen noktanın kısa yazılı açıklaması

Öğrenci

Öz Değerlendirme

«Hava kirliliği hakkında öğrendiğim bir şey…»


Akran Geri Bildirimi

«Öne sürdüğün güçlü bir nokta şuydu:…» / «Daha fazlasını öğrenmek istediğim bir şey:…»


Belgeleme, Kanıt ve Sonraki Adımlar


Toplanacak Kanıtlar

  • işaretlenmiş noktaları gösteren haritalar

  • grup çalışma föyleri


Etkiyi Takip Etme

  • belirlenen kirlilik noktalarının sayısı

  • varsayımların niteliği



Yaygınlaştırma

Ders özetini okul panosunda ya da web sitesinde paylaşın.

Özet, yayımlanmak üzere EuroCivic Lab Proje Web Sitesi'ne (eurociviclab.eu) ve sosyal medya sayfalarına gönderilebilir. 


Sonraki Adımlar

  • son ölçüm noktasının seçilmesi

  • gerçek sensörün tanıtılması


Öğretmen Değerlendirmesi


Öğrenciler yerel sorunları daha geniş çevre sorunlarıyla ilişkilendirebildi mi?

7. Ortak Proje 3 – Avrupa SKA Sergisi: Sürdürülebilir Bir Gelecek İçin Gençler

Öğrenme Hedefleri

  • Avrupa vatandaşlığı ile SKA'lar arasındaki bağlantıyı anlamak. 
  • Sürdürülebilirlik, eşitlik ve kapsayıcılık konularını keşfetmek.
  • Birlikte çalışarak eğitici sergi materyalleri hazırlamak.

SKA Bağlantısı

Ana SKA
  • SKA 13 – İklim Eylemi 

Bağlantılı SKA'lar
  • SKA 4 – Nitelikli Eğitim 

  • SKA 10 – Eşitsizliklerin Azaltılması 

  • SKA 17 – Amaçlar İçin Ortaklıklar

AB Değerleri ve Kimliği Bağlantısı

  • Sürdürülebilirlik ve çevreye karşı sorumluluk
  • Eşitlik ve kapsayıcılık
  • Demokratik katılım
  • Avrupa vatandaşları arasında işbirliği

Yaş/Düzey

Ortaokul – 13-16 yaş

Ön Bilgi/Gereklilikler

Çevre sorunları ve vatandaşlık eğitimi hakkında temel bilgi.

Süre

2 ders saati, Toplam: 120 dakika

Grup Büyüklüğü ve Gruplama

Öğrenciler 4-6 kişilik gruplar hâlinde çalışır.

Ortam

Sınıf, sergi salonu ya da okulun toplantı alanı.

Malzemeler

  • Büyük boy kâğıtlar ve markerlar
  • Basılı SKA simgeleri
  • Dizüstü bilgisayarlar/tabletler (isteğe bağlı)
  • Yapıştırıcı, makas, kuru boya
  • Sunum panoları

Topluluk / Paydaş Katılımı 

Sergiye katılmaları için çevre gönüllülerini, yerel yönetim görevlilerini ya da sürdürülebilirlik kulüplerini davet edin.

Erişilebilirlik ve Kapsayıcılık

  • Esnek sunum seçenekleri (sözlü, poster, dijital slayt) 
  • Öğrencilerin güçlü yanlarına göre rol paylaşımı 
  • Sadeleştirilmiş SKA bilgi föyleri mevcut

Açıklama

Öğrenciler, Avrupa vatandaşlığı ile Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarını birbirine bağlayan bir sergi hazırlamak için birlikte çalışır. Her grup bir SKA'ya odaklanır ve şunları keşfeder:

  • SKA ile ilgili zorluklar 

  • Sürdürülebilirliği destekleyen Avrupa çalışmaları 

  • Öğrencilerin yaygınlaştırabileceği yerel çözümler 

Gruplar şunları hazırlar:

  • Posterler 

  • Modeller ya da grafikler 

  • Kısa sunumlar 

  • Farkındalık mesajları 

Etkinlik, öğrencilerin çalışmalarını ziyaretçilere anlattığı bir sergi turuyla sona erer.

