Υλικό

2. Μελέτη περίπτωσης 2: Είναι ακριβό να είσαι οικολόγος;

Όταν ο δήμος ανακοινώνει σχέδιο για λιγότερα αυτοκίνητα γύρω από το σχολείο και περισσότερους ποδηλατόδρομους, οι αντιδράσεις είναι άμεσες. Κάποιοι μαθητές ενθουσιάζονται: τους αρέσει η ιδέα του καθαρού αέρα και των πιο ασφαλών δρόμων. Άλλοι είναι πιο επιφυλακτικοί.

«Οι γονείς μου δεν μπορούν έτσι απλά να αγοράσουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο», λέει ένας μαθητής στη συζήτηση της τάξης.

Ένας άλλος προσθέτει: «Οι πράσινες πολιτικές είναι πιο εύκολες για τις πλούσιες οικογένειες.»

Σύντομα αρχίζουν να κυκλοφορούν αναρτήσεις που κριτικάρουν το σχέδιο:

«Οι πολιτικές για το κλίμα τιμωρούν τους απλούς ανθρώπους, ενώ οι πολιτικοί ταξιδεύουν με αεροπλάνα σε όλον τον κόσμο.»

Στο μάθημα της γεωγραφίας οι μαθητές εξετάζουν το θέμα πιο προσεκτικά. Ανακαλύπτουν ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση στην πόλη τους έχει αυξηθεί, ιδίως κοντά στα σχολεία, και ότι οι κλιματικές πολιτικές της ΕΕ στοχεύουν τόσο στη μείωση των ρύπων όσο και στη βελτίωση της δημόσιας υγείας.

Ο εκπαιδευτικός τούς ζητά να εντοπίσουν το πραγματικό δίλημμα:

• Μπορεί η προστασία του περιβάλλοντος να φαίνεται άδικη σε κάποιους ανθρώπους;

• Ποιος πρέπει να πληρώσει για την πράσινη μετάβαση;

• Πώς μπορεί η δράση για το κλίμα να παραμείνει κοινωνικά δίκαιη;

Η τάξη χωρίζεται σε μικρές ομάδες και ψάχνει πρακτικές λύσεις. Αντί να μαλώνουν μόνο «υπέρ» ή «κατά», αναζητούν συμβιβασμούς:

• φθηνότερα εισιτήρια στα μέσα μεταφοράς για τους μαθητές,

• ασφαλέστερες υποδομές για το ποδήλατο,

• επιδοτήσεις για τις οικογένειες με χαμηλό εισόδημα,

• σχολικές εκστρατείες που ενθαρρύνουν το περπάτημα ή τη μετακίνηση με κοινό αυτοκίνητο.

Ένας μαθητής καταλήγει:

«Ίσως το ερώτημα δεν είναι αν θα γίνουμε πιο πράσινοι, αλλά πώς θα το κάνουμε δίκαια.» Η συζήτηση βοηθά τους μαθητές να καταλάβουν ότι η βιωσιμότητα δεν αφορά μόνο το περιβάλλον, αλλά και την αλληλεγγύη, την ένταξη και την κοινή ευθύνη μέσα στην Ευρώπη.

Ερωτήσεις για σκέψη

• Γιατί κάποιοι άνθρωποι θεωρούν άδικες τις πολιτικές για το κλίμα;

• Πώς μπορούν να συμβαδίσουν η προστασία του περιβάλλοντος και η κοινωνική δικαιοσύνη;

• Ποιες ευθύνες έχουν οι πολίτες, η τοπική αυτοδιοίκηση και η ΕΕ;

• Ποιες από τις λύσεις της ιστορίας φαίνονται πιο ρεαλιστικές;

• Πώς μπορούν οι νέοι να συμβάλουν σε πιο πράσινες κοινότητες;