Kaynaklar

7. Ortak Proje 1: Veri Dedektifleri | Dijital Haklarımız Atölyesi

Öğrenme Hedefleri	Dijital dünyadaki temel riskleri ve hakları belirlemek (mahremiyet, rıza, yanlış bilgi, siber zorbalık). AB mevzuatının (GDPR, Dijital Hizmetler Yasası) vatandaşları internette nasıl koruduğunu anlamak. Bir dijital haklar farkındalık kampanyasını birlikte araştırmak, tasarlamak ve sunmak. Kişisel dijital alışkanlıklar ve bunların kendine ve topluluğa etkisi üzerine düşünmek. Topluluk önünde konuşma, görsel iletişim ve akran geri bildirimi alıştırması yapmak.
SKA Bağlantısı	Ana SKA: SKA 4 – Nitelikli Eğitim: temel bir beceri olarak dijital okuryazarlık. Bağlantılı SKA'lar: SKA 10 – Eşitsizliklerin Azaltılması: dijital uçurumu kapatmak. SKA 16 – Barış, Adalet ve Güçlü Kurumlar: hakları internette korumak. SKA 17 – Ortaklıklar: grup içinde ve gruplar arasında işbirliği.
AB Değerleri ve Kimliği Bağlantısı	Özgürlük ve Sorumluluk – internette özgür olmak, başkalarına karşı görevler de getirir. İnsan Onuru – siber zorbalıkla ve nefret söylemiyle mücadele. Demokrasi – yanlış bilgiyle mücadele demokratik katılımı korur. Dayanışma – dijital zarar gören akranlara destek olmak.
Yaş/Düzey	Ortaokul – 13-15 yaş
Ön Bilgi/Gereklilikler	Sosyal medya ve internet kullanımıyla ilgili temel deneyim. Mahremiyet, parolalar ve çevrimiçi güvenlik gibi kavramların farkında olma.
Süre	Toplam: 90 dakika

Grup Büyüklüğü ve Gruplama	20-30 öğrenci, 4-6 kişilik 4-5 gruba ayrılır. Her grup farklı bir dijital haklar teması alır.
Ortam	Sınıf ya da bilgisayar laboratuvarı. Sıralar grup çalışmasına göre düzenlenir. Sunumlar için projeksiyon ya da akıllı tahta.
Malzemeler ve Kaynaklar	Tema kartları (her gruba bir tane) AB Dijital Haklar Bilgi Föyü, A3 poster kâğıdı Marker ve renkli kalemler Sunum geri bildirim kartları (akran değerlendirmesi)
Toplum/Paydaş Katılımı (isteğe bağlı)	Yerel bir siber güvenlik uzmanını, bir sivil toplum kuruluşu temsilcisini (örneğin dijital haklar alanında çalışan bir kuruluş) ya da bir Europe Direct görevlisini gözlemci olarak ya da 5 dakikalık bir uzman sunumu için davet edin.
Erişilebilirlik ve Kapsayıcılık	Daha fazla desteğe ihtiyaç duyan öğrenenler için kartlarda cümle başlangıçları verilir. Öğrenciler rollerini seçer: araştırmacı, tasarımcı, sunucu ya da zaman tutan. Canlı sunum yerine kayıtlı video ile sunma seçeneği. İstendiğinde sadeleştirilmiş sözcük listesi verilir.
Açıklama
Bu atölyede öğrenciler «Veri Dedektifleri» olur: bir dijital haklar konusunu araştıran ve kısa bir kampanya sunumuyla sınıf arkadaşlarına anlatan akran eğitmenleri. Her gruba, AB politika önceliklerini yansıtan beş gerçek temadan biri verilir: mahremiyet ve veri koruma, yanlış bilgi ve sahte haberler, siber zorbalık ve nefret söylemi, ekran süresi ve dijital iyi olma hâli ya da dijital kapsayıcılık ve dijital uçurum. Öğrenciler bilgiyi edilgen biçimde almak yerine bir konuyu anlamlandırmalı, neyin en önemli olduğuna karar vermeli ve bunu akranlarına yaratıcı bir şekilde anlatmalıdır. Bu, yurttaş aktivistlerinin, sivil toplum kuruluşlarının ve AB kurumlarının gerçek işini yansıtır: karmaşık hakları anlaşılır ve uygulanabilir mesajlara dönüştürmek. Etkinlik, birlikte oluşturulan bir «Sınıf Dijital Sözleşmesi» ile sonuçlanır: bütün gruba ait ortak bir taahhüt; sınıfta asılabilir ya da okulun web sitesinde yayımlanabilir.
Değerlendirme
Ders Boyunca Gözlem	Öğretmen; hazırlık ve sunumlar sırasında grup işbirliğini, içeriğin doğruluğunu, yaratıcılığı ve AB kaynaklarına yapılan atıfları gözlemler.

Özet Değerlendirme (uygulanabiliyorsa)	Gruplar posterlerini ya da slaytlarını, ana mesajlarını ve bunun AB değerleriyle bağlantısını açıklayan kısa bir yazılı gerekçeyle (5-8 cümle) birlikte teslim eder.
Student Self-Assessment	«Bu atölyeden önce sahip olduğumu bilmediğim bir dijital hak:…» «Çevrimiçi davranışımda değiştireceğim bir şey:…»
Akran Geri Bildirimi	Her öğrenci başka bir grup için bir Geri Bildirim Kartı doldurur: Güçlü bir nokta: «Sunumunuz etkiliydi çünkü…» Bir öneri: «Şunu yaparak geliştirebilirsiniz:…» Bir soru: «Şu konuda daha fazlasını öğrenmek isterdim:…»
Belgeleme, Kanıt ve Sonraki Adımlar
Toplanacak Kanıtlar	Grup posterlerinin ve sunumlarının fotoğrafları (izin alınarak) Doldurulmuş akran geri bildirim kartları Yazılı öz değerlendirme çıkış kartları İsteğe bağlı: sunumların kısa video kaydı
Etkiyi Takip Etme	Sonraki derslerde öğrencilerin kendi başlattığı dijital haklar sohbetlerindeki artışı not edin. Sınıf Dijital Sözleşmesi'ne atıf yapılıp yapılmadığını ve uygulanıp uygulanmadığını izleyin. Kalıcılığı ölçmek için 2 hafta sonra kısa bir tekrar testi yapın.
Yaygınlaştırma	Sınıf Dijital Sözleşmesi'ni ve grup posterlerini okul panosunda ya da web sitesinde sergileyin. Bir özeti EuroCivic Lab Projesi ile paylaşın (eurociviclab.eu). Diğer sınıfların da katılabileceği bir «Dijital Haklar Günü» düzenleyin.
Sonraki Adımlar	Grupları, posterlerini 60 saniyelik bir sosyal medya kampanya videosuna dönüştürmeye davet edin. Bir dijital haklar kuruluşunu soru-cevap için çağırın. Dersler arası bağlantı için bilişim, etik ya da sosyal bilgiler dersleriyle ilişkilendirin.