Değerlendirme

Ders Boyunca Gözlem

Öğretmen şunları değerlendirir:

  • Katılım 

  • İşbirliği 

  • Yaratıcılık 

  • SKA'ların anlaşılması

Özet Değerlendirme

Gruplar şunları teslim eder:

  • Sergi materyalleri 

  • SKA projelerinin kısa yazılı açıklaması

Öğrenci

Öz Değerlendirme

«Uygulayabileceğim bir sürdürülebilirlik eylemi…» 

«Kendimi en yakın hissettiğim SKA…»

Akran Geri Bildirimi

Öğrenciler şunları sunar:

  • Olumlu görüşler 

  • Geliştirme önerileri 

  • Sunum yapanlara sorular

Belgeleme, Kanıt ve Sonraki Adımlar

Toplanacak Kanıtlar

  • Sergi panolarının fotoğrafları 

  • Sunum kayıtları 

  • Öğrenci değerlendirme föyleri 

Etkiyi Takip Etme

  • Okuldaki çevre uygulamalarını gözlemleyin 
  • Sürdürülebilirlik kulüplerine ya da etkinliklerine katılımı izleyin

Yaygınlaştırma

  • Projeleri okulun tanıtım gününde sergileyin 
  • Sergi fotoğraflarını okul platformlarında paylaşın 
  • Seçilen projeleri toplantılarda sunun

Sonraki Adımlar

  • Okulda bir geri dönüşüm kampanyası başlatın 
  • Bir sürdürülebilirlik kulübü kurun 
  • Bir ağaç dikme etkinliği düzenleyin

Öğretmen Değerlendirmesi

Öğrenciler SKA'ları vatandaşlıkla etkili biçimde ilişkilendirebildi mi? 

Hangi SKA'lar en çok ilgi uyandırdı? 

Gelecekteki projeler topluluğa nasıl daha çok dayanabilir?

8. Ortak Proje 4 – Küresel Amaçlar ve Kartpostallar

Kısa açıklama 

Bu projede öğrenciler, gezegenle ilgili hayallerini paylaşmak için başka bir okulla (başka bir şehirde ya da ülkede) iletişim kurar. 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacını (SKA) öğrendikten sonra her öğrenci kendisi için en önemli olan bir amacı seçer; örneğin Amaç 14 (Temiz Okyanuslar) ya da Amaç 2 (Açlığa Son).

Öğrenciler elde bir «Söz Kartpostalı» hazırlar. Ön yüzüne, o amacın gerçekleşmiş olduğu bir dünya çizerler. Arka yüzüne ise yapmayı düşündükleri basit bir «Söz Eylemi» yazarlar (örneğin «Yeniden kullanılabilir bir suluk kullanacağıma söz veriyorum»). Sonra kartlar ortak okula gönderilir. Ortak okuldan kartlar geldiğinde öğrenciler koridorlarında bir «Küresel Sözler Duvarı» oluşturur ve dünyanın dört bir yanındaki çocukların aynı önemli görev için birlikte çalıştığını görür.

Öğrenme hedefleri

  • Fikirleri anlatmak: seçtiğin küresel amacı bir yaşıtına anlatmak için sanatı ve basit yazıyı kullan.
  • Bağ kurmak: başka yerlerdeki öğrencilerin de gelecek için aynı umutları ve aynı zorlukları taşıdığını anlamak.
  • Kişisel söz: daha büyük bir amaca katkı sunan küçük ve günlük bir eylem belirlemek. Fikirleri anlatmak: seçtiğin küresel amacı bir yaşıtına anlatmak için sanatı ve basit yazıyı kullan.

Biçim/Kaynak bağlantısı 

Dersler arası proje (Görsel Sanatlar + Vatandaşlık/Küresel Eğitim).
Şuna dayanır: Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları çerçevesi

Önerilen kullanım

- Sürdürülebilirlik derslerinde ve SKA'lar öğrenilirken iyi sonuç verir. 

- dijital işbirliğine uyarlanabilir (örneğin taranmış kartpostallar, sanal sergiler).

- Öğrencilerin kartpostallarını hazırlamadan önce amaçları anlamalarını sağlamak için, 17 SKA'ya giriş dersinin ardından uygulanması en iyisidir.

9. Ortak Proje 5 – «Ambalajsız Atıştırmalık» Yarışması

Kısa açıklama

Bu proje, Sürdürülebilir Kalkınma Amacı (SKA) 12 – Sorumlu Tüketim ve Üretim'e odaklanır ve sınıfı bir laboratuvara dönüştürür. Birinci hafta öğrenciler «Araştırma ekipleri» hâlinde çalışarak beslenme çantalarında kaç plastik ambalaj olduğunu sayar. Sınıf duvarında büyük ve renkli bir sütun grafiği hazırlar ve «Plastik dağını» gözlemler.

İkinci hafta işbirliği başlar: öğrenciler aileleriyle ve okul kantiniyle birlikte «Ambalajsız Atıştırmalıklar» arar; örneğin muz, portakal ya da yeniden kullanılabilir kaplarda tahıllı kraker gibi plastiksiz yiyecekler. Amaç, cumaya kadar birlikte çalışarak «Plastik Dağı» grafiğini olabildiğince küçültmektir. Proje, topluluğun ekip olarak ne kadar atık önlediğini kutlayan bir «Ambalajsız Atıştırmalık Pikniği» ile sona erer.

Öğrenme hedefleri 

• Veri toplama: alışkanlıklarımızın etkisini görselleştirmek için basit hesaplar ve grafikler yapmayı denemek.

• Ekip çalışması: atıştırma alışkanlıklarını değiştirmek için velilerle ve kantin çalışanlarıyla birlikte çalışmak.

• Problem çözme: «sonsuza kadar kalan atık» yaratmadan yemekten keyif almanın yaratıcı yollarını bulmak.

Biçim/Kaynak bağlantısı

«Kaynak: Rehber – Plastiksiz Okullar»

Önerilen kullanım

• En iyi «Yeşil Hafta» ya da Çevre Ayı'nda kullanılır.

• Plastik atığı yarıdan fazla azaltmayı başarırlarsa sınıfı bir tohum ekme etkinliğiyle ödüllendirin.

10. Çoklu Ortam 1 – Kapsayıcı Bir Şehri Haritalamak

Kısa açıklama

Bu etkinlikte öğrenciler, mülteciler ya da göçmen aileler gibi yeni gelenleri kucaklayan hayalî bir Avrupa şehri tasarlar. Şehir; insanların uyum sağlamasına yardım etmeli, yerel topluluğu güçlendirmeli ve kriz zamanlarında destekleyici ve dayanıklı kalmalıdır.

Öğrenciler başlangıç noktası olarak OECD'nin «International Migration Outlook 2025 – Temel bilgiler ve sayılar» infografiğinden seçilmiş verileri kullanır. Öğretmen infografikten 2-3 basit veri seçer; örneğin göç hareketleri, işgücüne katılım ya da eğitim, sağlık ve topluluk yaşamında destek ihtiyacı hakkında.

Kısa bir sohbetin ardından öğrenciler gruplar hâlinde çalışarak kapsayıcı bir Avrupa şehrinin görsel ya da dijital haritasını hazırlar. Şehir haritalarında en az beş kapsayıcı yer ya da hizmet bulunmalıdır; örneğin kucaklayıcı bir okul, bir dil kulübü, bir topluluk merkezi, bir sağlık destek noktası, bir gençlik kulübü, bir gönüllü merkezi ya da kültürlerarası bir festival alanı.

Her grup şehrini tanıtır ve planladığı yerlerin dayanışmayı, kapsayıcılığı ve dayanıklılığı nasıl desteklediğini anlatır.

Öğrenme hedefleri 

Etkinliğin sonunda öğrenciler şunları yapabilecek:

- bir infografikteki göçle ilgili seçilmiş verileri basit ve yaşa uygun bir biçimde yorumlamak;

- yerel bir toplulukta yeni gelenlerin, mültecilerin ve göçmen ailelerin ihtiyaçlarını belirlemek;

- göçü, dayanışmayı ve dayanıklılığı Avrupa değerleri ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarıyla ilişkilendirmek

Biçim/Kaynak bağlantısı 

OECD infografiği: International Migration Outlook 2025 – Temel bilgiler ve sayılar

Önerilen kullanım

Bu etkinlik; göç, mülteciler, dayanışma ve kriz durumlarında dayanıklılık konuları tanıtıldıktan sonra sınıfta grup etkinliği olarak önerilir. Öğrenciler haritalarını dijital olarak hazırlarsa çevrimiçi ya da karma öğrenmede de kullanılabilir.


Öğretmen önce şunu sorar: «Yeni bir ülkeye ya da şehre gelen birinin nelere ihtiyacı olabilir?» Öğrenciler olası ihtiyaçlar üzerine fikir üretir; örneğin okul, arkadaşlar, dil desteği, sağlık hizmeti, güvenlik, barınma, iş, topluluk etkinlikleri ve güvenilir bilgi.


Ardından öğretmen OECD infografiğinden seçilen 2-3 veriyi sunar. Öğrenciler verilerin ne gösterdiğini, bunun bir Avrupa şehri için neden önemli olabileceğini ve bir topluluğun destekleyici ve kapsayıcı biçimde nasıl karşılık verebileceğini konuşur.


Öğrenciler gruplar hâlinde kendi hayalî Avrupa şehirlerini tasarlar. Haritalarında şunlar olmalıdır:

  • şehrin adı;

  • en az beş kapsayıcı yer ya da hizmet;

  • her yerin kime ve nasıl destek olduğuna dair kısa açıklamalar;

  • OECD verilerine en az bir ya da iki gönderme;

  • ilgili SKA'lar;

  • ilgili Avrupa değerleri;

  • şu cümleyi tamamlayan kısa bir mesaj: «Kapsayıcı bir Avrupa şehri güçlüdür, çünkü…»


Etkinlik, öğrencileri göçü bir korku kaynağı olarak değil; dayanışma, işbirliği ve yaratıcı yerel çözümlerle üstesinden gelinebilecek bir topluluk sorunu olarak anlamaya özendirir

11. Çoklu Ortam 2 – Bir Plastik Şişenin Yolculuğu: Atıktan Sorumluluğa

Kısa açıklama

Bu etkinlikte öğrenciler, Emma Bryce'ın TED-Ed videosu «Attığın plastiğe gerçekte ne oluyor?» filmini izler. Video, atıldıktan sonra üç plastik şişenin olası yolculuklarını izler: biri çöp sahasına gider, biri okyanusa ulaşır, biri geri dönüştürülür.

Videoyu izledikten sonra öğrenciler küçük gruplar hâlinde, günlük tüketim seçimlerinin Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları ve Avrupa değerleriyle nasıl bağlantılı olduğunu keşfeder. Her grup bir plastik nesne seçer (şişe, gıda ambalajı ya da poşet gibi) ve o nesnenin görsel ya da dijital bir «yaşam yolculuğunu» hazırlar.

Öğrenciler; nesnenin kullanımdan sonra başına neler gelebileceğini, hangi çevre sorunlarına yol açabileceğini ve genç Avrupalıların hangi daha sorumlu seçenekleri tercih edebileceğini gösterir. Etkinlik, öğrencileri atık, geri dönüşüm, sorumlu tüketim ve daha sürdürülebilir bir Avrupa kurmadaki kendi rolleri üzerine eleştirel düşünmeye özendirir.

Öğrenme hedefleri 

Etkinliğin sonunda öğrenciler şunları yapabilecek:

• plastik atığın çevreye etkisini anlamak; 

• plastik atığın çöp sahası, kirlilik ya da geri dönüşüm gibi farklı olası sonuçlarını açıklamak; 

• plastik kirliliğini Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarıyla ilişkilendirmek

Biçim/Kaynak bağlantısı

Önerilen kullanım

Bu etkinlik, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları — özellikle SKA 12, SKA 13 ve SKA 14 — tanıtıldıktan sonra kullanılabilir. Sınıf içi öğretimde, proje tabanlı öğrenmede ya da çevrimiçi öğrenme ortamlarında iyi sonuç verir.

Önerilen ders akışı:

  1. Isınma sohbeti: öğretmen, öğrencilere her gün hangi plastik nesneleri kullandıklarını ve atıldıktan sonra bunlara ne olduğunu düşündüklerini sorar.
  2. Videoyu izleme: öğrenciler TED-Ed videosunu izler ve bir plastik şişenin üç olası yolculuğu hakkında not alır.
  3. Grup sohbeti: öğrenciler küçük gruplar hâlinde videoda gösterilen çevresel sonuçları konuşur ve ilgili SKA'ları belirler.
  4. Yaratıcı görev: her grup bir plastik nesne seçer ve onun «yaşam yolculuğunu» görsel ya da dijital bir ürün olarak hazırlar. En az üç olası yolu gösterir: 
  • çöp sahası

  • doğada ya da suda kirlilik

  • geri dönüşüm ya da yeniden kullanım

5.  Avrupa'daki sorumlulukla bağlantı: öğrenciler, genç Avrupalıların, okulların ya da yerel toplulukların plastik atığı azaltmak için neler yapabileceğini anlatan bir bölüm ekler. 

6. Presentation: gruplar çalışmalarını sınıfa sunar. 

7. Değerlendirme: sınıf, sorumlu tüketimin Avrupa kimliğinin ve etkin vatandaşlığın bir parçası nasıl olabileceğini konuşur.

12. Çoklu Ortam 3 – Avrupa ve SKA'lar

Kısa açıklama

Bu kısa eğitici video, 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacını (SKA) tanıtır ve bunların dayanışma, eşitlik, demokrasi ve sürdürülebilirlik gibi Avrupa değerleriyle nasıl bağlantılı olduğunu anlatır. Öğrenciler, Avrupa Birliği'nin ülkeler ve vatandaşlar arasındaki işbirliğiyle iklim eylemini, nitelikli eğitimi, toplumsal kapsayıcılığı ve sorumlu tüketimi nasıl desteklediğini keşfeder.

Videoyu izlerken öğrenciler şunlara dikkat etmeli:

  • günlük hayatta en çok hangi SKA'ların görüldüğü,

  • AB işbirliğinin sürdürülebilir kalkınmayı nasıl desteklediği,

  • gençlerin yerelde yapabileceği eylem örnekleri,

  • Avrupa kimliği ile küresel sorumluluk arasındaki bağlar.

Önerilen gözlem soruları:

  • Avrupa'nın geleceği için hangi SKA'lar en önemli görünüyor?

  • Öğrenciler sürdürülebilir kalkınmaya nasıl katkı sunabilir?

  • Küresel sorunları çözmek için işbirliği neden gereklidir?

Etkinlik; sürdürülebilirlik bilincini, etkin vatandaşlığı ve ortak Avrupa sorumluluğunun anlaşılmasını geliştirir.

Öğrenme hedefleri

Başlıca Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarını belirlemek.

AB değerleri ile sürdürülebilirlik arasındaki bağlantıyı anlamak.

Kişisel ve toplumsal sorumluluk üzerine düşünmek.

Biçim/Kaynak bağlantısı 

Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları İçin Harekete Geç

Önerilen kullanım

Avrupa kimliği ve sürdürülebilirlikle bağlantılı bir giriş etkinliği, sohbet başlatıcı ya da ev ödevi olarak uygundur.

13. Çoklu Ortam 4 – Avrupa Yeşil Mutabakatı

Kısa açıklama 

Öğrenciler, Avrupa Yeşil Mutabakatı ve döngüsel ekonomi hakkında bir infografiği çözümler. Görsel materyal; kompostlamanın, geri dönüşümün ve atık azaltmanın Avrupa'da sürdürülebilirliğe ve iklimin korunmasına nasıl katkı sunduğunu tanıtır. Öğrenciler infografiği yorumlayarak günlük çevre davranışları ile daha geniş Avrupa sürdürülebilirlik hedefleri arasındaki bağlantıyı keşfeder.

İnfografiği incelerken öğrenciler şunlara dikkat etmeli:

  • sunulan başlıca çevre sorunları,

  • kompostlamanın ve geri dönüşümün atığı nasıl azalttığı,

  • bireysel davranış ile iklim eylemi arasındaki bağlantılar,

  • döngüsel ekonomi çözümlerinin daha yeşil bir Avrupa'yı nasıl desteklediği.

Önerilen gözlem soruları:

  • İnfografikte hangi çevre sorunları öne çıkarılıyor?

  • Hangi çözümler en etkili görünüyor ve neden?

  • Gençler atığı azaltmaya nasıl katkı sunabilir?

  • İnfografik, çevre korumasında işbirliğinin önemi hakkında ne söylüyor?

Etkinlik; görsel yorumlama, eleştirel düşünme ve sürdürülebilirlik bilincini geliştirirken Avrupa'nın çevre sorumluluğunun anlaşılmasını da güçlendirir.

Öğrenme hedefleri 

Döngüsel ekonominin temel ilkelerini anlamak.

AB Yeşil Mutabakatı ile sürdürülebilirlik hedefleri arasındaki bağlantıları belirlemek.

Çevre korumasında kişisel sorumluluk üzerine düşünmek.

Biçim/Kaynak bağlantısı 

AB Yeşil Mutabakatı

Önerilen kullanım

Kısa bir sınıf içi sohbet etkinliği, sürdürülebilirlik projesi başlangıcı ya da iklim eylemi ve sorumlu tüketimle ilgili SKA'lara giriş olarak uygundur.

14. Çoklu Ortam 5 – Avrupa Yeşil Mutabakatı (video)

Kısa açıklama

Bu kısa animasyon, Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın başlıca hedeflerini tanıtır ve Avrupa Birliği'nin 2050'ye kadar iklim nötr olmayı nasıl amaçladığını anlatır. Öğrenciler; yenilenebilir enerji, daha temiz ulaşım, biyoçeşitliliğin korunması ve sürdürülebilir yaşam biçimleri gibi konuları keşfederken çevre sorumluluğunun Avrupa'daki işbirliği ve vatandaşlıkla nasıl bağlantılı olduğu üzerine düşünür.

Videoyu izlerken öğrenciler şunlara dikkat etmeli:

  • videoda öne çıkarılan çevre sorunları,

  • AB ülkelerinin iklim eyleminde nasıl işbirliği yaptığı,

  • günlük hayatta sürdürülebilir çözüm örnekleri,

  • vatandaşların ve gençlerin daha yeşil topluluklara nasıl katkı sunabileceği.

Önerilen gözlem soruları:

  • Avrupa'nın geleceği için iklim eylemi neden önemli?

  • Videoda sunulan hangi çözümler en etkili görünüyor?

  • Gençler sürdürülebilirliği yerelde nasıl destekleyebilir?

Etkinlik; çevre bilincini, eleştirel düşünmeyi ve sürdürülebilirliğin ortak bir Avrupa sorumluluğu olduğunun anlaşılmasını geliştirir.

Öğrenme hedefleri 

Avrupa Yeşil Mutabakatı'nın başlıca amaçlarını anlamak.

Sürdürülebilirlik ile Avrupa'daki işbirliği arasındaki bağları belirlemek.

Çevre korumasında kişisel sorumluluk üzerine düşünmek.

Biçim/Kaynak bağlantısı 

Önerilen kullanım

Bir giriş etkinliği, sohbet başlatıcı ya da SKA'lar ve iklim eylemiyle bağlantılı derslere hazırlık olarak uygundur.

15. Çoklu Ortam 6 – Avrupa'da Güvende

Kısa açıklama 

«All Aboard For Global Goals!», Birleşmiş Milletler ile sevilen çocuk dizisi Thomas ve Arkadaşları'nın ortak çalışmasıdır. Video, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarını (SKA) çocukların anlayabileceği basit bir dille anlatır; örneğin «işe yarayan bir lokomotif» (iyi bir vatandaş) olmak ve arkadaşlara yardım etmek gibi.

Tanıdık karakterler kullanıldığında sürdürülebilirlik ve eşitlik amaçları daha kişisel ve daha anlaşılır hâle gelir. Odak; günlük hayatta nezaket, kaynakları paylaşmak ve çevreye özen göstermektir.

Öğrenme hedefleri

• Ekip çalışması ve nezaket değerlerini küresel amaçlara ulaşmakla ilişkilendirmek.


• Okulda ve evde yapılan küçük günlük davranışların daha büyük küresel amaçlara nasıl katkı sunduğunu fark etmek.

Biçim/Kaynak bağlantısı

Önerilen kullanım

• En çok küçük yaş grubuna (5-8 yaş) uygundur.


• Öğrencilerin iyilikleri, başkalarına yardımlarını ya da geri dönüşüm çalışmalarını kaydettiği bir sınıf «Amaçlar Panosu» hazırlarken giriş etkinliği olarak önerilir.

16. Çoklu Ortam 7 – Gezegenin «Yapılacaklar Listesi»

Kısa açıklama 

Bu videoda Malala Yousafzai, Sürdürülebilir Kalkınma Amaçlarını dünyanın dört bir yanındaki çocuklara tanıtır. 17 amaç, gezegen için ortak bir «yapılacaklar listesi» olarak sunulur ve üç ana tema öne çıkar: yoksulluğa son vermek, eşitsizlikle mücadele etmek ve iklim değişikliğini durdurmak.

Animasyon karmaşık küresel sorunları sadeleştirir ve çocukların dünyayı, korunması ve onarılması için herkesin yardımına ihtiyaç duyan ortak bir ev olarak düşünmesine yardımcı olur.

Öğrenme hedefleri

• 17 Küresel Amacı, gezegenin geleceği için ortak bir «yapılacaklar listesi» olarak tanımak.

• Çocukların davranışları dahil bireysel eylemlerin küresel sorunların çözümüne katkı sunduğunu anlamak.

Biçim/Kaynak bağlantısı

Önerilen kullanım

• Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (SKA) dersine giriş ve ilgi çekme etkinliği.

• Devam etkinliği: öğrencilerden «yapılacaklar listesinden» üç amaç seçmelerini ve başarıyla gerçekleşmiş («tamamlanmış») bir amacın nasıl görüneceğini çizmelerini isteyin.